Arkitektura gotikoko eta erromanikoko terminoen hiztegia

Resumen

Dokumentu honek arkitektura erlijiosoan eta erdi aroko artean erabiltzen diren termino teknikoen hiztegia biltzen du. Arku, ganga, oinplano, elementu apaingarri eta eraikuntza-osagaiei buruzko definizioak jasotzen ditu. Ikasleak termino horiek ulertzen ikasiko du, bereziki elizen arkitekturan.

Puntos clave

Absidea elizaren burualdeko zati erdizirkularra da.
Arbotantea kanpoko arku-elementua da, gangaren bultzadak kontrahormetara igortzen dituena.
Ojiba-arkua bi zirkunferentzia-arkuz osatutako arkua da.
Gurutze latindarreko oinplanoak besoak tamaina desberdinekoak ditu eta bertikalean luzeagoa da.
Girola aldare nagusia inguratzen duen deanbulatorioa da.
Gargola teilatuetako hustubideetan jartzen zen izaki fantastikoen eskultura da.
Freskoa aurrez prestatutako kare hezeko geruzan koloreak aplikatzean datzan teknika da.

Ponte a prueba

Absidea. Elizaren burualdean dagoen zatia; oro har, erdizirkularra ematen zieten izena.

Arbotantea. Arku-formako elementu arkitektonikoa, eraikinen kanpoaldean egoten dena; gangaren alboko bultzadak jaso eta kontrahormetara igortzen ditu.

Arku polilobulatua. Elkar ebakitzen duten hiru zirkunferentzia-arkuz edo gehiagoz osatutako egituradun arkua.

Arrosa-leihoa. Beiratez apaindutako leiho zirkularra, katedral gotikoetako portadetan jartzen zena.

Beiratea. Bastidore edo marko batean muntatzen diren beirazko koloretako piezen multzoa; ateak edo leihoak estaltzeko erabiltzen da.

Erdi-puntuko arkua. Zirkunferentzia erdi baten itxura duen arkua.

Erretaula. Eskulturak, erliebeak edo pinturak jartzeko egitura, oro har, egurrezkoa. Elizetako aldarearen atzealdean jartzen da.

Ferra-arkua. Zirkunferentzia erdiko trazadura baino handiagoa duen arkua, ferra forma duena.

Freskoa. Aurrez prestatutako kare hezezko geruza batean kolora aplikatzean datzan pintura-teknika.

Gargola. Izaki fantastikoen eskultura, teilatuetako hustubideetan jartzen zena.

Girola. Elizaren burualdeko deanbulatorioa edo korridorea, aldare nagusia inguratzen duena.

Gurutze grekoko oinplanoa. Tamaina bereko besodun gurutze baten forma duen oinplanoa.

Gurutze latindarreko oinplanoa. Tamaina desberdineko besodun gurutze baten forma duen oinplanoa; bertikalean luzeagoa da horizontalean baino.

Gurutze-ganga. Zenbait ojiba-arku gurutzatzean sortzen den ganga.

Kanoi-ganga. Erdi-puntuko arkuen segida batez osatutako ganga.

Klaustroa. Monasterioen erdialdeko patioa (normalean, lau angelukoa); monjeek eta mojek erabiltzen zuten paseatzen zuten bitartean meditatzeko.

Kontrahorma. Hormari atxikitako pilarea, hormak sendotzeko balio duena.

Mainela. Ate edo leiho baten hutsunea bitan banatzen duen zutabea edo elementu bertikala.

Miniatura. Erdi Aroan eskuizkribuak ilustratzeko erabiltzen zen xehetasun handiko margolana.

Mosaikoa. Koloretako harriz edo kristalez osatutako obra apaingarria.

Ojiba-arkua. Elkar ebakitzen eta habetzen duten bi zirkunferentzia-arkuz osatutako arkua.

Urregintza. Urrez, zilarrez edo beste material preziatu batzuez objektu artistikoak lantzea.

Preguntas frecuentes

Zer da arbotantea?

Arbotantea eraikinen kanpoaldean jartzen den arku-formako elementua da. Gangaren alboko bultzadak jasotzen ditu eta kontrahormetara igortzen ditu.

Zer da girola?

Girola elizaren burualdeko deanbulatorioa edo korridorea da, aldare nagusia inguratzen duena.

Zer da gurutze-ganga?

Gurutze-ganga zenbait ojiba-arku gurutzatzean sortzen den ganga da.