Επαγγελματική Επιλογή και η Σημασία της Δημιουργικότητας στη Σύγχρονη Εποχή

Επάγγελμα και Εργασία

Επάγγελμα είναι η κύρια και συνεχής εργασία στην οποία επιδίδεται κάποιος για να εξοικονομήσει τα απαραίτητα αγαθά που ικανοποιούν τις βιοτικές ανάγκες του. Μολονότι από τον ορισμό αυτόν προκύπτει ότι το επάγγελμα έχει ως κύριο γνώρισμα τον βιοπορισμό, θα ήταν ελλιπής η σημασία του αν αφαιρούσαμε απ' αυτό το ηθικό περιεχόμενο και την κοινωνική του σημασία. Η λέξη προέρχεται από το «επαγγέλλομαι» που σημαίνει υπόσχομαι. Είναι η υπόσχεση που δίνει το άτομο στην κοινωνία ότι θα αναλάβει συνειδητά και υπεύθυνα τα καθήκοντα που απορρέουν από την κατάληψη μιας θέσης στη διαδικασία της παραγωγής και διακίνησης των προϊόντων ή στις υπηρεσίες που προσφέρονται στην κοινωνία. Γι' αυτό και ορισμένα επαγγέλματα, τα οποία έχουν εξαιρετική κοινωνική προσφορά, ονομάζονται λειτουργήματα.

Η Αξία της Δημιουργικότητας

Η ηθική ανταμοιβή της δημιουργικότητας συμπληρώνεται και από την υλική. Η δημιουργικότητα οφείλεται στις ανθρώπινες δυνάμεις, πνευματικές και σωματικές. Άρα, συνοδεύεται από εκπληκτική αποτελεσματικότητα. Χάρη σ' αυτήν ο άνθρωπος άλλαξε ριζικά τις συνθήκες της ζωής και βελτίωσε τους όρους διαβίωσής του. Η δημιουργικότητα συντέλεσε ώστε να γίνει κύριος της ζωής του, χαρίζοντάς του αίσθημα ανωτερότητας, υπερηφάνειας και ασφάλειας.

Στην εποχή μας, ανάμεσα στον δημιουργό και στο δημιούργημα μεσολαβούν τα τεχνικά μέσα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αλλοίωση της ανθρώπινης δημιουργικότητας και την αλλοτρίωση του ανθρώπου. Ωστόσο, η δημιουργικότητα του σύγχρονου ανθρώπου δεν παύει να προσφέρει συναισθήματα χαράς και ικανοποίησης.

Παράγοντες Επιλογής Επαγγέλματος

Η επιλογή επαγγέλματος στην εποχή μας είναι κρίσιμη και εξαιρετικά δύσκολη απόφαση. Ο νέος πρέπει να λάβει υπόψη του:

• Κλίσεις και ενδιαφέροντα: Αξιολόγηση ικανοτήτων για αποφυγή της «αγγαρείας».
• Μέλλον και προοπτικές: Ενημέρωση για τις τεχνολογικές εξελίξεις και τον αυτοματισμό.
• Οικονομικά οφέλη: Εξασφάλιση παιδείας, περίθαλψης και κοινωνικού κύρους.
• Συνθήκες εργασίας: Υγιεινό περιβάλλον και ελεύθερος χρόνος.
• Είδος εργασίας: Υπάλληλος, ελεύθερος επαγγελματίας ή επιχειρηματίας.

Επιδράσεις στην Επιλογή

Στην αναζήτηση επαγγέλματος επιδρούν:

• Οικογενειακό περιβάλλον: Συχνά επιβάλλει παραδόσεις ή ανεκπλήρωτα όνειρα γονέων.
• Σχολείο: Καθοδηγεί και προσανατολίζει τον μαθητή.
• Κοινωνικό περιβάλλον: Προβάλλει πρότυπα και στερεότυπα (π.χ. υποτίμηση χειρωνακτικής εργασίας).
• Φυσικό περιβάλλον: Υπαγορεύει επαγγέλματα βάσει τοπικών πόρων.

Η Σημασία της Σωστής Επιλογής

Επιλέγοντας επάγγελμα, ο άνθρωπος επιλέγει τρόπο ζωής. Η σωστή επιλογή οδηγεί στην οικονομική ανεξαρτησία, την ηθική πληρότητα και την κοινωνική προσφορά. Η ατομική δημιουργία μετατρέπεται σε κοινωνικό κτήμα, ενισχύοντας την κοινωνική συνείδηση και την ολοκλήρωση του ατόμου.

Αλλοτρίωση στη Σύγχρονη Εργασία

Οι κύριοι παράγοντες αλλοτρίωσης είναι:

1. Μηχανοποίηση: Η μηχανή καθορίζει τον άνθρωπο και όχι το αντίθετο.
2. Καταμερισμός εργασίας: Η εξειδίκευση περιορίζει το διανοητικό πεδίο και σκοτώνει τη φαντασία.
3. Προγραμματισμός: Περιορίζει την ελεύθερη και αυθόρμητη δράση.

Η Στροφή προς την Πανεπιστημιακή Μόρφωση

Παρά την ανεργία, οι νέοι επιδιώκουν την πανεπιστημιακή μόρφωση λόγω:

• Της προσφοράς της επιστήμης στην επίλυση προβλημάτων.
• Του κύρους και της αίγλης του επιστήμονα.
• Των στερεότυπων κοινωνικών αντιλήψεων.
• Της δομής του εκπαιδευτικού συστήματος που λειτουργεί ως «μονόδρομος».

Τεχνολογική Εξέλιξη και Εργασία

Η τεχνολογία (Τεχνητή Νοημοσύνη, ρομποτική) προκαλεί ανησυχία για την τεχνολογική ανεργία, αλλά ταυτόχρονα δημιουργεί νέες ανάγκες και ευκαιρίες. Το πλεονέκτημα ανήκει σε όσους διαθέτουν διά βίου μάθηση και προσαρμοστικότητα.

Το Επάγγελμα του Καλλιτέχνη

Η επιλογή του καλλιτεχνικού επαγγέλματος πηγάζει από την ανάγκη για δημιουργική έκφραση, την αγάπη για την τέχνη και την επιθυμία για κοινωνική αναγνώριση. Οι καλλιτέχνες προσφέρουν αισθητική συγκίνηση, ψυχαγωγία και προβληματισμό, ικανοποιώντας βαθιές πνευματικές ανάγκες του κοινού.