Gramática Latina Fundamental: Conjugaciones Verbales, Tercera Declinación y Locuciones Clásicas

Clasificado en Latín

Escrito el en español con un tamaño de 9,47 KB

1. Morfología Verbal Latina

1.1. Sistema o Tema de Presente (Infectum)

Presente de Indicativo

  • 1.ª conjugación (amare): amo, amas, amat, amamus, amatis, amant.
  • 2.ª conjugación (videre): video, vides, videt, videmus, videtis, vident.
  • 3.ª conjugación (regere): rego, regis, regit, regimus, regitis, regunt.
  • 4.ª conjugación (audire): audio, audis, audit, audimus, auditis, audiunt.
  • Verbo copulativo sum (ser, estar): sum, es, est, sumus, estis, sunt.

Pretérito Imperfecto de Indicativo

  • 1.ª conjugación: ama-bam, amabas, amabat, amabamus, amabatis, amabant.
  • 2.ª conjugación: vide-bam, videbas, videbat, videbamus, videbatis, vide-bant.
  • 3.ª conjugación: rege-bam, regebas, rege-bat (o regebam), regebamus, regebatis, regebant.
  • 4.ª conjugación: audie-bam, audiebas, audiebat, audiebamus, audiebatis, audi-ebant.
  • Verbo sum («era»): eram, eras, erat, eramus, eratis, erant.

Futuro Imperfecto de Indicativo

  • 1.ª conjugación: amabo, amabis, amabit, amabimus, amabitis, amabunt.
  • 2.ª conjugación: videbo, videbis, videbit, videbimus, videbitis, videbunt.
  • 3.ª conjugación: regam, reges, reget, regemus, regetis, regent.
  • 4.ª conjugación: audiam, audies, audiet, audiemus, audietis, audient.
  • Verbo sum («seré»): ero, eris, erit, erimus, eritis, erunt.

Imperativo de Presente

  • 2.ª persona del singular:
    • 1.ª conj.: ama
    • 2.ª conj.: vide
    • 3.ª conj.: rege
    • 4.ª conj.: audi
  • 2.ª persona del plural:
    • 1.ª conj.: amate
    • 2.ª conj.: videte
    • 3.ª conj.: regite
    • 4.ª conj.: audite

1.2. Sistema o Tema de Perfecto (Perfectum)

Pretérito Perfecto de Indicativo («he amado / amé»)

  • 1.ª conjugación: amavi, amavisti, amavit, amavimus, amavistis, amaverunt / amavere.
  • 2.ª conjugación: vidi, vidisti, vidit, vidimus, vidistis, viderunt / videre.
  • 3.ª conjugación: rexi, rexisti, rexit, reximus, rexistis, rexerunt / rexere.
  • 4.ª conjugación: audivi, audivisti, audivit, audivimus, audivistis, audiverunt / audivere.
  • Verbo sum: fui, fuisti, fuit, fuimus, fuistis, fuerunt / fuere.

Pretérito Pluscuamperfecto de Indicativo («había gobernado / amado»)

  • 1.ª conj.: amav-eram, amaveras, amaverat, amaveramus, amaveratis, amaverant.
  • 2.ª conj.: vid-eras (videram, videras, viderat...).
  • 3.ª conj.: rex-eramus (rexeram, rexeras, rexerat...).
  • 4.ª conj.: audiv-erant (audiveram, audiveras, audiverat...).
  • Verbo sum: fueram, fueras, fuerat, fueramus, fueratis, fuerant.

Futuro Perfecto de Indicativo («habré visto / amado»)

  • 1.ª conj.: amaver-o, amaveris, amaverit, amaverimus, amaveritis, amaveri-nt.
  • 2.ª conj.: vider-o, videris, viderit, viderimus, videritis, viderint.
  • 3.ª conj.: rex-ero, rexeris, rexerit, rexerimus, rexeritis, rexerint.
  • 4.ª conj.: audivero, audiveris, audiverit, audiverimus, audiveritis, audiverint.
  • Verbo sum: fuero, fueris, fuerit, fuerimus, fueritis, fuerint.

2. Tercera Declinación (Temas en -i y Adjetivos)

2.1. Sustantivo Neutro de Tema en -i (Ejemplo: mare, maris)

  • Singular:
    • Nominativo / Vocativo / Acusativo: mar-e
    • Genitivo: mar-is
    • Dativo / Ablativo: mar-i
  • Plural:
    • Nominativo / Vocativo / Acusativo: mar-ia
    • Genitivo: mar-ium
    • Dativo / Ablativo: mar-ibus

2.2. Adjetivo de una Terminación de Tema en Consonante (Ejemplo: vetus, veteris - viejo)

  • Singular:
    • Masc./Fem.: N./V. vetus | Ac. veter-em | Gen. veter-is | Dat. veter-i | Abl. veter-e
    • Neutro: N./V./Ac. vetus | Gen. veter-is | Dat. veter-i | Abl. veter-e
  • Plural:
    • Masc./Fem.: N./V./Ac. veter-es | Gen. veter-um | Dat./Abl. veter-ibus
    • Neutro: N./V./Ac. veter-a | Gen. veter-um | Dat./Abl. veter-ibus

2.3. Adjetivos de la Tercera Declinación (Temas en -i)

Dos Terminaciones: omnis, omne (todo)

  • Singular:
    • Nominativo / Vocativo: M./F. omnis | N. omne
    • Acusativo: M./F. omnem | N. omne
    • Genitivo: M./F./N. omnis
    • Dativo / Ablativo: M./F./N. omni
  • Plural:
    • Nominativo / Vocativo / Acusativo: M./F. omnes | N. omnia
    • Genitivo: M./F./N. omnium
    • Dativo / Ablativo: M./F./N. omnibus

Una Terminación: prudens, prudentis (prudente)

  • Singular:
    • Nominativo / Vocativo: M./F. prudens | N. prudens
    • Acusativo: M./F. prudentem | N. prudens
    • Genitivo: M./F./N. prudentis
    • Dativo / Ablativo: M./F./N. prudenti
  • Plural:
    • Nominativo / Vocativo / Acusativo: M./F. prudentes | N. prudentia (o prudentes en masc./fem.)
    • Genitivo: M./F./N. prudentium
    • Dativo / Ablativo: M./F./N. prudentibus

3. Locuciones y Expresiones Latinas Comunes

  • Cave canem: Cuidado con el perro.
  • Senatus Populusque Romanus: El Senado y el pueblo romano.
  • Vade retro: Retrocede / Apártate.
  • Manu militari: Por la fuerza armada / Militarmente.
  • Nota bene: Fíjate bien / Nótese bien.
  • In media res: En el centro del asunto.
  • Ora et labora: Reza y trabaja.
  • Vade mecum: Camina conmigo (vademécum).
  • Stricto sensu: En sentido estricto.
  • Te Deum laudamus: A ti, Señor / Dios, te alabamos.
  • Ubi tu Gaius, ego Gaia: Donde tú seas Cayo, yo seré Caya.
  • Sit tibi terra levis: Que la tierra te sea ligera / leve.
  • Requiescat in pace: Descanse en paz.

Entradas relacionadas: