Σημαντικά Ιστορικά Γεγονότα και Διεθνείς Συνθήκες της Νεότερης Ιστορίας

Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου (1830)

Το Πρωτόκολλο του Λονδίνου του 1830 αποτέλεσε τη διπλωματική πράξη με την οποία οι Μεγάλες Δυνάμεις (Αγγλία, Γαλλία, Ρωσία) αναγνώρισαν την Ελλάδα ως ανεξάρτητο και κυρίαρχο κράτος.

Τι προέβλεπε:

• Η Ελλάδα αποσπάστηκε οριστικά από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
• Καθορίστηκαν τα πρώτα σύνορα του ελληνικού κράτους στη γραμμή Αχελώου–Σπερχειού.
• Το πολίτευμα ορίστηκε ως κληρονομική μοναρχία.
• Την προστασία του νέου κράτους ανέλαβαν οι τρεις Μεγάλες Δυνάμεις.

Το Πρωτόκολλο θεωρείται πολύ σημαντικό γιατί κατοχύρωσε διεθνώς την ελληνική ανεξαρτησία, ολοκλήρωσε ουσιαστικά τον Αγώνα της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 και δημιούργησε επίσημα το πρώτο ανεξάρτητο ελληνικό κράτος.

Ο Αλυτρωτισμός και η Μεγάλη Ιδέα

Το εθνικό όραμα της Μεγάλης Ιδέας, καθώς και ο αλυτρωτισμός —δηλαδή η εθνική πολιτική για την απελευθέρωση των αλύτρωτων ιστορικών ελληνικών τόπων— δημιούργησαν ευρύτατη εθνική συναίνεση. Παρά τις επικρίσεις από πολιτικούς όπως ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος ή δημοσιογράφους όπως ο Εμμανουήλ Ροΐδης, ο αλυτρωτισμός δέσποζε στον πολιτικό βίο της χώρας.

Η Αρχή της Δεδηλωμένης

Η Αρχή της Δεδηλωμένης συνδέεται με τον Χαρίλαο Τρικούπη και καθιερώθηκε το 1875. Σήμαινε ότι ο βασιλιάς έπρεπε να δίνει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης μόνο σε πολιτικό που είχε τη δεδηλωμένη εμπιστοσύνη της Βουλής. Η καθιέρωση αυτή περιόρισε τις παρεμβάσεις του βασιλιά και σταθεροποίησε το πολιτικό σύστημα.

Ανατολικό Ζήτημα

Ονομάζεται το διεθνές ζήτημα που προκλήθηκε από τη βαθμιαία υποχώρηση της ισχύος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και την πλήρωση του κενού που προέκυψε στην Εγγύς Ανατολή και ιδίως στη Χερσόνησο του Αίμου.

Βιομηχανική Επανάσταση και Αποικιοκρατία

Η Βιομηχανική Επανάσταση αποτέλεσε τη μεγάλη οικονομική, κοινωνική και τεχνολογική μεταβολή που ξεκίνησε στην Αγγλία στα τέλη του 18ου αιώνα. Παράλληλα, η Αποικιοκρατία ήταν η πολιτική κατά την οποία ισχυρά ευρωπαϊκά κράτη κατέκτησαν περιοχές της Αφρικής και της Ασίας για την εκμετάλλευση φυσικών πόρων και εργατικού δυναμικού.

Α' Παγκόσμιος Πόλεμος (1914–1918)

Ο «Μεγάλος Πόλεμος» υπήρξε η πρώτη γενικευμένη παγκόσμια σύγκρουση. Η Ελλάδα εισήλθε στον πόλεμο το 1917 στο πλευρό της Αντάντ. Ο πόλεμος έληξε με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, η οποία επέβαλε σκληρούς όρους στη Γερμανία.

Συνθήκη της Λωζάνης (1923)

Η Συνθήκη της Λωζάνης καθόρισε τα σύνορα της σύγχρονης Τουρκίας και έθεσε τέλος στην εμπόλεμη κατάσταση μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, θεσπίζοντας την υποχρεωτική ανταλλαγή πληθυσμών.

Β' Παγκόσμιος Πόλεμος (1939–1945)

Η μεγαλύτερη πολεμική σύρραξη στην ιστορία. Η Ελλάδα πολέμησε στο πλευρό των Συμμάχων, βιώνοντας την κατοχή και την πείνα, μέχρι την απελευθέρωση το 1944.

Ψυχρός Πόλεμος

Περίοδος έντασης (1947–1991) μεταξύ των ΗΠΑ και της Σοβιετικής Ένωσης, που καθόρισε τη γεωπολιτική σκηνή του 20ού αιώνα μέσω του ΝΑΤΟ και του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Χρονολόγιο Σημαντικών Συνθηκών

• 1830: Πρωτόκολλο Λονδίνου
• 1832: Συνθήκη Λονδίνου
• 1878: Συνθήκη Βερολίνου
• 1913: Συνθήκη Βουκουρεστίου
• 1923: Συνθήκη Λωζάνης
• 1947: Δόγμα Τρούμαν / Σχέδιο Μάρσαλ