Literatura galega entre 1916 e 1936: Irmandades da Fala e Grupo Nós
Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Español
Escrito el en
español con un tamaño de 5,22 KB
Actualizado el
Resumen
O documento presenta a literatura galega do período 1916-1936, situándoa no contexto histórico-social de Galicia e de España. Recolle a narrativa, o ensaio e o xornalismo das Irmandades da Fala e do Grupo Nós, con especial atención a autores como Vicente Risco, Otero Pedrayo e Castelao. O estudante aprenderá as principais obras, temas e publicacións desta etapa.
Puntos clave
- As Irmandades da Fala fundáronse en 1916 e publicaron o xornal A Nosa Terra.
- O Grupo Nós tivo a súa orixe no Cenáculo ourensán e tomou o nome da revista Nós, fundada en 1920.
- Vicente Risco escribiu a novela O porco de pé, unha parodia da burguesía e da intelectualidade acomodada.
- Otero Pedrayo destacou na narrativa longa, con obras como Os camiños da vida e Arredor de si.
- Castelao, con obras como Os dous de sempre e Retrincos, mostrou compromiso cos máis débiles e defendeu o galego.
- Na prensa destacaron revistas de vangarda como Alborada, Ronsel, Resol e Papel de color.
Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba
Contexto Histórico-Social
Eventos internacionais e españois relevantes:
- I Guerra Mundial
- Revolución Rusa
- A Gran Depresión
- En España: perda das últimas colonias, reinado de Afonso XIII, ditadura de Primo de Rivera, II República, Guerra Civil.
Situación en Galicia:
- Decadencia da fidalguía e consolidación da burguesía.
- Continuación da emigración a América e cara ás cidades.
- Aparición do agrarismo (asociacionismo labrego para a redención dos foros e rematar co caciquismo).
- 1916: Fundación das Irmandades da Fala (xornal A Nosa Terra).
- 1918: 1ª Asemblea Nacionalista de Lugo (nacemento do nacionalismo).
- 1931: Fundación do Partido Galeguista (PG).
Narrativa (1916-1936)
Neste período nace e consolídase a narrativa contemporánea grazas ao pulo das Irmandades da Fala e á creación de editoriais e revistas.
A Narrativa das Irmandades
Os narradores das Irmandades son coetáneos dos do Grupo Nós e comparten con eles os ideais galeguistas, pero, en xeral, adicáronse máis á poesía e ao teatro. Autores representativos:
- Xosé Lesta Meis
- Leandro Carré Alvarellos
- Xaime Quintanilla
- Armando Cotarelo Valledor
O Grupo Nós
Ten a súa orixe no "Cenáculo ourensán" (formado por Risco, Otero Pedrayo e Cuevillas) e o nome do grupo vén dado polo título da revista que fundaron en 1920, Nós. Os seus integrantes evolucionaron dende un cosmopolitismo elitista a un galeguismo universal. Esta toma de conciencia aparece reflectida en Nós, os inadaptados de Risco, Arredor de si de Otero Pedrayo e Dos nosos tempos de Florentino Cuevillas.
Vicente Risco
- Novela: O porco de pé (parodia ideolóxica, con hipérbole e ironía, dunha burguesía que só vive para o diñeiro e dunha intelectualidade acomodada).
- Relatos: Do caso que lle aconteceu ao doutor Alveiros (ocultismo e humor) e O lobo da xente (lenda dos lobishomes).
Ramón Otero Pedrayo
Fundamental no cultivo e modernización da narrativa longa. A súa narrativa pode clasificarse en:
- a) Narracións histórico-realistas: Reflicten a Galicia rural da segunda metade do s. XIX e a decadencia da fidalguía. Destaca Os camiños da vida (decadencia de dúas familias nobres e traspaso de poder da fidalguía rural á nacente burguesía urbana, coa desaparición da sociedade rural tradicional galega, dominada polos fidalgos e polo clero).
- b) Narracións histórico-culturalistas: A romaría de Xelmírez (Xelmírez e o esplendor da Galicia medieval).
- c) Narrativa psicolóxica, introspectiva: Destaca Arredor de si (narra o proceso de concienciación galeguista experimentado por el e polos seus compañeiros de grupo).
Castelao
Temática: compromiso cos máis débiles, crítica da marxinación económica de Galicia, protagonismo das clases populares e defensa do galego.
- Un ollo de vidro (temática de ultratumba).
- Cousas (relatos con ilustracións, temática variada, personaxes populares).
- Retrincos (cinco contos de carácter autobiográfico).
- Os dous de sempre (novela): conta a biografía paralela dos dous personaxes (o emprendedor e o conformista), que seguen camiños diverxentes.
Outros Autores Novecentistas
Á parte do Grupo Nós, destacan autores novecentistas (máis achegados á Xeración das vangardas).
- Rafael Dieste: Dos arquivos do trasno, relatos con dous eixos temáticos: o ambiente mariñeiro e un verniz máxico e misterioso, cun final aberto e sorprendente.
Ensaio
Nace e consolídase coas Irmandades da Fala e o Grupo Nós.
Os Ensaístas das Irmandades
Obras de contido político e cultural. Destaca Antón Vilar Ponte entre outros.
Os Ensaístas do Grupo Nós
- Vicente Risco: Teoría do nacionalismo galego e Nós, os inadaptados.
- Otero Pedrayo: Ensaios xeográficos, libros de viaxes e evocación biográfica.
- Castelao: Sempre en Galiza, condensa o seu ideario nacionalista e as características de Galicia como nación.
- Florentino López Cuevillas: Traballos de investigación sobre prehistoria e Dos nosos tempos.
Xornalismo
Aparición da prensa ilustrada e revistas gráficas, impulso da prensa local e comarcal.
- A Nosa Terra: Voceiro das Irmandades da Fala e do Partido Galeguista, escrito integramente en galego.
- A revista Nós: Apertura de Galicia ás distintas literaturas europeas e á renovación artística do primeiro terzo do s. XX.
- Outras revistas da vangarda: Alborada (Pontevedra), Ronsel (Lugo), Resol (Santiago) e Papel de color (Mondoñedo).
Preguntas frecuentes
Cal foi a revista do Grupo Nós?
O Grupo Nós tomou o nome da revista Nós, que fundou en 1920. A revista abriu Galicia ás distintas literaturas europeas e á renovación artística do primeiro terzo do século XX.
Que obra escribiu Vicente Risco?
Vicente Risco escribiu a novela O porco de pé, unha parodia ideolóxica da burguesía e da intelectualidade acomodada. Tamén publicou relatos como Do caso que lle aconteceu ao doutor Alveiros.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.