Bigarren Errepublikako erreforma nagusiak (1931-1933): hezkuntza, lana eta nekazaritza

Resumen

Dokumentuak Bigarren Errepublikaren lehen bi urteetako erreforma nagusiak laburtzen ditu: erlijioaren eta hezkuntzaren arloko aldaketak, lan- eta gizarte-politikak, nekazaritza-erreforma eta 1933ko hauteskundeak. Ikasleak erreforma bakoitzaren helburua, ondorioak eta krisi politikoa nola bukatu zen ulertuko du.

Puntos clave

Dibortzio Legeak ezkontza erlijiosoa ez zuen aintzat hartzen, eta Elizari egiten zizkion ekarpenak bertan behera geratu ziren.
Hezkuntza-erreformaren oinarria doako hezkuntza laikoa denentzat izatea zen.
Irakasle kopurua eta batxilergoko ikastetxe kopurua bikoiztu ziren, eta hezkuntzako aurrekontuak hazi ziren.
Largo Caballero lan-ministroak lan kolektiboen legea, epaimahai mistoen legea eta langile batzordeen legea onartu zituen.
Nekazaritza-erreformako legea oso moderatua izan zen eta motel ezarri zen; horrek matxinada anarkistak eragin zituen.
1933ko hauteskundeetan emakumeek lehen aldiz botoa eman zuten, eta eskuinak (CEDA) eta Alderdi Erradikalak irabazi zuten.

Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba

Erlijioa eta Hezkuntza Erreformak

Dibortzioaren Legeak ez zuen aintzat hartzen ezkontza erlijiosoa, eta Erlijio Sinesmenen eta Kongregazioen Legearen bidez, bertan behera geratu ziren estatuak Elizari egiten zizkion ekarpenak. Hezkuntza-erreformaren oinarria zen doako hezkuntza laikoa denen eskubidea izatea.

Lehen Hezkuntzako eskola asko ireki eta irakasle prestatuak jarri behar zirela kalkulatu zuten, baina ezin izan zuten helburu hori lortu. Hala ere, irakasle kopurua eta batxilergoko ikastetxe kopurua bikoiztu egin zen, eta hezkuntzako aurrekontuak ere hazi egin ziren. Hori izan zen Errepublikaren lorpen handienetako bat.

Lan eta Gizarte Politikak

Largo Caballero lan-ministroa zen eta behin-behineko gobernuak abian jarritako gizarte eta lan-politikarekin jarraitu zuen. Zenbait lege garrantzitsu onartu zituen:

Lan kolektiboen legea: hitzarmen kolektiboko zenbait gai arautzen zituena.
Epaimahai mistoen legea: nagusiez eta langileez osatua, arbitratze-lanak egiten zituena.
Langile batzordeen legea: sindikatuak arautzen zituena.

Langileen eta landa eremuen bizi-baldintzak hobetzen saiatu zen Largo Caballero.

Nekazaritza Erreforma eta Krisia

Espainiako nekazaritzaren zati handi bat zaharkituta zegoen; jabetza ustiategi txikiak zeuden eta nekazaritza-eremuetako langile asko miseria gorrian bizi ziren. Nekazaritza-sektoreko gizarte-arazo larria okertu egin zen nazioarteko ekonomia-krisi handiaren ondorioz.

Nekazaritza-erreformako legea oso moderatua zen. Lurrak kendutako jabe guztiei kalte-ordainak eman behar zizkieten, eta lege horren bidez estatuak lursail asko eskuratu zituen. Legea oso motel ezarri zen, ordea, eta matxinada anarkistak sortu ziren.

Krisi Politikoa eta 1933ko Hauteskundeak

Bai ezkerrekoek, bai eskuinekoek gogor egin zuten biurteko erreformistaren kontra. Anarkisten eta ordena publikoaren arazoak izan ziren, eta gertatutako sarraskien ondorioz gobernua erori zen. Eskuin kontserbadoreak erregimen errepublikanoaren kontra egin zuen, konspirazioaren eta hauteskundeen bidez.

Koalizio errepublikano-sozialistaren krisia gertatu zen eta Manuel Azañak dimititu egin zuen. Alcala Zamorak Gorte Konstituziogileak desegin eta hauteskundeetara deitu zuen. 1933ko hauteskunde orokorrak egin zirenean, hauteskunde-lege berria zegoen. Emakumeek botoa emateko eskubidea izan zuten lehen aldiz.

Norgehiagoka politiko handia sortu zen eta Jose Antonio Primo de Riverak Falange Española sortu zuen. Hauteskunde orokorretan, eskuinak (CEDA) eta Alderdi Erradikalak irabazi zuten.

Preguntas frecuentes

Zer izan zen Bigarren Errepublikaren hezkuntza-erreformaren oinarria?

Doako hezkuntza laikoa denen eskubidea izatea. Lehen Hezkuntzako eskola asko ireki eta irakasle prestatuak jarri behar zirela kalkulatu zuten, baina helburu hori ez zuten lortu.

Zein izan ziren Largo Caballeroren lan-legeetako batzuk?

Lan kolektiboen legea, epaimahai mistoen legea eta langile batzordeen legea. Lehenak hitzarmen kolektiboko zenbait gai arautzen zituen, bigarrenak nagusien eta langileen arteko arbitrajea egiten zuen eta hirugarrenak sindikatuak arautzen zituen.

Zergatik izan zen moderatua nekazaritza-erreformako legea?

Lurrak kendutako jabe guztiei kalte-ordainak eman behar zizkieten. Estatuak lursail asko eskuratu zituen, baina legea oso motel ezarri zen eta matxinada anarkistak sortu ziren.

Zer gertatu zen 1933ko hauteskundeetan?

Hauteskunde-lege berriarekin egin ziren, eta emakumeek botoa emateko eskubidea izan zuten lehen aldiz. Eskuinak (CEDA) eta Alderdi Erradikalak irabazi zuten.