Aintzinako Erregimenaren Ezaugarriak

1. Trantsizio Demografikoa

Aintzinako Erregimeneko Europa demografia zaharra zuen jaiotza eta heriotza tasa oso handiak ditu ( ANTISORGAILU/LANA; JANARI TXARRA/EPIDEMIA)

2. Industriaurreko Ekonomia Nekazaritzan Oinarritua

Aro modernoan 1 sektorea zen garrantzitusnea, 80% nekazaritza eta abeltzaintza, eskasian bizi baita miserian. Produktibitate txarren arrazoaiak atzerapen teknologikoak, lehortzeak, uholdeak eta izozteak. Ez zegoen garatua aeltzintza beza ez zegoen deno aragia. Jauntxoen erregimena lurraren zati handi bat jaun feudalen jabetzakoa zen LAIKOAK eta ELIZAKO KIDEAK, Lurralde jaurregia: jauntxo zen lurren jabe eta nekazariek errenta ordaindu, lursailak lantzearen truke. Jundikzio jaurregia; Jauntxoek justiziaren ardura, karugak izaendatu zergak kobratu monopolia erabiltzen zituenenez. Nekazariek ordaindu beharrezko zergak; DEF, Errege Erreginei: errenten gaineko zuzenenko zergak, Jauntxoei ANTES Kleroai hamarrena uztaren 10%. Hainbat zergak gerra finantzatzeko gosete asko matzinatu nekazariak

3. Teknifikazio Apaleko Industria

Hirietako manufaktura gremioak kontrolatzen zuten erdi aroan sortutako eskulangile taldeak, lanbide bakoitzeko monopolia kontrolatzen zuten. 4 PROCESOS. lanbide batean antzeko, zegokien gremioko kide ARROTZ JESTUN, IGETSERA, ERREMENTARI

4. Merkataritza

Ekonomia sektore gehien garatu zena NAZIOARTEKOA. Ferietan:truke nazionala baita nazioartekoa eta azoketan tokiko edo eskualdeko guneak zien. Urtean behin edo asteroko.

5. Gizarte Estamentala

Aristokrazia, gizarte pribilegio banaketa, 3 estamentu banatu eta oso zaila batetik beste pasatzea. TRIANGULO, oso zaila aldatzea, idea erreformista aurka talde eta iraultzaire ilustrazioa 1789 Frantzia

Europako noblezia eta aristokrazia

Kleroa

Herri xehea edo hirugarren estatua

Absolutismoa eta goberantzeko era

Pertsona bakarra XVI XVIII

Despotismo ilustratua;

XVIII. mendean batutako nazio gehienetan monarkia absolutuak ezarri ziren

Mende horretako errege-erreginek beren botereari eutsi nahi zioten eta areagotu ere egin nahi zuten, baina era berean aharizen ziren herriak EKONOMIA eta GIZARTE arrazo larriak

Hauek bereala konpondu behar ziren: Erreforma politikoa bat planteatu filosofia joera berri batean ideatari oinarritua-> ILUSTRAZIOA

Horregatik erabiltzen da despostimo ilustratua esamoldea XVIII mendeko monarkia absolutuak izendat

Absolutismo ilustratuak → Estatuaren boierea sendatu, haren oinarriak aldatu gabe.

Erreformen politiakak zenbait alderditara bideratu ziren:

• Ahazteginak egiten ziren ESTATU SENDOTZEKO, ADMINISTRAZIOA ZENTRALIZATZEKO ETA ARMADA PROFESIONALIZATZEKO

• Ekonomia hobetzen saiatzen ziren ekonomia eta merkataritza sendatuz Zientzian aurrerapenak

Hala ere erreforma hauek ez zuten Antzinako Erregimenaren oinarria aldatu.

