Literatura euskarazko XVIII. eta XIX. mendeetan: autoreak eta lanak

I

P

A

R

R

A

L

D

E

• Joanes Etxeberri Sarakoa (medikuntza → Beran, Hondarribi, Azkoitian) (Axular)

• Josef Egiategi (ez-erlijiosoa)

• Baionako Euskal Museoko 30 poema

• Lau-urdiri gomendiozko karta edo gutuna

• Eskuaren hatsapenak, euskararen etorkiak

• Euskarazko hatsapenak latin ikasteko

• Hiztegia

• Filosofo huskalduraren ekheia

• Partiada tristea, Ternuara

• Itsasoko perillak

• Ternuako penak

• Lapurdiko biltzarra

• “etorkia” → jatorria, euskaraz moldatua, goratzarrez sutsua

• Euskaraz latina ikasi

• Eusk/gazt/lat/fr: Larramendik ezagutu baina galdu egin zen

• Herriarentzat filosofia argitaratzeko. Larramendiren neologismoak. Zaila

Ez Sara ez Axular agintariek ez zituzten Etxeberriren lanak kontuan hartu, ezta J. Egiategirenak ere. “Argien mendea”. Argitaratutako obra gehienak → elizgizonak.

H

E

G

O

A

L

D

E

• Manuel Larramendi (hizlari, idazle) (Karlos II. Loiolan hil)

• Agustin Kardaberaz (misiolari)

• Sebastian Mendiburu (zizeon euskalduna)

• Xabier Munibe (Peñafloridako kondea)

• Pedro Ignacio (P.I.) Barrutia (eskribaua)

• De la antigüedad y universalidad del bascuence en España

• El imposible vencido

• Diccionario trilingüe

• Euskeraren berri onak

• Jesusen bihotzaren debozioa

• Jesusen amore-nekei dagozten zenbait otoitz-gai

• Euskaldun onaren biziera

• El borracho burlado

• Acto para la noche buena edo Gabonetako ikuskizuna

• Euskararen apologia, tubalismoa

• Lehen gramatika

• Lan handiena

• Apaiz eta maisuei erakutsi

• Irunean zegoela kaleratuak

• Euskeraz eta gazteleraz

• Oharrak izan ezik euskaraz jendaurrean aurkeztua

I

P

A

R

R

A

L

D

E

A

• D’Azkonagerreren (narratiboa)

• Duvoisin (narratiboa)

• Juan Batista Elizanburu

• Piarres Topet “Etxaun”

• Hiribarren (bertso)

• Anton Abadia (bertso)

• Joan Batista Elizanburu

• Zalduby

• Ateka galtzeko oihartzuna

• Baigorri 7 liliak

• Piarres Adame

• Munduan malerusik

• Euskaldunak

• “Lore Jokoa”

• Nere etxea

• Gauden euskaldun

• Lehen eleberria, kontrabandista itzulpena

• Gaztetako ipuinak aldizkarian zatika

• Ibillaldia: prosa bizia, aberatsa, atsegina, zatika batasun falta

• Tristura

• Poema luzeak (garaiko gauzak)

• Bertso lehiaketa

H

E

G

O

A

L

D

E

A

• Juan Antonio Mogel (ez erlijiosoa)

• Bizenta Mogel (Juan Abarkak bertsoa)

• “Xenpelar” (errenteriarra)

• Iparragirre (urretxuarra)

• “Bilintx” (donostiarra)

• Felipe Arrese Beitia (Otxandio)

• Martzelino Soroa (antzerkia)

• Toribio Altzaga

• Peru Abarka

• Ipuin onak

• “Ia guriak egin du”

• “Iparragirre abila dela”

• “Kantari euskalduna”

• “Gernikako arbola”

• “Bein batian Loiolan”

• “Juana Bizenta Olabe”

• Ama euskeriari azken agurrak

• “Gabon”

• “Anton Kaiku”

• “Santo Tomaseko feria”

• “Txanton Piperri”

• Elkarrizketa (baserritar…) didaktikoa, hizkera dotore eta bizia, garaiko informazio iturria, lehen euskal nobela

• Prosaz (hitz laua), gipuzkeraz, fabula

• Karlistaldia

• Doinu modernoa, itxura bohemikoa adierazten du.

• Erromantikoagoa

• Lore Jokoetako bertso onenaren saria foruak kendu eta gero

• Komediak: sortzaile eta eragile garrantzitsua, komedia xume eta laburrak

• Antzerkiko maila guztiak pasatu