Egitura Arkitektonikoak: Sistema Lauetatik Egitura Espazialetara, Mota eta Adibideak

Egitura Arkitektonikoak: Sistema Lauetatik Egitura Espazialetara

Sistema lauak

Horma-egitura: horma-sistema ortogonala da. XIX. mendeko zabalguneak: Cortazar zabalgunea eta Donostia.

Armazoi-egitura: habexka, habe eta zutabez osatutako sarea da. Material eraginkorrak eta ekonomikoak dira.

Oinplanoa: ia libre (Farnsworth etxea).

Loturaren arabera

• Lotura bermatuak: zurezko egiturak.
• Lotura zurrunak: hormigoizko eta altzairuzko egiturak, norabide bakarrekoak edo bikoak, portikoa eta txirrindula elementuak.
• Triangulazioa: loturak zurrundu eta txirrindula elementuak erabiltzea.

Egitura mistoak eta egitura espazialak

Gainazal kurboak

Kurbatura sinpleko gainazalak: azal garagarrazia eta ezaugarriak.

Konpresioan

Arkuak (harrizkoak, adreiluzkoak)

Garapena:

1. Dintelak
2. Arku faltsua
3. Arkua

Egiturako funtzionamendua: orekan, bultzada-lerroa, bultzada-arkua.

Eraikuntza: zimbria.

Arku motak: arku biribila, zirkulu-erdikoa (erromatarra), beheratua, arrapalakoa, goratua, kanpai-formakoa, ferra, hirusta, karpanela, zorrotza, aldeberdina (gotikoa), tudorra, lantza-formakoa, apaldua, konopiala, zuzena, frantsesa eta triangeluarra.

Intradosaren arabera: poligonala, lobulatua eta zig-zag formakoa.

Bereziak: deskarga-arkuak.

Guztietan, esfortzu-lerroa tentsio-gunearen barruan egon behar da.

Gangak

Gangen motak: kanioi, konikoa, arrapala eta eraztun-formakoak. Zorrotza, zirkulu-erdikoa eta beheratua.

Egiturako funtzionamendua: konpresioa eta kontrahormak.

Sistemaren garapena: esfortzuen pilaketa ebakidura-arkuetan (gang nerbiodunak). Ertz-gangak gotiko garaian.

Flexioan

• Hormigoi armatuzko gainazalak.
• Gang tradizionala konpresioan.
• Hormigoi armatuzko gangak flexioan. Adibidea: Recoldos frontoia, Eduardo Torroja.

Kurbatura bikoitzeko egiturak

Kupula

Meridiano-arkuak, eraztunak eta eraikuntza. Bi elementu: soka edo zurezko barra eta euskarria, esfortzu horizontalei eusteko (lodiera handia eta trakzio-eraztuna). Adibideak: Panteoia, Santa Sofia.

Hiperboloidea

Gainazal jarraia edo bi gainazal, lerro zuzenekin sor daitezkeenak. Adibidea: Zarzuelako hipodromoa, Eduardo Torroja.

Paraboloide hiperbolikoa

Lerro zuzenez sor daiteke. Adibideak: Los Manantiales jatetxea, Felix Candela; Ozeanografikoa, Felix Candela; Capilla abierta en Lomas de Cuernavaca, Felix Candela.

Konoidea

Adibidea: Sagrada Familia, Antoni Gaudi.

Gainazal tolestuak

Ezaugarriak: eraginkorrak, pisua eta inertzia-momentuaren arteko oreka, zurrunak flexioan, garagarriak.

Eraikuntza: material nagusia hormigoi armatua da. Eraikuntzaren konplexutasuna kontuan hartu behar da.

Adibideak: Iglesia de la Medalla de la Virgen Milagrosa (Felix Candela), Canódromo de Madrid eta Universidad Laboral de Tarragona (Torroja).

Estereak / estero-egiturak

Barra eta korapiloz osatutako sistema tridimentsionalak, hiru norabidetan triangelatuak. Espazio handiak estaltzeko erabiltzen dira.

Adibidea: kupula geodesikoa, Buckminster Fuller.

Gainazal aklastikoak

Forma organikoak dituzte eta eraikitzeko konplexuak dira.

Egitura puzgarriak

Bi sistema: estaldura-elementua kanpoko eta barneko presio-desberdintasunari esker eusten da, eta atal estankoetan airea hermetikoki pilatuz gainazala eusten da. Erraz garraiatu, muntatu eta desmontatzen dira.

Adibidea: Bubble Tree, Pierre Stéphane Dumas.

Egitura tenkatuak

Estaldura eusteko oihala edo kablea erabiltzen dute, eta elementu zurrunak altuera hartzeko. Lau mota: Hammock, Cable-stayed, Cable net eta Bicycle wheel.

Adibideak: Dulles aeroportua (Eero Saarinen); Portugalgo pabiloia (Álvaro Siza); Erakusketa eraikina (Hirokazu eta Yoko Suemitsu); Olympic Stadium (Frei Otto).

Egitura portikatuak

Atalak: azken solairua edo estalkiaren egitura, elementu bertikalak, solairuak eta zimentazioa.