Frantziako Iraultzako kausak eta ondorioak:

Industria iraultza

Frantzia ekonomia krisi larrian XVIII. mendearen azken lardenean eragin sakora errege ogasunean ondorioz Luiz XVI aren gobernuaren jarduera oso mugatua. Franziak Amerikako independentzia gerran parte hartu zuenean errege ogasunaren krisia areagotu egin zen. Irenbide bakarra diru gehiago biltzea. Inorretako probiligiodunak estatuaren gastu handiak ordaintzen laguntzera behartu behar ziren. 1787 handikien biltzarra. Honek ez zuen onartu zerga-berdintasunaren printziopio. Ogasuneko ministroak proposatua. Hobleek estatu orokotta biltzea eskatu zuten. (Antzinako Erregimeneko 3 estamentuak ordezkatzen zituen biltzarra)

Estatu orokorrak biltzeko deia.

Erregeak onartu egin zuen 1789ko maiatzaren 5ean Estatu Orokorrak biltzeko deia Frantzia, iraupen krisi larrian zela egin zen deialdi 1789ko urtarrilean. 1787 uholde ugariak - gora egin zuen gariaren prezioak eta elikagaiarik onarrizkoenaren prezioa. OGIA. 1788ko udako lehortea.JEndeak erosteko ahalmen txikia zuen eta zeukaten dirua elikagaiak erosteko erabiltzen zuten. Ondorioz produktuen kontsumoak behera egin. Egoera honek ekarri zuen -Langabezia -Txirotasuna -Liskarrak. Estatu orokorrak bildu aurretik kexa koadernoa egin zituen. (Haien eskakizunak argitaratzeko) / Noblezia eta kleroak pribilegio tradizionalak defendatu eta hirugarren estatuak adierazpen askatasuna biltzeko askatasuna. Merkataritza askatasuna erregimen feudala deusestatzea eta 3 estamentuen berdintasun zibila aldarrikatu. Sieyes abadearen liburuzka argitaratzean 1789.

Ilustrazioaren Ezaugarriak

• Arrazoimena Hartu Egiaren Irizpidetzat→ Tradizioarem, Naturarengaindikoaren Eta Superstizioaren Kontra

• Kritika Erabiltzea Arrazoimenaren Kontra Egiten Zuten Alderdiak Zentsuratzeko Gizartea Kultura Eta Erlijioa

• Botere Zibilaren Autonomia Defentsa Egitea: Elizaren Boterea Ere Kontrolatu Behar Zuela Defendatzen Zuten

• Erlijio Guztiaren Tolerantzia Sinesmen Eta Idea Aniztasunaren Adierazle Gisa. Europa Hegozaldean Katolizismo Ilustatratua Nagusitu Zen, Baina Hura Erlijio Ilustratuaren Aldekoa Zen

• Ekonomia Eta Aurrerapen Materiala Interes Handia Lurreko Zoriontasuna Lortzeko Bitartekotzat Hartuta

• Hezkuntza Arrazoimena Hedatzeko Bitartekoa Izatea: Horregatik Komeni Zen Hezkuntza Estatuak Zuzentzea

• Zientzia Esperimentala. Haien Aurreakuntzen Zentzu Praktikoarekiko

Immanuel Kant filosofo alemanak ilustarazioan sinesten zuen; zioenez, horize zen gizakia (heldugabetasunetik) atera eta emantzipatzeko bitartekoa

Sapere aude → asartu jakiten. beraz jarrera hori globala zen eta gizakia bizitzaren erdigunea dela aldarrikatzen zuen. Gizakiak askatu beharra: Gizarte tradizioak, Politika jarduerak, Erlikioak ezartako mugak

Entzioklopedia: Frantian filosofo talde bat osatu zen. Haien ezaugarriak: jarrera kritikoa, bokazio pedagogikoa, bizi ziren munduarekiko lotura. XVIII mendearen erdialdean → Entzi, argitaratu Jean le Rond d Alembert eta Denis Diderotek

Pentsamendu Politiko Eta Soziala

Montesquieu: botere absosuei aurre egiteko botere-banaketa defendatu zuen:

1. Botere Legegilea: Parlamentuaren Esku, Gizarte Talde Guztiak Haietan Ordezkatu

2. Botere Betearazlea Monakien Esku

3. Botere Judiziala Independentea Izan Behar Zuena

Botere Banaketa Izan Zen Pentsamnedu Politikoaren Historian Egin Zion Ekarpen Handiena

