Choroba niedokrwienna serca: przyczyny, objawy i przebieg

Choroba niedokrwienna serca (ChNS)

Etiologia

Choroba niedokrwienna serca jest wynikiem niedostatecznego dopływu tlenu do mięśnia sercowego w stosunku do jego zapotrzebowania. Najczęstszą przyczyną jest miażdżyca tętnic wieńcowych (zwężenie światła naczyń), rzadziej: skurcz tętnic wieńcowych, zatory, zapalenia naczyń.

Czynniki ryzyka

• Niemodyfikowalne: wiek, płeć męska, obciążenie genetyczne.
• Modyfikowalne: nadciśnienie tętnicze, hipercholesterolemia, cukrzyca, palenie tytoniu, otyłość, brak aktywności fizycznej, stres.

Patomechanizm

Proces miażdżycowy prowadzi do:

• odkładania blaszek miażdżycowych w ścianie tętnic,
• stopniowego zwężania światła naczynia,
• ograniczenia przepływu krwi wieńcowej.

W sytuacji zwiększonego zapotrzebowania na tlen (wysiłek, stres) dochodzi do niedokrwienia mięśnia sercowego, a w przypadku całkowitego zamknięcia naczynia – do martwicy (zawału serca).

Objawy

• Ból w klatce piersiowej (dławicowy): zamostkowy, promieniujący do lewej ręki, szyi, żuchwy,
• duszność wysiłkowa,
• uczucie zmęczenia,
• kołatanie serca,
• nudności,
• zimne poty (szczególnie w zawale).

Przebieg

Choroba może mieć charakter:

• stabilny (dławica piersiowa stabilna),
• niestabilny (ostra niewydolność wieńcowa),

a także prowadzić do zawału mięśnia sercowego, niewydolności serca, zaburzeń rytmu i nagłego zgonu sercowego.

P_W02 – Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Diagnostyka

Rozpoznanie RZS opiera się na:

1. Obrazie klinicznym: symetryczne zapalenie stawów (najczęściej rąk i stóp), ból, obrzęk, sztywność poranna trwająca dłużej niż 1 godzinę, postępujące ograniczenie funkcji stawów.
2. Badaniach laboratoryjnych: czynnik reumatoidalny (RF), przeciwciała anty-CCP, podwyższone OB i CRP.
3. Badaniach obrazowych: RTG (nadżerki kostne), USG i MRI (wczesne zmiany zapalne).

Ogólne postępowanie lecznicze

Leczenie ma charakter wieloaspektowy i długotrwały:

1. Farmakoterapia: leki modyfikujące przebieg choroby (DMARDs – np. metotreksat), glikokortykosteroidy, NLPZ, leczenie biologiczne.
2. Fizjoterapia: ćwiczenia poprawiające zakres ruchu, ćwiczenia wzmacniające i funkcjonalne, fizykoterapia przeciwbólowa, profilaktyka przykurczów i deformacji.
3. Edukacja pacjenta: nauka ochrony stawów, ergonomia czynności dnia codziennego, utrzymanie aktywności fizycznej.
4. Leczenie operacyjne: w zaawansowanych stadiach – synowektomia, endoprotezoplastyka.