Ekonomia Behawioralna i Instytucjonalna: Krytyka Homo Oeconomicus i Teorie Regulacji Rynku
Enviado por Anónimo y clasificado en Otras materias
Escrito el en 
polaco con un tamaño de 12,16 KB
1. Przedstaw główne kierunki krytyki metodologicznego indywidualizmu i koncepcji Homo Oeconomicus we współczesnej ekonomii.
Ekonomia behawioralna – ludzie nie są w pełni racjonalni, działają pod wpływem heurystyk, emocji i błędów poznawczych.
Ekonomia instytucjonalna – zachowania jednostek są kształtowane przez instytucje, normy społeczne i kulturę.
Ekonomia postkeynesowska – decyzje podejmowane są w warunkach fundamentalnej niepewności, a nie ryzyka.
Socjologia ekonomiczna – jednostki są „zakorzenione” w relacjach społecznych, nie działają w izolacji.
2. Co to jest naturalny porządek ekonomiczny zgodnie z tzw. monizmem metodologicznym? Opisz krótko cechy tego porządku.
istnieje jeden uniwersalny porządek ekonomiczny,
prawa ekonomii są obiektywne, naturalne i niezależne od instytucji,
mechanizm rynkowy (ceny) prowadzi do koordynacji działań jednostek,
ingerencja państwa powinna być minimalna.
3. Uzupełnij następujące zdanie: potrzeba regulacji publicznej nie jest sprzeczna z neoklasycznym paradygmatem rynku, ponieważ …
regulacja może korygować zawodności rynku (np. monopole, efekty zewnętrzne, dobra publiczne).
4. Zgodnie z psychologiczną interpretacją pracy i płacy, przecięcie się jakich dwóch krzywych determinuje poziom podaży pracy i jej jednostkowe wynagrodzenie (płacę). Objaśnij krótko ekonomiczny sens tych krzywych.
- Krzywa podaży pracy: pokazuje, ile pracy pracownicy są skłonni oferować przy danej płacy; rośnie, bo wyższa płaca motywuje do większego wysiłku, ale może maleć przy wysokich płacach (efekt dochodowy przeważa nad substytucyjnym).
- Krzywa popytu na pracę: pokazuje, ile pracy firmy chcą zatrudnić przy danej płacy; maleje, bo wyższa płaca zwiększa koszty, redukując zatrudnienie (zgodnie z marginalną produktywnością).
5. Pierwsze pochodne cząstkowe neoklasycznej funkcji produkcji względem pracy i kapitału (lub innych czynników produkcji) muszą być dodatnie, drugie zaś ujemne. Jaki jest sens ekonomiczny tych właściwości?
Pierwsze pochodne dodatnie → więcej pracy lub kapitału zwiększa produkcję.
Drugie pochodne ujemne → prawo malejących przychodów krańcowych.
Sens ekonomiczny: każdy kolejny czynnik produkcji zwiększa produkcję coraz wolniej.
6. Uzupełnij zdanie: w funkcji produkcji Cobba-Douglasa elastyczności produktu względem kapitału (α) i pracy (1 − α) są równe ich… udziałom w dochodzie i są stałe/zmienne (wybierz przez podkreślenie właściwą odpowiedź).
7. Wymień i krótko omów ogólne cechy ekonomii postkeynesowskiej jako nurtu heterodoksyjnego we współczesnej ekonomii.
- Odrzucenie neoklasycznej równowagi: fokus na krótkookresowej nierównowadze i procesach dostosowawczych, w przeciwieństwie do neoklasycznej równowagi Pareto-optymalnej.
- Heterodoksja vs. ortodoksja: krytyka metodologicznego indywidualizmu, homo oeconomicus i racjonalnych oczekiwań; podkreśla niepewność, instytucje i dynamikę makroekonomiczną.
- Interwencjonizm: reakcja na kryzysy (np. Wielki Kryzys) poprzez popytową politykę państwa.
- Ewolucja: od keynesizmu (nierównowaga) przez neokeynesizm (sztywność cen) do postkeynesizmu (heterodoksyjne podejście do produkcji i podziału).
8. Co opisują tzw. cenowe efekty Wicksella?
zmiana podaży pieniądza wpływa na strukturę cen względnych, a nie tylko na poziom cen,
pieniądz nie jest neutralny w krótkim okresie,
różnice między stopą naturalną a rynkową prowadzą do procesów inflacyjnych lub deflacyjnych.
9. Podaj definicję i rodzaje kosztów transakcyjnych wg R. Coase'a oraz wymień czynniki determinujące wielkość kosztów transakcyjnych wg O. Williamsona.
Koszty transakcyjne to koszty:
zawierania umów,
negocjacji,
egzekwowania kontraktów.
Czynniki wpływające na ich wielkość:
specyficzność aktywów,
częstotliwość transakcji,
niepewność,
ograniczona racjonalność,
oportunizm.
10. Objaśnij krótko pojęcie równowagi instytucjonalnej w Nowej Ekonomii Instytucjonalnej.
Równowaga instytucjonalna to stan, w którym:
obowiązujące instytucje formalne i nieformalne są wzajemnie spójne,
żaden podmiot nie ma bodźców do ich zmiany,
instytucje minimalizują koszty transakcyjne.
11. Czy prawdziwe jest zdanie: zgodnie z podejściem ekonomicznym do regulacji publicznej w gospodarce rynkowej, celem regulacji jest maksymalizacja dobrobytu społecznego? Jeśli nie, podaj właściwą odpowiedź.
Fałsz: celem regulacji jest maksymalizacja interesów regulatorów i grup nacisku (teoria wyboru publicznego, Stigler).