A Terra e os seus sistemas: Estrutura, movementos e localización xeográfica

A Terra e os seus sistemas

A Terra é un planeta do sistema solar no que existe vida debido ás seguintes condicións:

• Distancia adecuada con respecto ao Sol: Temperatura constante e moderada.
• Existencia de auga.
• Existencia dunha capa gaseosa chamada atmosfera: Protéxenos das radiacións solares e contén osíxeno.

Capas da Terra

Distínguense tres capas principais:

• Xeosfera: Capa sólida da Terra.
• Hidrosfera: Capa líquida da Terra.
• Atmosfera: Capa gaseosa da Terra.

Estrutura interna da Xeosfera

• Corteza: Capa externa e ríxida, formada por rochas.
• Manto: Capa intermedia, formada por rochas fundidas (magma).
• Núcleo: Capa interna, formada por ferro e níquel en fusión.

Capas da Atmosfera

• Troposfera: En contacto coa superficie, teñen lugar os fenómenos meteorolóxicos.
• Estratosfera: É a zona máis alta, onde se atopa a capa de ozono.

Rede xeográfica e localización

A rede xeográfica é unha cuadrícula de liñas imaxinarias que permite localizar calquera punto sobre a superficie terrestre mediante a latitude e a lonxitude. Está formada por dúas liñas principais: os paralelos e os meridianos.

Paralelos e Meridianos

• Paralelo: Círculos imaxinarios perpendiculares ao eixe da Terra e paralelos entre si. O Ecuador divide a Terra en dous hemisferios (norte e sur). Destacan o Trópico de Cáncer e o Círculo Polar Ártico (norte), e o Trópico de Capricornio e o Círculo Polar Antártico (sur).
• Meridiano: Semicírculos imaxinarios que unen o Polo Norte co Polo Sur. Todos son de igual tamaño; tómase como referencia o de Greenwich.

Coordenadas e orientación

• Latitude: Distancia angular entre calquera punto da superficie terrestre e o Ecuador. Crece cara aos polos ata alcanzar os 90 graos.
• Lonxitude: Distancia angular entre calquera punto terrestre e o meridiano de Greenwich. Aumenta cara ao leste ou oeste ata alcanzar os 180 graos.
• Sistema sexaxesimal: Un grao divídese en 60 minutos e un minuto en 60 segundos.
• Puntos cardinais: Norte, sur, leste e oeste.

Movementos da Terra

O movemento de rotación ten unha duración dun día.

Efectos da rotación

• Sucesión dos días e das noites: Mentres un lado está iluminado, o outro está de noite.
• Fusos horarios: Un xiro completo son 24 horas (360 graos). Cada hora percorre 15 graos, o que equivale a un fuso horario. Tómase como referencia o meridiano de Greenwich (cara ao leste súmase unha hora, cara ao oeste réstase).
• Achantamento dos polos: A Terra xira na zona do Ecuador a unha velocidade maior que nos polos, polo que se ensancha no Ecuador.

As mareas

A forza da gravidade producida pola Lúa e o Sol, xunto co movemento do planeta, fai que o nivel do mar suba ou baixe:

• Pleamar: A auga alcanza o máximo nivel.
• Baixamar: A auga alcanza o mínimo nivel.
• Mareas vivas: Prodúcense cando están aliñados a Lúa, a Terra e o Sol.
• Mareas mortas: Prodúcense cando a Lúa e a Terra forman un ángulo con respecto ao Sol.