La Década Moderada (1844-1854): Transformaciones Políticas y Sociales en España

La Década Moderada (1844-1854)

Este período denomínase así porque, durante dez anos, o poder estivo en mans do Partido Liberal Moderado, grazas ao apoio da Coroa, sen que os progresistas tiveran a máis mínima oportunidade para acceder ao goberno. O líder do Partido Moderado, o militar Narváez, foi presidente do goberno en catro ocasións.

O liberalismo moderado estaba apoiado pola alta burguesía, os sectores enriquecidos pola compra das terras desamortizadas, a aristocracia latifundista e tamén por algunhas persoas ilustradas das clases medias.

Principais medidas do goberno moderado

As primeiras medidas tomadas polo goberno moderado foron:

• Creación da Garda Civil: O marqués de Ahumada, durante o goberno de González Bravo, funda en 1844 a Garda Civil. Supuxo o primeiro corpo de seguridade pública de ámbito nacional, dependente do Ministerio de Gobernación e do Ministerio de Guerra. As súas funcións eran:
  • Auxiliar ao gobernador civil.
  • Acabar cos desordes e manter a orde pública.
  • Disolver calquera reunión sediciosa e armada.
  • Salvagardar a propiedade das persoas, en especial a defensa da propiedade rural, ameazada polas xentes sen recursos afectadas polas desamortizacións.
• Nova Lei de Concellos: Elaborouse para controlar mellor os gobernos locais desde o Goberno Central e evitar a creación de Xuntas. O Goberno designaba aos alcaldes das capitais de provincia e dos partidos xudiciais de máis de 2.000 habitantes, mentres que o gobernador civil nomeaba aos alcaldes das poboacións máis pequenas. O obxectivo era reforzar o centralismo e a uniformización, acabando cos intentos progresistas de descentralización.
• Nova Lei electoral: Aprobouse unha normativa que restrinxía a participación política. En 1844, só tiñan dereito a voto 100.000 persoas.
• Reforma tributaria: Obra dos ministros Mon e Santillán, baseábase nos principios de obrigatoriedade e proporcionalidade. Reducía os múltiples impostos a dous tipos:
  • Directos: Contribución territorial, industrial e comercial.
  • Indirectos: Hipotecas, aduanas, consumo de bens e tabaco.

  Foi unha reforma socialmente inxusta que xerou moitas protestas populares, xa que, aínda que gravaba as fortunas dos ricos, prestábase ao fraude e á evasión. Foi mal recibida polos comerciantes e industriais, que nunca ata entón pagaran polo desenvolvemento das súas actividades.