Evolución e Impacto da Siderurxia na Galicia do Século XVIII

A industria da siderurxia na Galicia do Antigo Réxime

A siderurxia é un sector que se localiza fundamentalmente na Galicia oriental, onde adquiriu unha notable importancia. As instalacións da siderurxia esixen certos coñecementos técnicos e requiren de capital, é dicir, un certo investimento.

Tipos de instalacións e procesos técnicos

Dentro deste sector, podemos distinguir diferentes tipos de centros de produción:

• A ferrería: É unha instalación na que se realiza a fundición con mineral de ferro e carbón.
• Os mazos: Poden existir dentro da propia ferrería; son instalacións nas que se traballa o ferro xa fundido.
• As forxas ou fraguas: Son os lugares onde se fabrican obxectos pequenos, como por exemplo coitelos.

Nas ferrerías sitúase o forno para fundir; no medio depositábase o mineral e a leña, acendíase e insuflábaselle aire. Normalmente, as ferrerías teñen un mazo no seu interior. Estas instalacións adoitan estar situadas ao lado dos ríos para aproveitar a forza hidráulica. Foron construídas por vascos e, en moitas ocasións, son tamén eles os que as explotan. A presenza dos vascos é fundamental para poñer en funcionamento esta industria en Galicia.

Propiedade e organización do traballo

Os propietarios das ferrerías ata fins do século XVIII son as institucións eclesiásticas (mosteiros, sobre todo) ou os fidalgos. Pola súa banda, os mazos poden ter un carácter comunal.

O traballo directo que daban estas ferrerías era moi escaso, contando con apenas 4 ou 5 traballadores fixos. Porén, o que si xeraban era bastante traballo temporal. De modo que unha ferrería xera moito movemento ao seu redor, sendo instalacións que dan emprego a moita xente da contorna. Cabe destacar que o transporte do mineral en barco era moi barato, mentres que o carreo (transporte terrestre) era o que encarecía moitas veces a produción final.

Transformacións na segunda metade do século XVIII

Cales son os cambios da segunda metade do século XVIII? Estes viñan determinados principalmente pola demanda de ferro en Ferrol. A aparición da construción naval en Ferrol significou a creación dunha demanda de ferro extraordinaria.

O impacto dos estaleiros de Ferrol

Que consecuencias tiveron os estaleiros de Ferrol neste aspecto? A principal foi a construción de novas ferrerías. Pero a gran novidade é que estas novas instalacións son construídas por comerciantes ou compañías de comerciantes, e xa non pola nobreza ou os estamentos eclesiásticos. Estes novos actores económicos crean conxuntos de ferrerías e ferrerías asociadas a mazos.

Neste período tamén apareceron novos mazos que traballan con ferro que se merca directamente no País Vasco. Finalmente, as ferrerías acaban pechando antes do século XIX, aínda que os mazos resistiron un pouco máis. Con este proceso, desaparece progresivamente a industria siderúrxica tradicional galega.