A Industria Téxtil en Galicia e o Comercio de Lenzos nos Séculos XV ao XVIII
A Industria Téxtil en Galicia: O Predominio dos Lenzos
Dentro das múltiples actividades industriais, a única que se atopa espallada por todo o territorio galego é a industria téxtil, e concretamente a fabricación de lenzos. Aínda que existen outras actividades industriais con importancia a nivel comarcal, ningunha acada a relevancia desta en toda Galicia.
Evolución Histórica e Decadencia do Sector
A fabricación de lenzos é un sector téxtil que desaparece antes de 1850. Malia o seu final, conta cunha longa tradición: desenvolveuse notablemente no século XVIII, pero xa existen exportacións documentadas de lenzos a finais do século XV cara ao País Vasco, América e outros destinos internacionais.
A Balanza Comercial: Exportación de Liño e Importación de Lá
Existe unha constante histórica en Galicia: a exportación de lenzos e a importación de tecidos de lá. Aínda que en Galicia se fabrican produtos de lá, estes apenas teñen saída comercial. O motivo reside en que, malia haber moitas ovellas, estas son pequenas e non de raza merina, o que resulta nunha produción escasa de lá de mala calidade. Por este motivo, a industria téxtil galega é, fundamentalmente, a industria dos lenzos.
Expansión e Consolidación nos Séculos XVII e XVIII
Esta tradición pódese acreditar no século XVI e incluso en épocas anteriores. Porén, é no XVII e, sobre todo, no XVIII cando se desenvolve con forza:
- Século XVII: Hai constancia de exportacións de lenzos con dirección a Castela.
- Século XVIII: O volume de exportación aumenta considerablemente. Tamén se rexistra a chegada de liño a Galicia procedente de Castela.
A Organización da Produción e o Catastro de Ensenada
A mediados do século XVIII, segundo reflicte o Catastro, esta actividade da fabricación de lenzos aparece plenamente consolidada. Destacan os seguintes elementos organizativos:
Os Axentes do Comercio Especializado
Aparecen comerciantes especializados en lenzos que mercan o produto nas feiras ou directamente nas casas campesiñas para logo vendelo e envialo a Castela. Estes profesionais actúan ás veces por conta propia e outras como comisionistas.
Abastecemento de Materia Prima e Feiras
O Catastro tamén documenta a importación de liño do Órbigo cando a produción local non é suficiente para satisfacer a demanda. De feito, chegan a existir feiras dedicadas case en exclusiva á comercialización de lenzos.
O Modelo de Industria Rural Doméstica
A organización da produción téxtil a mediados do XVIII aparece ben debuxada no tecido social galego:
- Base produtiva: As familias que fían e tecen a tempo parcial. Trátase dunha industria rural doméstica onde as "fábricas" son as propias casas campesiñas.
- Distribución: Unha vez elaborada a peza, a maioría despáchase no mercado castelán.
- Transporte e loxística: Para os envíos a ese mercado son fundamentais os arrieiros maragatos. Estes transportistas, moi acreditados e respectados, constitúen a única profesión ambulante recoñecida, transportando grandes cargas de lenzos e peixe.