Xeosfera, Minerais e Rochas: Composición, Tipos e Xestión Sostible

A Estrutura e Composición da Terra

A xeosfera é a parte sólida da Terra. É a maior das súas capas, xa que se estende desde a superficie ata o centro do planeta. Está baixo os océanos e parte dela emerxe para formar os continentes. Está formada por rochas, minerais e polos solos.

Divídese en 3 capas concéntricas de densidade crecente:>

• Codia
• Manto
• Núcleo

Que é un Mineral?

Un mineral é unha substancia sólida de orixe natural, inorgánica, cunha estrutura química determinada e unha estrutura interna cristalina característica.

Significado desta definición

• SON SÓLIDOS: Isto quere dicir que os líquidos e os gases non son minerais.
• TEÑEN ORIXE NATURAL: Isto exclúe calquera obxecto fabricado polo home.
• SON INORGÁNICOS: Isto significa que non poden formar parte dos seres vivos.
• POSÚEN UNHA ESTRUTURA QUÍMICA ESPECÍFICA: Os átomos que forman un mineral son sempre do mesmo tipo e atópanse sempre nas mesmas proporcións. Así, por exemplo, o cuarzo está formado pola combinación de átomos de silicio e osíxeno, cumpríndose que sempre hai o dobre de osíxeno ca de silicio.
• DISPOÑEN DUNHA ESTRUTURA CRISTALINA CARACTERÍSTICA: Os átomos que forman os minerais ordénanse e distríbense de forma ordenada e regular. A estrutura interna pode manifestarse externamente con formas xeométricas características. Os cristais son os minerais nos que a estrutura interna está perfectamente ordenada.

Propiedades dos Minerais

• RAIA: Para obtela, podemos escorregar o mineral con forza sobre unha superficie branca e dura; por exemplo, unha baldosa de porcelana sen esmaltar deixará un rastro de po de cor característica.
• BRILLO: É a propiedade que ten o mineral de reflectir a luz.
• EXFOLIACIÓNS: É a capacidade que representan algunhas minerais de romperse en superficies planas e lisas.

Tipos de Rochas

Rochas Sedimentarias

órmanse a partir de sedimentos, partículas que se producen polo desgaste doutras rochas ao actuar sobre elas axentes como a auga, o vento ou o xeo. Estas partículas deposítanse sobre a superficie da Terra en capas ou estratos e transfórmanse en rochas mediante unha serie de procesos que acontecen moi lentamente.

• LUTITA: As lutitas son as rochas sedimentarias máis abundantes. Formanse a partir de sedimentos de tamaños moi reducidos, que non se diferencian a simple vista.
• ARENISCA: Formouse a partir de sedimentos de tamaño reducido, mais que se diferencian a simple vista.
• CONGLOMERADO: Nos conglomerados pódense observar restos redondos doutras rochas, que quedan inmersos nunha matriz. Estes restos teñen tamaños sempre maiores aos dous milímetros, polo que se observan a simple vista.
• CALIZA: Están formadas principalmente por calcita, polo que se poden diferenciar pola súa baixa dureza e a súa capacidade de reaccionar con ácidos.

Rochas Magmáticas

Se o magma se arrefría no interior da terra falamos de rochas magmáticas intrusivas.

• GRANITO: É a rocha magmática intrusiva máis abondosa da codia terrestre. Está formada por 3 minerais: cuarzo, feldespato e mica.
• SIENITA: Ten un aspecto moi semellante ao granito, distínguese porque non ten cristais de cuarzo ou ten moi poucos.
• BASALTO: Trátase da rocha máis común da codia. É especialmente abundante nos fondos oceánicos e tamén en illas volcánicas.
• PUMITA: É unha rocha magmática extrusiva. Trátase dunha rocha moi porosa, formase cando un magma líquido cun alto contido de gases é expulsado ao exterior da codia e se arrefría moi rapidamente.

Rochas Metamórficas

• LOUSA: Trátase dunha rocha de gran fino, pode dividirse en láminas finas e planas con facilidade.
• GNEIS: Son rochas compostas polos mesmos minerais ca o granito: cuarzo, mica e feldespato. Os cristais oriéntanse en bandas ben definidas, con capas alternas de materiais claros e escuros; non ten tendencia a partirse en láminas.
• MÁRMORE: Formouse a partir da caliza.

O Ciclo das Rochas

Todas as rochas se forman a partir doutras que xa existían. Os procesos mediante os que as rochas se forman, se descompoñen e dan lugar a novas rochas denomínase ciclo das rochas. Estes procesos dependen da presión, da temperatura, do tempo e das condicións cambiantes da codia terrestre. As rochas sedimentarias fórmanse a partir da alteración de calquera rocha que estea na superficie.

Os Recursos Minerais

A maioría dos recursos minerais non é renovable e estes recursos poden esgotarse.

Utilidades de Minerais e Rochas

Teñen multitude de usos. Segundo o uso que lles damos, podemos clasificalos en:

• Yeso
• Ferro
• Áridos
• Petróleo
• Carbón

Extracción de Rochas e Minerais

Todas as rochas se poderían explotar xa que hai multitude de variedades. Para seleccionar unha ou outra téñense en conta factores como a accesibilidade, a demanda e a facilidade de extracción.

A extracción de minerais asícese a outros minerais ou rochas. Nalguns lugares da codia aparecen concentrados certos minerais, polo que a súa explotación resulta rendible; a estes lugares chamámoslles xacementos. A mena é a parte do xacemento que ten interese e se rexeita o estéril.

As Minas

Unha mina é a escavación realizada para extraer os recursos minerais. Poden ser:

• MINAS A CEO ABERTO: Realízanse cando o recurso mineiro se atopa na superficie ou a moi pouca profundidade.
• CANTEIRAS: Delas extráense áridos, rochas ornamentais ou industriais.
• MINAS SUBTERRÁNEAS: Nestas minas a actividade realízase por debaixo da superficie a través dunha rede de túneles e galerías.

Xestión Sostible e Uso Responsable

Unha comunidade sostible necesariamente terá de explotar de xeito sostible os seus recursos minerais mediante as seguintes accións:

• REDUCIÓN: Uso responsable dos recursos mineiros; unha menor demanda de produtos derivados de minerais e rochas fará que diminúa a actividade extractiva.
• RECICLAXE: Unha vez que os obxectos fabricados con este aluminio rematan a súa vida útil, poden volver fundirse para fabricar novos obxectos.
• REUTILIZACIÓN: De produtos, dándolle novos usos. Con accións como estas contribuímos ao desenvolvemento sostible da nosa comunidade.