Σύγκριση Παραδοσιακής και Σύγχρονης Διδασκαλίας: Η Εξέλιξη της Μάθησης

Παραδοσιακή έναντι Σύγχρονης Διδασκαλίας

1. Η Φύση του Μαθητή και οι Προϋπάρχουσες Αντιλήψεις

Στην παραδοσιακή διδασκαλία, το μυαλό του παιδιού θεωρείται «άγραφο χαρτί». Ή, ακόμη και αν το παιδί έχει κάποιες αντιλήψεις, αυτές δεν θεωρούνται αξιόλογες και δεν παίζουν κανένα ρόλο. Αναμένεται ότι ο μαθητής θα τις εγκαταλείψει μόλις διδαχτεί τις επιστημονικές γνώσεις.

Αντιθέτως, στη σύγχρονη διδασκαλία, οι μαθητές έχουν ήδη προϋπάρχουσες αντιλήψεις για έννοιες και φαινόμενα των Φυσικών Επιστημών (Φ.Ε.). Οι προϋπάρχουσες αντιλήψεις των παιδιών αποτελούν τη δομή υποδοχής της νέας γνώσης και δεν μπορούν να αγνοηθούν. Υπάρχει επιτακτική ανάγκη για διδακτική αξιοποίηση των αντιλήψεων των μαθητών.

2. Η Διαδικασία της Μάθησης και η Οικοδόμηση της Γνώσης

• Παραδοσιακή προσέγγιση: Η γνώση συσσωρεύεται και απομνημονεύεται μέσω της επανάληψης.
• Σύγχρονη προσέγγιση: Η γνώση κατασκευάζεται ενεργά μέσω της αλληλεπίδρασης νέων πληροφοριών και υπαρχουσών αντιλήψεων.

3. Ο Ρόλος και η Αυθεντία του Εκπαιδευτικού

Στην παραδοσιακή διδασκαλία, ο εκπαιδευτικός είναι ο ειδικός, η αυθεντία, που κατέχει τη μόνη «σωστή» απάντηση για κάθε επιστημονικό θέμα.

Στη σύγχρονη διδασκαλία, ο εκπαιδευτικός ενθαρρύνει τους μαθητές να διατυπώσουν τις απόψεις τους για τα θέματα που διδάσκει και «διαπραγματεύεται» τη νέα γνώση. Ο εκπαιδευτικός έχει και αυτός τις δικές του αντιλήψεις και «κοσμοθεωρία», οι οποίες επιδρούν στον τρόπο με τον οποίο διδάσκει.

4. Σύνδεση με την Καθημερινή Ζωή και Μέθοδοι Αξιολόγησης

Παραδοσιακή διδασκαλία: Οι «επιστημονικές» γνώσεις που διδάσκονται στο σχολείο δεν συσχετίζονται με την καθημερινή ζωή έξω από αυτό. Η έμφαση δίνεται στο εάν ο μαθητής μπορεί να αναπαράγει τα όσα διδάχτηκε, όταν του ζητηθεί.

Σύγχρονη διδασκαλία: Οι καθημερινές γνώσεις των μαθητών συσχετίζονται και αλληλεπιδρούν με τη σχολική επιστήμη. Η έμφαση δίνεται στο εάν ο μαθητής μπορεί να δίνει εξηγήσεις με βάση τις αντιλήψεις του και στο τι περιλαμβάνουν αυτές οι εξηγήσεις.

5. Σχεδιασμός Αναλυτικού Προγράμματος και Επαγγελματική Κατάρτιση

Στο παραδοσιακό μοντέλο, το Αναλυτικό Πρόγραμμα σχεδιάζεται με αποκλειστικό γνώμονα τις επιστημονικές γνώσεις που πρέπει να «μεταδοθούν». Το μόνο που χρειάζεται ο εκπαιδευτικός είναι να κατέχει καλά τα όσα θα διδάξει.

Στο σύγχρονο μοντέλο, ο σχεδιασμός του Αναλυτικού Προγράμματος (Α.Π.) οφείλει να λαμβάνει υπόψη:

• α) Τις επιστημονικές γνώσεις.
• β) Τις προϋπάρχουσες αντιλήψεις των μαθητών.
• γ) Τα μέσα υποστήριξης του εκπαιδευτικού (δραστηριότητες μάθησης, τεχνικές διδασκαλίας, διδακτικά υλικά).

Εκτός από τις επιστημονικές του γνώσεις, ο εκπαιδευτικός πρέπει να έχει επίγνωση των πιθανών αντιλήψεων που έχουν οι μαθητές για κάθε θέμα που διδάσκεται και να μπορεί να προσαρμόσει τη μέθοδο διδασκαλίας του κατάλληλα. Πρέπει να έχει επιπλέον επίγνωση των δικών του αντιλήψεων.