Antropologia Filosofia Klasikoan

Sokrates eta norberaren ezagutza

• Sokrates: Biraketa antropologikoa. Gizakia aztertzen hasten dira. Helburua: Ongia bilatzea arimaren, pentsamendu kritikoaren eta norberaren ezagutzaren bidez. Arima da gizakiaren elementu nagusia; landuz gero, ondo jokatuko duzu.
• Metodoa: Gure burua ezagutu behar dugu (egia barnean bilatu, maieutika erabiliz) eta arima bertutearen bidez zaindu.

Platon: Dualismo antropologikoa

Gizakia bitan banatzen da:

• Arima: Ideien mundukoa (hilezkorra, inmateriala). Gure benetako izatea da.
• Gorputza: Mundu sentikorrekoa (hilkorra, materiala, inperfektua). Arimaren kartzela da.

Arimaren hiru zatiak

• Irritsua: Sabela. Grinak asetu (plazer materialak). Bertutea: Neurritasuna.
• Oldarkorra: Bihotza. Alde emozionala (ausardia, fideltasuna). Bertutea: Sendotasuna.
• Arrazionala: Burua. Ezagutzari dagokio. Bertutea: Zuhurtzia.

Platonek gurdiaren metafora erabiltzen zuen harmonia eta oreka lortzeko. Areté: Bertuteen garapen gorenena da; norberak hobekien egiten duena egitea.

Aristoteles: Batasun organikoa

• Arima ezin da gorputzetik bereizi; gorputzaren bizi-printzipioa da. Ez dago arimarik gorputzik gabe. Gizakia materia eta formaren batasuna da.

Arimaren hiru funtzioak

1. Begetatiboa: Ugalketa eta elikadura (landareena).
2. Sentikorra: Pertzeptzioa eta mugimendua (animaliena).
3. Arrazoizkoa: Pentsamendua eta adimena (gizakietan soilik).

Ondorioa: Aristotelesek zalantzan jartzen du hilezkortasuna; materia desagertzean, arima ere hil egiten da.