Teatro galego (1936–1976): Xeración dos 50 e Grupo de Ribadavia — autores e obras clave

O teatro galego entre 1936 e 1976: a Xeración dos 50 e o Grupo de Ribadavia

Entre 1936 e 1976, os avances víronse frenados pola sublevación militar e a derrota da República. Co triunfo do franquismo, a nosa literatura viviu longos anos de dificultades, co único desafogo da creación da editorial Galaxia en 1950. Os contrarios á ditadura sufriron represión, optaron polo exilio ou pola desvinculación da política.

Contexto e situación do teatro galego

Neste contexto, o teatro galego viviu un profundo silencio. Aínda así, algúns autores como Eduardo Blanco Amor (Farsas para títeres) e Álvaro Cunqueiro (O incerto señor don Hamlet, príncipe de Dinamarca) decantáronse polo drama e serviron de exemplo á Xeración dos 50 e ao Grupo de Ribadavia.

Xeración dos 50

A Xeración dos 50 caracterízase por unha fonda preocupación sociopolítica e por considerar o texto dramático como instrumento de loita. Nela atopamos autores como Daniel Cortezón e Xohana Torres.

Daniel Cortezón

Daniel Cortezón especializouse na temática histórica, tanto na Galicia medieval (Os irmandiños) como na contemporánea (A diáspora).

Xohana Torres

Na obra de Xohana Torres, discípula de Ricardo Calero e membro da Real Academia Galega (RAG) na actualidade, destaca A outra banda do Iber, sobre o exilio político desde o punto de vista da muller.

O Grupo de Ribadavia

O Grupo de Ribadavia xurdiu a finais dos anos 60 cun gran desenvolvemento do teatro. O feito de maior importancia deste colectivo foi a Mostra de Teatro de Ribadavia, celebrada entre 1973 e 1980.

Traxectos e características

• Autores vinculados á práctica teatral.
• Experimentalismo e conexión co teatro europeo.
• Teatro comprometido e de denuncia.

Está formado por creadoras e creadores como Euloxio Rodríguez Ruibal, Manuel Lourenzo e Roberto Vidal Bolaño, entre outros.

Euloxio Rodríguez Ruibal

Na produción de Ruibal destaca Zardigot —premio Abrente na primeira Mostra de Teatro de Ribadavia—, obra na que crea parábolas contra a violencia e a opresión e recorre a técnicas da linguaxe cinematográfica.

Manuel Lourenzo

A produción de Manuel Lourenzo divídese en tres liñas: clásica ou mítica (Electra), histórica (Xoana) e de teatro inmediato —é dicir, obras situadas no presente nas que se mostra o inconformismo e a crítica á sociedade actual— (Insomnes).

Roberto Vidal Bolaño

Vidal Bolaño, gran impulsor do noso teatro, demostrou moita facilidade para converter en teatro calquera tema. Nalgúns dos seus textos incorpora personaxes propios da dramaturxia galega ou grandes figuras do pasado. Noutras obras recorre ao chamado "realismo sucio" (Saxo Tenor).

Conclusión

Entre 1936 e 1976 o teatro galego sufriu as consecuencias do réxime franquista, pero tamén agromaron propostas renovadoras e comprometidas: dende a Xeración dos 50, que tomou o texto dramático como instrumento de denuncia, ata o Grupo de Ribadavia, que impulsou a creación escénica e a Mostra de Ribadavia como espazo de dinamización teatral.