Latín Básico: Declinaciones, Conjugaciones, Autores y Vocabulario Esencial
Declinaciones latinas
1ª declinación (terra, terrae)
Nominativo: terra / terrae
Vocativo: terra / terrae
Acusativo: terram / terras
Genitivo: terrae / terrarum
Dativo: terrae / terris
Ablativo: terra / terris
2ª declinación masculina (dominus, domini)
Nominativo: dominus / domini
Vocativo: domine / domini
Acusativo: dominum / dominos
Genitivo: domini / dominorum
Dativo: domino / dominis
Ablativo: domino / dominis
2ª declinación neutro (oppidum, oppidi)
Nominativo: oppidum / oppida
Vocativo: oppidum / oppida
Acusativo: oppidum / oppida
Genitivo: oppidi / oppidorum
Dativo: oppido / oppidis
Ablativo: oppido / oppidis
3ª declinación masculina/femenina (dux, ducis)
Nominativo: dux / duces
Vocativo: dux / duces
Acusativo: ducem / duces
Genitivo: ducis / ducum
Dativo: duci / ducibus
Ablativo: duce / ducibus
3ª declinación masculina/femenina (civitas, civitatis)
Nominativo: civitas / civitates
Vocativo: civitas / civitates
Acusativo: civitatem / civitates
Genitivo: civitatis / civitatum
Dativo: civitati / civitatibus
Ablativo: civitate / civitatibus
3ª declinación neutro (tempus, temporis)
Nominativo: tempus / tempora
Vocativo: tempus / tempora
Acusativo: tempus / tempora
Genitivo: temporis / temporum
Dativo: tempori / temporibus
Ablativo: tempore / temporibus
Autores latinos
Catulo (s. I a.C.)
Poesía lírica personal. Poeta de Lesbia. Habla de amor, pasión, celos, traición y desamor.
Obra: Carmina.
Frase: Odi et amo.
Virgilio (70-19 a.C.)
Poesía épica.
Obra: Eneida. Narra el viaje de Eneas desde Troya hasta Italia. Exalta la pietas (deber hacia dioses, patria y familia).
Frase: Audaces fortuna iuvat.
Ovidio (43 a.C.-17 d.C.)
Poesía elegíaca, didáctica y mitológica.
Obras: Metamorfosis y Arte de amar. Tema principal: las transformaciones.
Frase: Omnia mutantur, nihil interit.
Séneca (4 a.C.-65 d.C.)
Filosofía estoica. Tutor de Nerón.
Obra: Cartas a Lucilio. Temas: el tiempo, la amistad, la ira, la riqueza, la vejez y la muerte.
Frase: Non quia difficilia sunt non audemus, sed quia non audemus difficilia sunt.
Conjugaciones
1ª: -ARE (amo, amare), vocal temática A.
2ª: -ERE larga (habeo, habere), vocal temática E.
3ª: -ERE breve (lego, legere).
3ª mixta: capio, capere.
4ª: -IRE (audio, audire), vocal temática I.
Vocabulario básico
Sustantivos de 1ª declinación
aqua = agua, colonia = colonia, insula = isla, peninsula = península, patria = patria, provincia = provincia, pugna = lucha, via = camino, victoria = victoria, villa = casa de campo, vita = vida, magistra = maestra, historia = historia, agricola = agricultor, nauta = marinero, incola = habitante, poeta = poeta.
Sustantivos de 2ª declinación
Masculinos: amicus = amigo, equus = caballo, filius = hijo, gladius = espada, hortus = jardín, legatus = embajador, ludus = juego/escuela, nuntius = mensajero, populus = pueblo, servus = esclavo, deus = dios, dominus = señor.
Neutros: aurum = oro, bellum = guerra, donum = regalo, imperium = imperio, oppidum = ciudad, proelium = combate, signum = señal, studium = estudio, templum = templo, verbum = palabra.
Adjetivos
altus = alto, doctus = sabio, longus = largo, bonus = bueno, malus = malo, multus = mucho, novus = nuevo.
Verbos
1ª: do = dar, narro = narrar, nuntio = anunciar, sto = estar.
2ª: deleo = destruir, moveo = mover, video = ver, habeo = tener.
3ª: dico = decir, mitto = enviar, rego = gobernar, vinco = vencer, duco = conducir.
4ª: audio = oír, sentio = sentir, venio = venir.
3ª mixta: capio = coger, facio = hacer, rapio = robar.
Reglas imprescindibles
-ARE = 1ª; -ERE larga = 2ª; -ERE breve = 3ª; -IRE = 4ª.
- Imperfecto: BA / EBA.
- Futuro 1ª y 2ª: BO, BIS, BIT.
- Futuro 3ª y 4ª: AM, ES, ET.
- Perfecto: I, ISTI, IT, IMUS, ISTIS, ERUNT.
- Pluscuamperfecto: ERA.
- Futuro perfecto: ERO / ERI.
- 3ª declinación: genitivo en -IS.
- Neutros: Nominativo = Vocativo = Acusativo.
- Temas en -i: genitivo plural en -IUM.
- Obras clave: Catulo – Carmina; Virgilio – Eneida; Ovidio – Metamorfosis; Séneca – Cartas a Lucilio.
Funciones de los casos
- Nominativo: sujeto.
- Vocativo: llamada.
- Acusativo: complemento directo.
- Genitivo: complemento del nombre (“de”).
- Dativo: complemento indirecto.
- Ablativo: complementos circunstanciales.
Paradigmas verbales
Amo: amo, amas, amat, amamus, amatis, amant | amabam, amabas, amabat, amabamus, amabatis, amabant | amabo, amabis, amabit, amabimus, amabitis, amabunt.
Habeo: habeo, habes, habet, habemus, habetis, habent | habebam, habebas, habebat, habebamus, habebatis, habebant | habebo, habebis, habebit, habebimus, habebitis, habebunt.
Mitto: mitto, mittis, mittit, mittimus, mittitis, mittunt | mittebam, mittebas, mittebat, mittebamus, mittebatis, mittebant | mittam, mittes, mittet, mittemus, mittetis, mittent.
Audio: audio, audis, audit, audimus, auditis, audiunt | audiebam, audiebas, audiebat, audiebamus, audiebatis, audiebant | audiam, audies, audiet, audiemus, audietis, audient.
Sum: sum, es, est, sumus, estis, sunt | eram, eras, erat, eramus, eratis, erant | ero, eris, erit, erimus, eritis, erunt.