Voltaire: Intolerantziaren Eta Erlijio Superstizioaren Etsaioa Zen. Arrazoimen Ilustratua Defendatzen Du, Fanatismoaren Eta Ezjakintasunaren Aurrean

Rosseau: Garai Hartako Gizartean, Ustelkeria, Diru Gosea, Lehiakortsuna, Bidegarbekeria, SALATU. Gizakia Izatez Zintzoa Dela Defentdatu Zuen, Bina Gizarteak Galberara Eraman Eta Izaki Insolidario Bihurtzen Duela Esaten Zuen. Horregatik Pertsonek Gizarte-Bizikidetza Arauteko Lege Bat Ezartzen Dute.

Locke

John Locke Pentsalari Eta Filosofo Inglesa, Eragin Handia Izan Zuena Europako Ulustrazioaren Pentsamendu Politko Sozial Erlijioso

Hare Obrak Libreralimso Politikoaren Oinarriak Ezari Zituen. - Absolutismo Kritikatu Eta Tiraniaren Kontra Matxiratzeko Eskubidea Aldamiklatu. Locken Ustez Boterea Banatu Egin Behar Zen. Batzuk Legeak Egin - Botere Legegilea - Boterea Gaizki Erabiliz Gero Matxinatzeko Eskubidea Zegoen Eta Beste Batzuek Goberantu - Botere Betearazlea. Gizakiak Askeak Eta Berdinak Dir

Olympe De Gouges

Frantziako Iraultzan Parte Hatu Zuena Emakume Feministeko Bat Izan Zen Eta Emakumeen Eskubideak Aldarrikatu Zituen. 1790 Urtean Girondindetara Elkatu Zen Eta Ezagutuko Zenbait Pertsonekin Batera Errefomista Bilakatu Zuen

1791 Emakumearen Eta Emakumeko Herriearen Eskubideen Adierazpena Idatzi Zuen Eta Robespierrek Exekutatzeko Agindua Eman Zu

Nazionalismoaren Definizioak Eta Motak:

Nazio:

Lurralde Jakin Batean Bizi Diren Eta Etnia, Hizkuntza, Historia Eta Ohitura Berak Dituzten Pertsonen Multzoa, Bere Burua Berezko Nortasuna Duen Talde Etniko Eta Politikotzat Hartzen Duena.

Estatu:

Lurralde Mugatua Finkatua Eta Botere Subiranoz Hornituta Dagoen Unitate Politikoa

Nazionalismoa:

Bere Herria Nazio Izatearen Kontzientiza Hartu Eta Bere Estatu Propioa Eraikitzeko Edo Bere Interesentzat Egokiena Den Politika Erabakitzeko Eskubidea Aldarrikatzen Dut

Norberearen Herri Edo Nazioko Ezaugarri Kultural, Historiko, Etab. I Garrantzia Eman Eta Horren Eragina Duen Mugimendu, Korrente Edo Jarrera.

N. BereziaK: Batasun Politiko Handiago, Batetik Berezi Eta Beren Estatua, Osatzeko Asmo Zuten. XIX Belgika Islas Bereizi Grezia Bereizi Eta Balkanetako Independentzia

N. Bateratzaileak Italia Eta Alemania Lurralde Independienteak Edo Beste Estatu Izan Izan Zuendenak Nazio Estatu Bajar Batean Bizitzeko Helburua

Industria Iraultzaren Kausak Eta Ondorioak:

Lehen Industria Iraultza Eraldaketa Ekonomiko, Teknologiko Eta Sozialeko Aldi Bat Izan Zen, Nagusiki Britainia Handian Gertatu Zena XVIII. Mendean Eta XIX. Mendearen Hasieran. Garai Horrek Nekazaritza- Eta Artisautza-Ekonomia Batetik Ekonomia Industrializatura Aldatzea Ekarri Zuen. Ekonomia Horrek Produkzioaren Mekanizazioa Eta Lana Antolatzeko Modu Berrien Sorrera Zituen Ezaugarri.

