Espainiako Trantsizio Demokratikoa: Ekonomia, Gizartea eta Politika (1939-1999)

Clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 2,91 KB

Ekonomia (1939-1975)

Helburua: Merkataritza eta industria sustatzea, nekazaritza barne.

Nekazaritza: Prezio baxuak, makineria gutxi, lehorteak → Ekoizpen urria → Errazionamendua. Gosea + errenkadak → Estraperloa. Teknokratak, egonkortzea + garapena.

Egonkortzea: Estatuaren esku-hartzea murriztu, merkataritza librea sustatu. Ardatzak: ekonomia egonkortzea, barne eta kanpo merkataritzaren liberalizazioa.

Lopez Rodó: Egiturazko ekintzak + garapen poloak. Eskualdeen garapen desorekatua. Nekazaritza birmoldatzea, laborantza intentsiboa, labore ureztatuak.

1960-1975: Zerbitzuen booma, atzerriko laguntzak, langabezia jaitsiera, ordainketa-balantzaren hobekuntza. BPGren %40ko igoera, errentaren eta bizi-mailaren hobekuntza.

Aldaketa Soziala (1939-1975)

1939-1952: Gosea eta miseria. Dieta pobrea, ongintza erakundeak, gaixotasunak, bizi-itxaropen baxua, haurren heriotza-tasa altua, gasogenoak.

1960-1975: Kontsumoaren gorakada, oporrak, emakumeen presentzia handiagoa lan-merkatuan, hezkuntzaren hobekuntza, masa-kultura.

Trantsizio Politikoa (1975-1979)

Franco hil, Joan Karlos errege, Arias Navarro presidente. Hiru jarrera politiko nagusi. Platajunta, manifestazioak Gasteizen. 1976ko uztaila: Adolfo Suarez presidente. 1977ko ekaina: Trantsizio politikoaren hasiera, erreforma politikoa legetik legera. Torcuato Fernández Miranda, Erreforma Politikoaren Legea. Frankisten eta Mugimendu Nazionalaren Kontseiluaren baldintza onak. Erreferenduma, Auzitegia deuseztatu.

1977ko urtarrila: Kinka larria, hausturari uko ezkerrak. Alderdi politikoak legeztatu. 1977ko urria: Amnistia. Oposizioak erreforma onartu, amore eman. 1977ko ekaina: Hauteskundeak.

Konstituzioa eta Ondorengoak (1977-1981)

1977: Gorte Konstituziogileak. Batzordea konstituzioa idazteko. 1978ko abenduaren 6a: Erreferenduma.

  1. Zuzenbide estatu sozial eta demokratikoa.
  2. Monarkia parlamentarioa.
  3. Autonomia erkidegoak.
  4. Erlijio askatasuna.
  5. Eskubide eta askatasun zabalak.
  6. Eskubide sozialak.

UCDren bigarren gobernua: 1979ko martxoan irabazi, erreforma jarraitu. 1980: Langileen Estatutoa. 1979: Udal hauteskundeak. Gizarte ezinegona eta UCDren krisia, oposizioaren gorakada. 1980an zentsura mozioa. 1981ean dimititu, krisi handia, estatu kolpea.

Harreman Internazionala (1986-1999)

PSOE: EEEan sartu 1986ko urtearen 1ean, Madrilen Atxikimendua 1985ean. Industria birmoldatu, enpresak itxi, langabezia, indarra Espainiari, kohesio funtsek eragin ona.

NATO: Sotelok prozesua hasi, PSOEk bukatu 1986ko martxoan.

Latinoamerika, gatazkak: Golfoko Gerra (1991-1993), Jugoslavia (1999) NATOren esku-hartzearekin.

Entradas relacionadas: