Микробиология билеттері: диагностика және зертханалық әдістер

Enviado por Anónimo y clasificado en Medicina y Ciencias de la salud

Escrito el en ruso con un tamaño de 27,79 KB

1-билет. Агар өсіндісінен жағынды дайындау техникасы

Мақсаты: микроорганизмдердің морфологиясын микроскоппен зерттеу үшін сапалы препарат дайындау.

Кезеңдері:

  1. Шыныны дайындау
    • Таза, майсыздандырылған заттық шыны алынады.
    • Шыныны спиртпен сүртіп кептіреді.
  2. Тамшы қою
    • Ортасына 1 тамшы стерильді физиологиялық ерітінді тамызылады.
  3. Материал алу
    • Стерильді бактериологиялық ілмекпен агардағы жеке колонияның аз мөлшері алынады.
    • Ерітіндіге абайлап араластырылады.
  4. Жағынды жасау
    • Жұқа қабатпен дөңгелек қозғалыспен жағылады.
    • Қалың болмауы керек (микроскопта көру қиын болады).
  5. Кептіру
    • Бөлме температурасында ауада кептіріледі.
  6. Бекіту (фиксация)
    • От жалынынан 2–3 рет тез өткізіледі немесе 96% спиртпен өңделеді.
    • Мақсаты — бактерияларды шыныға бекіту және өлтіру.
  7. Бояуға дайындау
    • Жағынды Грам, Циль–Нильсен немесе басқа әдіспен боялады.

2-билет. Стафилококкты микробиологиялық диагностикалау

Материал:

  • Ірің, жара бөліндісі, қан, мұрын-жұтқыншақ жағындысы.

Зерттеу кезеңдері:

  1. Микроскопиялық әдіс
    • Грам бойынша бояу.
    • Нәтиже: Грам+ кокктар, жүзім шоғыры тәрізді орналасады.
  2. Бактериологиялық әдіс (себу)
    • Қанды агар — гемолизді анықтау.
    • Сары-тұзды агар (маннитті агар) — стафилококк жақсы өседі.
  3. Идентификациялау
    • Коагулаза тесті (алтын стафилококкты анықтау).
    • Каталаза реакциясы оң.
  4. Антибиотикограмма
    • Диско-диффузиялық әдіспен антибиотикке сезімталдық анықталады.

Қорытынды:
Егер коагулаза оң болса — Staphylococcus aureus.

3-билет. Микроорганизмдерді жіктеу және морфология негіздері

Жіктелуі:

1. Пішіні бойынша:

  • Кокктар — шар тәрізді (стафилококк, стрептококк).
  • Таяқшалар — бациллалар (ішек таяқшасы, туберкулез таяқшасы).
  • Спириллалар — ирек (спирохеталар).

2. Боялуы бойынша:

  • Грам+ — күлгін түске боялады.
  • Грам– — қызғылт түске боялады.

3. Оттегіге қатынасы:

  • Аэробтар — оттегі қажет.
  • Анаэробтар — оттегісіз тіршілік етеді.

4. Қозғалуы:

  • Қозғалмалы (жіпшелері бар).
  • Қозғалмайтын.

4-билет. Грам бойынша жағынды бояу техникасы

Кезеңдері:

  1. Кристаллвиолет — 1 минут
  2. Люголь ерітіндісі — 1 минут
  3. Спиртпен түссіздендіру — 20–30 секунд
  4. Фуксинмен бояу — 1 минут

Нәтиже:

  • Грам+ — күлгін
  • Грам– — қызғылт

Мәні:
Грам+ бактериялардың жасуша қабырғасында қалың пептидогликан бар, сондықтан бояу сақталады.

5-билет. Стрептококктардың микробиологиялық диагностикасы

Материал:

  • Тамақ жағындысы, ірің, қан.

