1900eko Espainiako Biztanleriaren Piramidearen Analisia

Iruzkin honetan, 1900eko Espainiako biztanleriaren piramidea aztertuko dugu, sexuaren eta adinaren araberako banaketa kontuan hartuta.

Sexuaren araberako banaketa

Gizonek maskulinotasun tasa handiagoa dute beheko mailetan. Bi sexuak 35-39 urte bitarteko taldean parekatzen dira. Piramidearen goialdean, aldiz, emakumezkoak dira nagusi, bizi-itxaropen handiagoa, sendotasun biologikoa eta bizi-estiloa direla medio.

Forma eta egitura demografikoa

Piramidea triangeluarra da: gazteak biztanleriaren %35 baino gehiago dira, eta adinekoak %5 baino gutxiago. Oinarria zabala da jaiotza-tasa handiengatik, baina tontorra azkar estutzen da bizi-itxaropen txikiaren ondorioz.

• Jaiotza-tasa: Altua, landa-eremuko ekonomian haurren laguntza beharrezkoa zelako eta jaiotza-kontrolik ez zegoelako.
• Heriotza-tasa: Altua, bizi-maila urria, medikuntza eskasak eta haurren heriotza-tasa handia zirela eta.

Sartuneak eta irtenuneak

Piramidean agertzen diren sartuneak industrializazioaren hasierarekin lotuta daude (Kataluniako ehungintza eta Euskal Herriko siderurgia), landa-eremuetatik hirietara izandako migrazioaren ondorioz. Irtenuneek, berriz, biztanleriaren hazkundea adierazten dute, gerraosteko baby boom-a, garapen ekonomikoa edo immigrazioa bezalako faktoreengatik.

Definizio garrantzitsuak

• Errolda: Une zehatz bateko biztanleriaren zenbaketa (datu demografiko, sozial eta ekonomikoak), 10 urtetik behin egiten dena.
• Biztanleria-dentsitatea: Lurralde baten km²-ko biztanleen kopurua.
• Trantsizio demografikoa: 1900-1975 bitarteko etapa; jaiotza-tasa altua, heriotza-tasaren jaitsiera eta berezko hazkunde handia ditu ezaugarri.
• Bizi-itxaropena: Pertsona batek batez beste biziko dituen urteak.
• Biztanleriaren zahartzea: Bataz besteko adinaren igoera. Ondorioz, jubilatuen proportzioa igo eta biztanleria aktiboa jaisten da.
• Migrazio-saldoa: Immigrazio eta emigrazioaren arteko aldea.
• Nekazaritza-exodoa: 1900-1975 bitartean gertatutako landa eta hiri-inguruen arteko migrazioa.