Impacto e Consecuencias da Desamortización en Galicia

Resultados da Desamortización en España

En venda, o 50% da terra cultivable, que representaba arredor do 30% da totalidade. Os compradores principais foron:

• Nobreza terratenente
• Burguesía comercial e administrativa
• Campesiños ricos

Con estas compras, lograron aumentar o seu patrimonio e riquezas, e incrementar o seu prestixio social.

Balance Final da Desamortización

• Foi un éxito como medida política, xa que permitiu consolidar o réxime político liberal e transformar o réxime de propiedade da terra.
• Desde o punto de vista socioeconómico, hai discrepancias:
  • Para algúns, serviu para consolidar e incrementar os latifundios, sen que paralelamente se producise unha modernización destas explotacións. Foi unha ocasión perdida para que gran parte dos campesiños pobres e xornaleiros puidesen acceder á propiedade da terra.
  • Para outros, o efecto negativo foi que contribuíu ao atraso do proceso de industrialización, debido a que se investiron capitais na adquisición de terras en lugar de facelo na industria.
• Os grandes prexudicados foron a Igrexa, os municipios e os campesiños pobres e xornaleiros, que viron empeorar as súas condicións de vida coa perda dos beneficios.

A Desamortización en Galicia: Características Especiais

En Galicia, a desamortización tivo características especiais derivadas da existencia dos foros e da organización dos montes comunais.

Os Foros e Montes Comunais

Os foros, contratos de longa duración, recoñecían a existencia nunha mesma parcela de dereitos distintos para:

• O campesiñado cultivador.
• A nobreza terratenente, conventos, mosteiros e catedrais (donos e titulares da terra).
• A fidalguía (intermediaria que cobraba a maior parte das rendas).

Os montes comunais eran dos veciños das aldeas e parroquias.

Consecuencias Específicas en Galicia

• Sacáronse maioritariamente a poxa pública as rendas forais percibidas por conventos, mosteiros e catedrais. O que se vendeu foi o dereito a percibir rendas e só minimamente a propiedade da terra.
• A desamortización dos bens propios foi escasa.
• Non se alterou a organización agraria tradicional.
• O campesiñado mantivo os seus dereitos sobre a terra.

A finais do século XIX, logrouse a redención dos foros e o acceso á propiedade, un proceso que rematou na época da Ditadura de Primo de Rivera (1926).