Ehunen Mekanizazioa: Lehen Garapen Garrantzitsuetako Bat James Hargreavesek Lurrun  Iruten Makina Mekanikoa Eta John Kayren Anezka Hegalaria Asmatu Izana Izan Zen. Berrikuntza Horiek Iruten Eta Ehunen Ekoizpenaren Eraginkortasuna Nabarmen Hobetu Zuten.

Ikatzaren Eta Burdinaren Industriako Berrikuntzak: James Wattek Lurrun-Makina Asmatu Zuen, Eta, Horri Esker, Lokomotorrak Eta Makinak Garatu Ziren, Ehungintzako Eta Meatzaritzako Industria Bultzatzeko. Gainera, Burdin Ekoizpenean Aurrerapausoak Eman Ziren Koke Bidezko Galdaketaren Bidez, Ikatz Begetalaren Ordez, Eta Horrek Industria

metalurgikoaren hazkundea ekarri zuen.

Nekazaritzako aldaketa: Nekazaritza-teknika berriak ezarri ziren, hala nola laboreen errotazioa eta drainatze-sistemen hobekuntza, eta horrek nekazaritzako produktibitatea handitu zuen eta industriarako eskulana askatu zuen.

Fabriken hazkundea: Lantegi handiak ezarri ziren, langile kopuru handia enplegatzen zutenak, artisautzako lanaren izaera masako ekoizpenera aldatuz. Horren ondorioz, urbanizazioa eta pertsonak landa-eremuetatik hirietara migratzea lortu zen, lantegietan lan bila.

Garraio-moduen aldaketa: Trenbideen eraikuntzak eta garraio-sistemen hobekuntzak ondasunen eta pertsonen mugimendua erraztu zuten, garapen ekonomikoari lagunduz.

NEKAZARITZAKO ALDAKETAK

Nekazaritza iraultza -> XVIII. mendean

Nekazari teknikak hobetu ziren Abeltzaintza eraldatua 

Nekazaritza egiturak aldatu ziren Inglen lurren erdia baino gehiago -> lurrik gabeko nekazariei lagatako behe-nobleziena zen, gainontzeko lurraldea goi noblezia eta jabe askeenak ziren. Ingalaterran ere nekazarien lurren zati handi bat lursail irekiak (eremu irekiak, openfidelak) ziren, eta hori onuragarria izan zen nekazari pobreentzat, egurra eta beste baliabide batzuk lortzen baitzituzten. Parlamentuak lursail hauek itxi eta pribazitatu zuen. Itxituren ondorioak handiak izan ziren.

Langile internazionala (ANARKISMO):

Anarkismoa: Anarkismoa Estatua eta beste autoritate hierarkiko mota batzuk indargabetzearen aldeko filosofia politikoa da, borondatezko lankidetzan, berdintasunean eta autogestioan oinarritutako gizartea sortzea bilatzen duena. Anarkistek diote Estatuari eta beste erakunde hierarkiko batzuei datxezkien hertsadura eta zapalkuntza ezabatu egin behar direla gizarte justuagoa eta askeagoa lortzeko. Anarkismoaren barruan hainbat korronte daude, hala nola anarko-komunismoa, anarko-sindikalismoa eta anarko-indibidualismoa, teoria anarkistaren hainbat alderdi nabarmentzen dituztenak.

Marxismoa: Marxismoa Karl Marxek eta Friedrich Engelsek XIX. mendean garatutako teoria politiko eta ekonomikoa da. Klase-harremanen analisian zentratzen da eta klaserik gabeko gizarte bat sortzearen alde egiten du. Marxismoaren arabera, aldaketa soziala klase-borrokaren bidez lortuko da, non langile-klasea (proletariotza) klase kapitalistatik emantzipatuko den. Gainera, marxismoak ekoizpen-bideen jabetza pribatua indargabetzea eta estaturik gabeko gizarte komunista ezartzea proposatzen du, non baliabideak kolektiboki eskuratu eta kudeatuko diren.