Ekonomiaren Sektoreak: Nekazaritza, Industria eta Zerbitzuak

Lehen sektorea: Nekazaritza eta abeltzaintza

Ekoizpen motak eta teknikak

• Nekazaritza intentsiboa: Espazio txikietan produktu kantitate handiak ekoizten ditu; ureztatze-teknikak, ongarriak eta produktu kimikoak erabiltzen ditu. Inbertsio eta kostu handikoa da, baina etekin handikoa.
• Nekazaritza estentsiboa: Lur eremu handietan egiten da eta labore bakarra lantzen du; hektareako produkzio txikia, eskulan gutxi eta inbertsio txikia eskatzen du.
• Abeltzaintza intentsiboa: Ganadua ukuiluratuta egoten da eta pentsuekin elikatzen da; inbertsio handiak eta etekin handiak ditu.
• Abeltzaintza estentsiboa: Aire zabaleko ustiategietan egiten da; abereek beren elikagaiak lortzen dituzte. Arraza autoktonoei eta lan-teknika tradizionalei lotua dago.

Kontzeptu nagusiak eta politika

• Nekazaritza-ustiapena: Nekazaritza-produkzioa enpresa baten edo nekazari beraren esku dagoena; tamainaren eta forma juridikoaren arabera sailkatzen da.
• Erabilitako Nekazaritza Azalera (ENA): Landutako lurren eta larreetarako erabiltzen diren lurren azalera; ez ditu etxeak, sastrakadiak eta basoak hartzen.
• NBP (Nekazaritza Politika Bateratua): Europar Batasunak ezarritako politika; nekazaritza babestu, ekoizpena areagotu, nekazarien bizi-maila hobetu eta prezioak egonkortzeko helburua du.
• Akuikultura: Itsasoko edo ur gezatako landare eta animalia espezieak haztea.

Bigarren sektorea: Industria

• Industria: Energia erabiliz lehengaiak produktu erdi landu edo landu bihurtzen dituen jarduera.
• Enpresa: Produkzio unitate ekonomikoa; nortasun juridikoa du eta eraldatze jarduera egiten du.
• Industria deslokalizazioa: Produkzioa garapen gutxiagoko herrialdeetara eramatea, lan-kostu txikiagoak eta etekin handiagoak lortzeko.
• Goi-teknologiako industria: Ezagutza zientifiko eta teknologikoen berritze azkarra; ikerkuntza, garapena eta berrikuntza (I+G+B) ditu helburu.

Hirugarren sektorea: Zerbitzuak eta garapena

• Tertziarizazioa: Hirugarren sektoreak beste sektoreekiko pisua handitzen duen prozesu ekonomikoa.
• Garapen iraunkorra: Etorkizuneko belaunaldien beharrak arriskuan jarri gabe oraingo beharrak asetzen dituen garapena.
• Garraio-azpiegiturak: Garraio-sistemaren oinarri materiala; hala nola, errepideak, portuak eta trenbideak.
• Plataforma logistikoa: Salgaien garraioaren logistikarekin lotutako jarduerak egiteko ingurua.
• Portu lehorra: Barnealdeko salgaien terminal intermodala; trenbidez itsas portuekin lotua dagoena.
• Frankizia: Establezimendu-katea; marka edo merkataritza-formula ustiatzeko lizentzia ematen du kontratu bidez.