Artea eta Kontestua: Gerra Hotzetik Kapitalismo Neoliberalera, Artelanen Analisi Kritikoa eta Alderaketa

LEHENENGO PARAGRAFOA: Bi artelanen identifikazioa (izenburua, egileak, urtea, euskarria, arte-forma, herria) eta ideia nagusia (bi artelanen arteko alderaketaren gauzarik esanguratsuena).

A. Testuingurua: Artelana, Artista, Artisten Taldea, Joera, Testuinguru Sozio-Politikoa eta Eraginak

Zein zen artelana ekoitzi eta erakutsi zen momentuaren kontestua? Nola kokatzen dugu lana artistaren ibilbidean? Artistaren lanaren ezaugarriak ordezkatzen ditu lan honek? Arte joera edo lengoaia jakin baten ezaugarriak ordezkatzen ditu? Arte joera ezberdinen eragina jasotzen du? Modu batera edo bestera erantzuten dio bere garaiko testuinguru sozio-politiko-kulturalari? Zein eraginak jasotzen ditu lan honek? Eta artistak berak? Zein eragin izango du lan honek (eta artista honek) beste artelan eta artistengan?

B. Lanaren Analisia

Deskribapena

• Lana identifikatu (izenburua, egilea, urtea...) eta deskribatu.
• Lanaren euskarriak, teknika eta dagokion arte-forma identifikatu: pintura, eskultura, ekintza, performance (performancearen dokumentazio fotografikoa), instalazioa, filma, soinu-pieza (partitura, interpretazioaren dokumentazioa...)...

Beste Aspektu Batzuk (dagokionean)

Lanaren osagaiak:

• Zer da ikusten den irudia? Artelanaren argazkia bera, artelanaren dokumentazioa?
• Kontestua eta kokapena espazioan: kubo zuria, espazio publikoa...
• Site-specificity.
• Denbora: lana egiteko prozesuan, lanaren iraupenean, denbora material eta gai moduan...
• Ikus-entzunezko lanetan: soinuaren erabilera, iraupena (time-based: soinu-pieza, filma), irudia eta soinuaren arteko harremana...
• Erabilitako teknikak eta estrategiak prozesuan: zoria, inprobisazioa, instrukzioak, partiturak...
• Lana zeren emaitza da? Kontzeptu baten emaitza, ekintza baten emaitza...?

Aspektu kontestualak:

• Lanak bere garaiko artearen definizioa zabaltzen lagundu zuen?
• Islatzen du lanak bere jatorrizko harreraren kontestua? Kritikatu egiten du kontestu hori?
• Artista (emakumea, genero ez-normatiboa, arrazializatua...) edo lana bera aurkeztu zen testuinguru politikoak nola baldintzatu zuen lana eta bere harrera?
• Kritika: zerbait kritikatzen du lan honek? Artearen sistema, artearen definizioa bera, garaiko egoera politikoa...

Aspektu formalak:

• Soiltasuna, gestualitatea, errepikapenak (serieak), metaketak, gainjartzeak, desadostasunak (soinua/irudia, prozesua/emaitza), zirkularitatea...

Kontzeptu ezberdinek lanean duten eragina:

• Artista izateko moduak: zein artista mota errepresentatzen du artista honek?
• Autoretzaren kontzeptua.
• Ikuslearen partaidetza.
• Kontzeptuak, badu garrantzirik lan honetan?
• Modernitatearen tentsioak: forma/edukia, ideia/formalizazioa, prozesua/emaitza, artea/bizitza, estetika negatiboa (eraiki/suntsitu)...

Testuinguru Historikoa

Gerra Hotza (1945-1991)

• 1. Aldia (1947-1956): Tentsio handia.
• 2. Aldia (1956-1979): Bizikidetza baketsua.
• 3. Aldia (1979-1991): Gerra hotzaren berragertzea.

Kapitalismo Neoliberal Globala (1991-gaur arte)

Artelanen Zerrenda eta Erreferentziak

• Jackson Pollock (1912-1956): Number 1, 1950 (Lavender Mist) (1950). Erlea Maneros Zabala (1977): Temporal Arrangements. Series I (5 images at 900 second intervals) (2018).
• John Cage (1912-1992): Water Walk (1960). Hollis Frampton (1936-1984): Poetic Justice (Hapax Legomena II) (1972).
• Trisha Brown (1936-2017): Floor of the Forest (1970). Samuel Beckett (1906-1989): Quad (1981).
• Maya Deren (1917-1961): Meditation on Violence (1948). Chantal Akerman (1950-2015): La Chambre (1972, mutua, 11').
• Robert Rauschenberg (1925-2008): Erased de Kooning Drawing (1953). Marrazkiaren aztarnak paperean, txartela eta urre koloreko markua. 64 x 55 cm.
• John Baldessari (1931-2008): Commissioned Painting: A Painting by Pat Nelson (1969). 150 x 114 cm.
• Jasper Johns (1930): Flag (1954). Mladen Stilinovic (1947-2016): An Artist Who Cannot Speak English Is No Artist (1992-2011).
• Richard Hamilton (1922-2011): Just what is it that makes today's homes so different, so appealing? (1956). Collage paperean. Martha Rosler (1943): Body Beautiful, or Beauty Knows No Pain (Vacuuming Pop Art) (1965-1974). Fotomuntaketa.
• Allan Kaprow (1927-2006): 18 Happenings in 6 Parts (1958). Happening. Yvonne Rainer (1934): We Shall Run (1963). Performed March 7, 1965 at the Wadsworth Atheneum.
• Robert Morris (1931-2018): Column. Two Positions (1961). Gordon Matta-Clark (1943-1978): Splitting (1974).
• Andy Warhol (1927-1989): Screen Tests (1964-1966). Filmak. Jon Mikel Euba (1967): K.Y.D. (2001). Bideo-trilogia.
• Yoko Ono (1933): Cut Piece (1965). Esther Ferrer (1937): Íntimo y personal (1974).
• Yvonne Rainer (1934): Hand Movie (1966). Five Easy Pieces seriea. Itziar Okariz (1965): Red Light (1995).
• Chantal Akerman (1950-2015): News from Home (1976). Gema Intxausti (1966): Who do you think you are? (2014).
• Robert Morris (1931-2018): Box for Standing (1961). Charlotte Posenenske (1930-1985): Vierkantrohre Serie DW / Square Pipes Series (1967).
• Donald Judd (1928-1994): Untitled (Stack) (1967). Ibon Aranberri (1969): Política hidráulica (2004-2010).
• Gustav Metzger (1926-2017): Painting with Hydrochloric Acid on Nylon (1960-1966). Ricardo Basbaum (1961): Esperientzia artistiko batean parte hartu nahiko zenuke? (1994-gaur arte). NBP objektu performatiboa.
• Andy Warhol (1928-1987): Marilyn (1962). Jérôme Bel (1964): Shirtology (1997).
• Esther Ferrer (1937): Autorretrato en el tiempo (1981-2009). Dora García (1965): Instant Narrative (2006-2008).
• Hans Haacke (1936): MoMA-Poll (1970). Louise Lawler (1947): Birdcalls (1972).
• Michael Snow (1928-2023): Wavelength (1967). Robert Smithson (1938-1972): Spiral Jetty (1970).
• Robert Smithson (1938-1972): Yucatán Mirror Displacements (1-9) (1969). Hollis Frampton (1936-1984): (Nostalgia) (1971).
• Martha Rosler (1943): Semiotics of the Kitchen (1975). Erlea Maneros Zabala (1977): Norusta (2020).
• Charlotte Posenenske (1930-1985) with Large Revolving Vane (1967), at Airport Frankfurt on Main. Valie Export (1940): Body Configurations (1972).
• Trisha Brown (1936-2017): Woman Walking Down a Ladder (1973). Andrea Fraser: Little Frank and His Carp (2001).
• Valie Export (1940): TAP and TOUCH CINEMA (1968-1989). Las Yeguas del Apocalipsis (1987-1997): Refundación de la Universidad de Chile (1988).
• Isidoro Valcárcel Medina (1937): Hombres anuncio (1976). David Wojnarowicz (1954-1992): Rimbaud in New York (1978-1979).
• Félix González-Torres (1957-1996): Untitled (Portrait of Ross in LA) (1991). Ibon Aranberri (1969): Gaur Egun (This is CNN) (2002).
• Isidoro Valcárcel Medina (1937): Conversaciones telefónicas (1973). Studio Levy. Ekintzaren soinu dokumentazioa. Amaia Urra (1974): Berio Pasealekua (2014). Soinu-pieza.
• Lorraine O'Grady (1934): Art Is ... (1983/2009). Pepe Espaliú (1955-1992): Carrying (1992). Donostia.
• Mladen Stilinovic (1947-2016): Artist at Work (1978). Tehching Hsieh (1950): One Year Performance (Clock Piece) (1980-1981).
• Colectivo de Acciones C.A.D.A. (1979-1985): Inversión de escena (1979). Itziar Okariz (1965): Espazio publiko eta pribatuetan pixa egin (2001-2004).
• Lotty Rosenfeld (1943-2020): Una milla de cruces sobre el pavimento (1979). Tehching Hsieh (1950): One Year Performance (Outdoor Piece) (1981-1982).
• Félix González-Torres (1957-1996): Untitled (Go-Go Dancing Platform) (1991). Jérôme Bel (1964): The Show Must Go On (2001).