Vangardas na Poesía Galega: Movementos, Autores e Obras Clave

A Poesía de Vangarda en Galicia: Movementos, Autores e Obras Clave

A literatura e a arte galegas experimentaron nos anos vinte e comezos dos trinta un proceso de renovación e modernización coa incorporación das vangardas europeas. Estas, un conxunto de movementos artísticos europeos (1910-1930), xurdiron cun afán de ruptura con todo o anterior, manifestando unha actitude provocadora que se aplicou a todos os campos estéticos: pintura, escultura, música, literatura, etc.

Características Xerais das Vangardas

• Non conciben a arte como imitación da realidade, senón como unha nova interpretación persoal desta.
• Buscan a orixinalidade e a experimentación con novos rexistros artísticos.
• Na poesía, prescinden dos moldes tradicionais, ordenando os versos a xeito de caligramas.
• O poema baséase en imaxes vangardistas e na experimentación formal.
• Cada un destes movementos denominouse ismo, difundiuse a través dos chamados manifestos vangardistas e sucedéronse uns a outros de maneira vertixinosa.

Principais Movementos Vangardistas (Ismos)

Futurismo

Iniciouse coa publicación en 1909 dun manifesto de Marinetti, no que se exaltan a violencia e a luxuria, a velocidade e as máquinas, a técnica e o progreso.

Cubismo

Naceu como escola pictórica cara a 1907. Procura a percepción intelectual da realidade, descompoñendo os obxectos en liñas e planos xeométricos que no cadro se presentan recompostos libremente. Un proceso semellante prodúcese na literatura, mesturando conceptos ou imaxes, distorsionando a sintaxe e revolucionando a tipografía cos Calligrammes de Apollinaire, poemas nos que se crean imaxes visuais grazas á disposición dos versos na páxina.

Dadaísmo

Naceu en Zúrich en 1916 da man de Tristan Tzara como resposta violenta contra a racionalidade que conduciu á devastación e ao horror da 1ª Guerra Mundial. Rebélase contra a lóxica e a racionalidade. Busca a destrución total das ideas, a escrita por azar e unha primitiva expresividade infantil (Dá-Dá).

Surrealismo (Superrealismo)

Constitúe a gran revolución estética e ideolóxica do século XX. Encamíñase a unha transformación liberadora do ser humano, dando vía libre ás manifestacións do subconsciente coa escritura automática e defendendo o acto gratuíto. O seu primeiro manifesto publicouse en 1924.

Creacionismo

Impulsado por Vicente Huidobro, para quen a arte non debe imitar a realidade, xa que o poeta é un pequeno Deus que pode "crear un poema como a Natureza crea unha árbore". Deste xeito, o poema é unha realidade autónoma froito da intelixencia (ao contrario do surrealismo), servíndose para isto dos xogos de palabras.

Ultraísmo

Caracterízase por poemas moi breves, o antisentimentalismo e a deshumanización da arte.

As Vangardas na Literatura Galega

Foi o Grupo Nós, co seu obxectivo de restaurar a cultura galega, quen abriu as portas á incorporación das vangardas á literatura galega.