Әдістер:

  1. Микроскопия — Грам+ кокктар, тізбек түрінде орналасады.
  2. Себу — қанды агарға.
  3. Гемолизді анықтау:
    • α-гемолиз — жасыл аймақ
    • β-гемолиз — толық мөлдір аймақ
    • γ-гемолиз — өзгеріс жоқ
  4. Серологиялық идентификация (Лансфилд топтары).

6-билет. Микроорганизмдер физиологиясы

Зерттейді:

  • Қоректену жолдары
  • Тыныс алу түрлері
  • Көбею жылдамдығы
  • Зат алмасу
  • Температураға, рН-қа төзімділік

Өсу фазалары:

  1. Бастапқы фаза
  2. Лог-фаза (қарқынды өсу)
  3. Стационарлық фаза
  4. Өлу фазасы

7-билет. Бактериологиялық зерттеу схемасы

  1. Материал алу
  2. Жағынды дайындау
  3. Қоректік ортаға себу
  4. Таза дақыл бөлу
  5. Биохимиялық қасиеттерін зерттеу
  6. Антибиотикке сезімталдықты анықтау

8-билет. Менингококктардың микробиологиялық диагностикасы

Материал:

  • Мұрын-жұтқыншақ жағындысы
  • Ликвор

Әдістер:

  • Шоколадты агарға себу
  • Микроскопия — Грам– диплококк
  • ПТР әдісі

9-билет. Антибиотикке сезімталдықты диско-диффузиялық әдіспен анықтау

  1. Петри табақшасына бактерия себіледі.
  2. Антибиотик дискілері қойылады.
  3. 24 сағат инкубация.
  4. Тежелу аймағы өлшенеді.

Бағалау:

  • Үлкен аймақ — сезімтал
  • Кішкентай аймақ — төзімді

10-билет. Дифтерия қоздырғышын микробиологиялық диагностикалау

Материал:

  • Тамақ жағындысы

Әдістер:

  1. Леффлер ортасына себу
  2. Теллуритті ортада қара колониялар пайда болады
  3. Токсигенділікті анықтау

Қоздырғыш: Corynebacterium diphtheriae

11-билет. Қоршаған орта факторларының микроорганизмдерге әсері

Микроорганизмдерге әсер ететін негізгі факторлар:

1) Температура

  • Психрофилдер – суықта өседі (0–20°C).
  • Мезофилдер – адам патогендері көбіне осында (20–40°C, оптимум 37°C).
  • Термофилдер – ыстықта өседі (45–80°C).

Жоғары температура бактерияларды өлтіреді (коагуляция), төмен температура тежейді.

2) Ылғалдылық

  • Су қажет → құрғақтық микробтарды тежейді.
  • Спора түзетіндер құрғақтыққа төзімді.

3) Оттегі

  • Аэробтар – оттегі қажет (мысалы, туберкулез микобактериясы).
  • Анаэробтар – оттегіде өледі (клостридийлер).
  • Факультативті анаэробтар – екі жағдайда да өседі (E. coli).

4) Жарық

  • Ультракүлгін (УК) сәуле микробтарды өлтіреді (стерильдеу үшін қолданылады).

5) Химиялық заттар

  • Антисептиктер, дезинфектанттар бактерияларды жояды немесе тежейді.

12-билет. Менингококкке зерттеу үшін мұрын-жұтқыншақтан жағынды алу

Мақсаты: Менингококкты анықтау (Neisseria meningitidis).

Техника:

  1. Науқасты алға еңкейту.
  2. Стерильді тампонды мұрын-жұтқыншаққа енгізу.
  3. Артқы қабырғаға тигізіп, шырышты алу.
  4. Тампонды арнайы ортаға салу.
  5. Зертханаға тез жеткізу (менингококк сыртқы ортаға төзімсіз).

Кейінгі зерттеу:

  • Микроскопия (грам-теріс диплококктар).
  • Қоректік ортаға себу.
  • Биохимиялық тесттер.

13-билет. Туберкулездің микробиологиялық диагностикасы

Қоздырғышы: Mycobacterium tuberculosis.

Материал:

  • Қақырық, қан, зәр, плевра сұйықтығы.

Әдістер:

  1. Микроскопия (Циль–Нильсен бояуы)
    Қышқылға төзімді таяқшалар қызыл түске боялады.
  2. Бактериологиялық әдіс
    Левенштейн–Йенсен ортасына себу (өсуі баяу – 2–8 апта).
  3. ПТР
    ДНҚ-ны анықтайды – ең жылдам әдіс.
  4. Манту сынамасы
    Иммунологиялық әдіс.

14-билет. Стерильдеу. Стерильдеу әдістері

Стерильдеу – барлық микроорганизмдерді, соның ішінде спораларды жою.

Әдістері:

1) Физикалық әдістер

  • Автоклавтау – 121°C, қысым 1 атм, 20–30 мин.
  • Құрғақ ауа шкафы – 160–180°C, 1–2 сағат.
  • УК сәуле – бөлмелерді өңдеу.
  • Фильтрация – сұйықтықтарды стерильдеу.

2) Химиялық әдістер

  • Формальдегид, этилен оксиді, сутек асқын тотығы.

15-билет. Көкжөтел мен паракоклюш диагностикасы

Қоздырғыштары:

  • Bordetella pertussis – көкжөтел
  • Bordetella parapertussis – паракоклюш

Материал:

  • Мұрын-жұтқыншақ жағындысы.

Әдістер:

  • Микроскопия.
  • Қоректік ортаға себу (Борде–Жангу ортасы).
  • ПТР диагностика.

16-билет. Дезинфекциялау. Дезинфекция түрлері

Дезинфекция – ауру қоздырғыштарын жою.

Түрлері:

  1. Алдын алу дезинфекциясы – ауру жоқ кезде (аурухана, мектеп).
  2. Ошақты дезинфекция
    • ағымдағы – науқас жатқанда
    • қорытынды – науқас шыққан соң

Қолданылатын заттар:

  • Хлор ерітіндісі
  • Спирт
  • Фенолдар
  • Йод ерітіндісі

17-билет. Тұмау вирусының диагностикасы

Қоздырғыш: Influenza virus (A, B, C).

Материал:

  • Мұрын-жұтқыншақ жағындысы.

Әдістер:

  • ПТР – ең дәл.
  • Серологиялық әдіс (антиденелер).
  • Экспресс-тесттер.

18-билет. Патогенді кокктар. Стафилококктардың жіктелуі және морфологиясы

Жіктелуі:

  • Staphylococcus aureus
  • S. epidermidis
  • S. saprophyticus

Морфологиясы:

  • Шар тәрізді (кокк).
  • Жүзім шоғыры сияқты орналасады.
  • Грам-оң бактерия.

19-билет. Құтыру вирусының диагностикасы

Қоздырғыш: Rabies virus.

Материал:

  • Өлген адамның немесе жануардың ми тіні.

Әдістер:

  • Микроскопия (Негри денешіктері).
  • ПТР.
  • Иммунологиялық әдістер.

20-билет. Стафилококкты өсіру, профилактикасы

Өсіру:

  • Қан агарында өседі.
  • Алтын түсті колониялар түзеді.

Профилактика:

  • Жеке гигиена.
  • Жараны таза ұстау.
  • Антибиотиктерді дұрыс қолдану.

21-билет. А гепатиті вирусының диагностикасы

Қоздырғыш: HAV.

Материал:

  • Қан, нәжіс.

Әдістер:

  • ИФА – антиденелерді анықтау.
  • ПТР – вирустың РНҚ-сын анықтау.

22-билет. Энтеробактериялар. E.coli сипаттамасы

E. coli (ішек таяқшасы)

  • Грам-теріс таяқша.
  • Ішекте тіршілік etedi.
  • Кей штамдары патогенді (диарея тудырады).

23-билет. Ауаны микробиологиялық бақылау

Әдістер:

  1. Седиментациялық әдіс (Петри табақшасы ашық қалдырылады).
  2. Аспирациялық әдіс (арнайы аппаратпен сорылады).

24-билет. Туберкулезге қақырық алу техникасы

  1. Таңертең аш қарынға.
  2. Терең жөтелу арқылы қақырық жинау.
  3. Стерильді ыдысқа салу.
  4. Зертханаға жіберу.

25-билет. Стафилококк. Резистенттілік және патогендік факторлар

Патогендік факторлар:

  • Токсиндер.
  • Коагулаза ферменті.
  • Гемолизиндер.

Резистенттілік:

  • Антибиотиктерге төзімді штамдар бар (MRSA).

26-билет. Патогенді кокктар. Стрептококк. Морфология, өсіру

  • Морфология: Грам-оң, шар тәрізді (кокк), тізбектей орналасады. Кейбір штамдар капсулаға ие.
  • Өсіру: Қан агарында α-гемолиз (жасылдау) немесе β-гемолиз (толық айқын аймақ). Аэробты немесе факультативті анаэробты.
  • Патогендік: Тонзиллит, фарингит, тері инфекциялары. Факторлары: стрептокиназа, эритрогенді токсин, М-протеин.

27-билет. Патогенді кокктар. Менингококк

  • Қоздырғыш: Neisseria meningitidis.
  • Морфология: Грам-теріс диплококк, қапталған, ішкі қабатта орналасқан.
  • Өсіру: Шоколад немесе ТАБ ортасында, 37°C, 5–10% CO₂.
  • Патогендік фактор: капсула, эндотоксин.
  • Диагностика: Мұрын-жұтқыншақ жағындысы → микроскопия → культура → биохимиялық тест.

28-билет. Патогенді коринебактериялар. Дифтерия қоздырғышы

  • Қоздырғыш: Corynebacterium diphtheriae.
  • Морфология: Грам-оң таяқша, клуб тәрізді (V, Y пішінді топтар).
  • Өсіру: Леффлер немесе Тиндал ортада.
  • Патогендік: Дифтериялық токсин.
  • Диагностика: Микроскопия, культура, токсинді анықтау (Эле реакциясы).

29-билет. Патогенді Микобактериялар. Туберкулездің қоздырғышы

  • Қоздырғыш: Mycobacterium tuberculosis.
  • Морфология: Грам-оң емес, қышқылға төзімді таяқша.
  • Өсіру: Левенштейн–Йенсен ортада баяу (2–8 апта).
  • Патогендік: Қабыну гранулемаларын түзу, қабынуды ынталандыру.
  • Диагностика: Қақырық микроскопиясы (Циль–Нильсен), ПТР, культура.

30-билет. Көкжөтел мен паракоклюш диагностикасы

  • Қоздырғыш: Bordetella pertussis (көкжөтел), Bordetella parapertussis (паракоклюш).
  • Материал: Мұрын-жұтқыншақ жағындысы.
  • Өсіру: Борде–Жангу ортада, 3–7 күн.
  • Диагностика: Микроскопия, ПТР, культура.
  • Клиникалық: Жөтел эпидемиясын бақылау.

31-билет. Пневмококк. Морфология, өсіру, төзімділік

  • Қоздырғыш: Streptococcus pneumoniae.
  • Морфология: Грам-оң, капсулалы, диплококк.
  • Өсіру: Қан агарында α-гемолиз, колониясы конус тәрізді.
  • Төзімділік: Спиртке, құрғаққа, УК сәулеге сезімтал.
  • Патогендік фактор: Капсула, пневмолизин.

32-билет. Колониялардың түрлері, сипаттамасы

  • Стафилококк: Алтын түсті, тегіс, дөңгелек.
  • Стрептококк: β-гемолиз – мөлдір аймақ; α-гемолиз – жасылдау.
  • Пневмококк: Конус тәрізді, капсулалы.
  • Грам-теріс таяқшалар: Шұңқырлы, ылғалды, сұйық ортада өсімін тездетеді.

33-билет. Энтеробактериялар. Шигелла сипаттамасы

  • Морфология: Грам-теріс таяқша, қозғалмайды.
  • Өсіру: Селиттағы немесе Декокорт ортада.
  • Патогендік: Ішек қабынуы, диарея, кейде қан шығыны.
  • Диагностика: Нәжіс микроскопиясы, культура, серологиялық тест.

34-билет. Тұмау вирусының микробиологиялық диагностикасы

  • Қоздырғыш: Influenza virus (A, B, C), РНҚ вирусы.
  • Материал: Мұрын-жұтқыншақ жағындысы.
  • Диагностика: ПТР, ИФА, экспресс-тест.
  • Өсіру: Эмбрионалды жұмыртқа немесе жасушалық культура.

35-билет. Жіктелмейтін вирустар. А гепатитінің вирусы

  • Қоздырғыш: HAV, РНҚ вирусы.
  • Жол: Фекальды-оральды.
  • Материал: Қан, нәжіс.
  • Диагностика: IgM антиденелер (ИФА), ПТР.

36-билет. В гепатиті вирусының микробиологиялық диагностикасы

  • Қоздырғыш: HBV, ДНҚ вирусы.
  • Материал: Қан.
  • Диагностика: HBsAg, anti-HBc, anti-HBs (ИФА), ПТР.
  • Жол: Қан, инъекция, операция, жыныстық жол.

37-билет. Жіктелмейтін вирустар. Гепатит В вирусы

  • HBV: ДНҚ вирусы, 50–60 нм.
  • Патогендік: Бауыр қабынуын тудырады.
  • Диагностика: HBsAg, anti-HBc, ПТР.

38-билет. Манту сынамасы

  • Мақсат: Туберкулезге тері реакциясын анықтау.
  • Әдіс: 0.1 мл PPD енгізу → 48–72 сағаттан кейін ісінуді өлшеу.
  • Позитивті: 5–15 мм инфильтрат (иммундық жауап).

39-билет. Бактериялық ішек инфекцияларын микробиологиялық диагностикалау

  • Қоздырғыштар: Salmonella, Shigella, E. coli, Vibrio.
  • Материал: Нәжіс.
  • Әдістер: Микроскопия, культура (Селит, Декокорт), серологиялық тест (Widal – Salmonella).

40-билет. Жіктелмейтін вирустар. С гепатиті вирусы

  • Қоздырғыш: HCV, РНҚ вирусы.
  • Жол: Қан арқылы.
  • Материал: Қан.
  • Диагностика: Anti-HCV (ИФА), ПТР.

41-билет. Вирустардың жалпы сипаттамасы

  • Ұсақ, жасушаішілік паразит.
  • Нуклеин қышқылы: РНҚ немесе ДНҚ.
  • Өсіру жасуша ішінде.
  • Вакцинамен алдын алу мүмкін.

42-билет. Рабдовирустар тұқымдастығы. Құтыру вирусы

  • Қоздырғыш: Rabies virus, РНҚ вирусы.
  • Материал: Ми, сілекей.
  • Диагностика: Негри денешіктері, ПТР.
  • Профилактика: Вакцина, жараны өңдеу.

43-билет. Парамиксовирустар. Қызылша вирусы

  • Қоздырғыш: Measles virus, РНҚ вирусы.
  • Материал: Қан, сілекей.
  • Диагностика: ИФА – IgM антиденелер.
  • Өсіру: Эмбрионалды жұмыртқа немесе жасушалық культура.

44-билет. Пикорнавирустар. Полиомиелит вирусы

  • Қоздырғыш: Poliovirus, РНҚ вирусы.
  • Материал: Нәжіс, қан.
  • Диагностика: ПТР, жасуша культурасы.
  • Алдын алу: Вакцина

Karma: 4%
Visitas: 0

Entradas relacionadas:

Etiquetas:
грам бойынша бояу микробиология стерильдеу билеттер туберкулез ИФА вирусология патогенді менингококк ПЦР стафилококк антибиотик стрептококк бактериология диагностика дезинфекция