Conceptos Fundamentais da Escultura e a Plástica: Dicionario de Terminoloxía Artística

Terminoloxía Fundamental da Escultura e a Plástica

I. Técnicas e Formas Escultóricas

Modelado

Modelado: Técnica escultórica consistente en dar forma a unha substancia plástica como barro ou cera. Execución en barro ou cera do modelo que o artista se propón reproducir nunha substancia consistente. En pintura, todo o que dá aspecto de vulto redondo.

Técnica dos Panos Mollados

Técnica dos panos mollados: Práctica escultórica ideada polo escultor grego Fidias que consiste en representar os panos das figuras pegadas ao corpo, deixando así translucir a anatomía.

Altorrelevo

Altorrelevo: Escultura non exenta, labrada só sobre unha das superficies dun bloque, cuxo vulto sobresae en máis da metade do fondo.

Baixorrelevo

Baixorrelevo: Escultura non exenta, labrada só sobre unha das superficies dun bloque, e cuxo vulto sobresae en menos da metade do fondo.

Escultura de Vulto Redondo ou Exenta

Escultura de vulto redondo ou exenta: Escultura labrada de xeito independente, é dicir, illada, non adosada a un fondo, de xeito que pode ser contemplada desde calquera punto de vista ao seu redor.

Estatua Columna

Estatua columna: Escultura adosada a unha columna, xeralmente da súa mesma altura aproximada e de canon esvelto. Son características das fachadas dalgunhas igrexas do século XII.

Estatua Ecuestre

Estatua ecuestre: Escultura que representa unha figura sobre un cabalo. Un dos primeiros exemplos é o retrato do emperador romano Marco Aurelio.

Retrato

Retrato: Reprodución da efixie dunha persoa real, principalmente en escultura e pintura.

Torso

Torso: Escultura que representa unha figura humana sen cabeza nin extremidades. O Torso de Belvedere é un dos exemplos máis representativos.

II. Composición e Canon

Canon

Canon: Sistema de relacións harmónicas entre as partes e o todo, e as partes entre si. Regra de representación do corpo humano conforme ao tipo ideal, de cara á determinación da medida ou escala proporcional para o conxunto e as partes.

Contrapposto

Contrapposto: Recurso escultórico ideado na Grecia Clásica que consiste na disposición balanceada da figura, de xeito que a perna sobre a que descansa o peso do corpo (en tensión) correspóndese co repouso do brazo do mesmo lado, mentres que a perna oposta (en repouso) compleméntase nese lado co brazo en tensión. // Oposición harmónica das diversas partes do corpo humano, especialmente cando algunha delas se atopa en movemento ou tensión, estando as súas simétricas en repouso.

Curva Praxiteliana

Curva praxiteliana: Recurso escultórico que debe o seu nome ao escultor grego Praxíteles. Consiste nunha acentuada incurvación da cadeira, creando un ritmo de liñas e unha sensación de enorme sensualidade.

Liña Serpentinada

Liña serpentinada: Estrutura compositiva propia de moitas representacións da figura humana no Manierismo e que se caracteriza polo movemento xiratorio ou helicoidal de cadeiras, ombros e cabeza que se contrabalancean.

III. Espazo e Teoría da Arte

Espazo-Límite

Espazo-límite: Termo acuñado polo historiador de arte Henri Focillon. Refírese á utilización do espazo como límite para as formas, no que estas quedan enmarcadas e, por así dicilo, delimitadas na súa expansión. Así, na arte románica, o espazo escultórico, dominado polas necesidades da arquitectura, dálle á forma esculpida o carácter dunha forma mural. No vulto redondo, o espazo-límite tensa a superficie das figuras, densas, e rodéaas dunha luz homoxénea e tranquila.

Espazo-Medio

Espazo-medio: Termo acuñado polo historiador de arte Henri Focillon. Refírese á utilización do espazo como medio ambiente para o desenvolvemento das formas, aberto á expansión dos volumes, ao xogo do baleiro, aos planos múltiples e entrecortados que rompen a luz.

Iconografía

Iconografía: Ciencia que estuda as orixes, formación e desenvolvemento dos temas figurados e dos atributos cos que poden identificarse e dos que xeralmente van acompañados.

Iconoloxía

Iconoloxía: Ciencia que estuda o sentido que as formas, imaxes, etc., posúen en canto concirne ao alegórico ou ao simbólico.

IV. Conceptos Xerais

Pictórico

Pictórico: Relativo á arte da pintura.

Plástico

Plástico: Aplícase ás artes que consisten en crear formas belas: pintura e escultura // Moldeable.

Estilo

Estilo: É a clasificación arquitectónica en termos de forma, técnica, materiais, período, rexión, etc. Xorden do estudo da evolución e a historia da arquitectura.