Manual Completo de Microbiología Clínica: Zoonosis, Medios de Cultivo y Diagnóstico

Clasificado en Física

Escrito el en español con un tamaño de 7,93 KB

Zoonosis y Enterobacterias

ZOONOSIS: Campylobacter, Brucella, VIH (VIHD), VIHE, Cryptococcus neoformans, Salmonella, Carbunco.

ENTEROBACTERIAS: Escherichia coli, Shigella, Salmonella, Citrobacter, Klebsiella, Enterobacter, Euruinina, Serratia, Hafnia, Edwardsiella, Proteus, Providencia, Morganella, Yersinia, Yokenella.

Medios de Cultivo Microbiológicos

  • BHI: Nutritivo, sólido o líquido.
  • MacConkey: Selectivo diferencial, sólido.
  • Citrato: Sólido, en tubo pico de flauta, diferencial.
  • Ureasa: Líquido o sólido, diferencial.
  • Levine: Selectivo y diferencial.
  • Chapman: Selectivo diferencial para gram positivos y halotolerantes.
  • Lowenstein-Jensen: Sólido, selectivo para micobacterias.
  • S-S: Selectivo, diferencial.
  • Caldo tetrationato: Enriquecimiento.
  • Agua peptona: Enriquecimiento.
  • Cary-Blair: Medio de transporte, sólido.
  • Schadler: Nutritivo para anaerobios.
  • Agar bilis-esculina: Selectivo y diferencial para Streptococcus del grupo D y Enterococcus (positivo en S. pneumoniae, negativo en grupo viridans).
  • Hecktoen: Selectivo y diferencial.
  • Granada: Diferencial y selectivo para Streptococcus agalactiae.
  • EMB: Igual que Levine.
  • Muller-Hinton: Nutritivo para antibiograma.
  • Kligler o TSI: Diferencial (sulfhídrico, lactosa, producción de gas) y nutritivo.
  • MIO: Diferencial, semisólido, nutritivo, para gram negativos.
  • BCYE: Selectivo, sólido en placa, para Legionella.
  • Agar sangre: Nutritivo y diferencial para hemólisis.
  • Agar chocolate: Nutritivo, crece Haemophilus.
  • CLED: Nutritivo, diferencial por la lactosa.
  • Thayer-Martin: Nutritivo; si se le añade antibiótico es selectivo para Neisseria meningitidis.
  • Martin-Lewis y New York: Nutritivo.
  • TCBS: Selectivo y diferencial para Vibrio.
  • Ramback: Diferencial cromogénico para Salmonella.
  • Skirrow: Selectivo, sólido en placa, para Campylobacter.
  • LDC: Nutritivo y diferencial.
  • Sabouraud: Nutritivo y selectivo con antibiótico para hongos.
  • XLD: Selectivo y diferencial.
  • Verde brillante: Selectivo y diferencial.
  • Baird-Parker: Selectivo y diferencial para S. aureus.
  • Agar fenil etil alcohol: Cocos gram positivos.
  • Middlebrook: Sólido, selectivo para micobacterias.
  • Caldo tioglicolato: Nutritivo.

Cuadros Clínicos por Patógeno

  • SALMONELLA: Diarrea, vómitos, fiebre.
  • CAMPYLOBACTER: Diarrea, dolor abdominal, fiebre.
  • SHIGELLA: Diarrea, dolor abdominal, fiebre.
  • VIBRIO: Diarrea, vómitos.
  • VIBRIO PARAHEMOLYTICUS: Cuadro gastrointestinal completo.
  • CLOSTRIDIUM PERFRINGENS: Diarrea, dolor abdominal.
  • BACILLUS CEREUS: Diarrea, predominio de vómitos, dolor abdominal.
  • YERSINIA ENTEROCOLITICA: Diarrea, dolor abdominal, fiebre.

Clasificación de las Hepatitis

  • Hepatitis A: Picornaviridae, transmisión fecal-oral, ARN positivo, sin cronicidad, sin envoltura, incubación de 2 a 6 semanas.
  • Hepatitis B: Hepadnaviridae, transmisión parenteral, ADN bicatenario, con cronicidad, con envoltura, incubación de 2 a 6 meses.
  • Hepatitis C: Flaviviridae, transmisión parenteral, ARN positivo, con cronicidad, con envoltura, incubación de 5 a 8 semanas.
  • Hepatitis D: Virus satélite, transmisión parenteral, ARN monocatenario negativo, con cronicidad, con envoltura, incubación de 2 a 13 semanas.
  • Hepatitis E: Hepeviridae, transmisión fecal-oral y parenteral, ARN positivo, sin cronicidad, sin envoltura, incubación de 2 a 9 semanas.
  • Hepatitis G: Flaviviridae, transmisión parenteral, ARN positivo, con cronicidad, con envoltura, incubación de 5 semanas.

Diagnóstico del Líquido Cefalorraquídeo (LCR) en Meningitis

  • Bacteriana: Presión alta, aspecto turbio, células 10.000-20.000, proteínas 100-1000 mg/dL, glucosa muy baja.
  • Vírica: Presión normal a alta, aspecto claro, linfocitos <300, proteínas 40-100 mg/dL, glucosa normal.
  • Tuberculosa: Presión alta, aspecto opaco, células 50-300, proteínas 60-700 mg/dL, glucosa baja.
  • Fúngica: Presión alta, aspecto opaco, células 50-500, proteínas 100-700 mg/dL, glucosa baja.
  • Carcinomatosa: Presión alta, aspecto claro o turbio, células 20-300, proteínas 60-200 mg/dL, glucosa baja.

Conservación y Transporte de Muestras Biológicas

  1. Heces (Virus): Transporte en medio de transporte (≤24 h a 2-8 ºC).
  2. Biopsia (Bacterias y Hongos): Transporte inmediato a temperatura ambiente (TA) / Conservación ≤24 h a 2-8 ºC.
  3. Esputo: Conservación ≤24 h a 2-8 ºC.
  4. Absceso: Conservación para quemaduras/bacterias (transporte ≤2 h a TA / conservación ≤24 h a 2-8 ºC). Virus (transporte ≤24 h a 2-8 ºC / conservación >24 h a -70 ºC).
  5. Ocular: Transporte para virus (≤24 h a 2-8 ºC).
  6. TRS (Tracto Respiratorio Superior): Conservación para virus (>24 h a -70 ºC).
  7. Vaginal / Uretral: Transporte (≤2 h a TA) / Conservación (≤24 h a TA).
  8. Heces (Bacterias): Conservación bacteriana (≤24 h a 2-8 ºC).
  9. LCR (Bacterias): Transporte rápido (≤25 min a TA) / Conservación (≤24 h a 35 ºC).
  10. LCR (Virus): Transporte (≤15 min a TA o 2-8 ºC) / Conservación (≤24 h a 2-8 ºC).
  11. Biopsia (Virus): Conservación (>24 h a -70 ºC).

Epidemiología y Vacunación en España

Datos Epidemiológicos Históricos

  • 2010: Mayor incidencia de sífilis.
  • 2012: Menor incidencia de difteria; mayor incidencia de gripe y varicela.
  • 2015: Ningún caso registrado de peste ni difteria.
  • 2018: Mayor incidencia de ETS (sífilis y gonorrea); mayor número de casos de parotiditis; ningún caso de cólera.

Pautas de Vacunación

  • Hepatitis B: Pautas de inmunización 0, 2, 6 meses o 2, 4, 11 meses.
  • Hepatitis A: En Andalucía no se vacuna de rutina.

Entradas relacionadas: