Europa i świat w okresie międzywojennym: Najważniejsze fakty i wydarzenia

Traktat wersalski – 4 główne postanowienia

1. Niemcy ponoszą winę za wybuch I wojny światowej.
2. Nałożono na Niemcy wysokie reparacje wojenne.
3. Ograniczono liczebność armii niemieckiej.
4. Niemcy utraciły część terytoriów (np. na rzecz Polski i Francji).

Kluczowe pojęcia historyczne

• Mondżukuo – marionetkowe państwo utworzone przez Japonię w Chinach.
• NKWD – radziecka policja polityczna stosująca terror.
• NEP – Nowa Polityka Ekonomiczna w ZSRR, przywracająca częściowo gospodarkę rynkową.
• NSDAP – partia nazistowska kierowana przez Adolfa Hitlera.
• Marsz na Rzym – przejęcie władzy we Włoszech przez Benito Mussoliniego w 1922 roku.
• Hitlerjugend – nazistowska organizacja młodzieżowa w Niemczech.
• Gułag – system obozów pracy przymusowej w ZSRR.
• Duce – tytuł Mussoliniego oznaczający „wodza”.
• Ustawy norymberskie – przepisy dyskryminujące Żydów w III Rzeszy.
• Pakty laterańskie – porozumienie między Włochami a Watykanem.
• Liga Narodów – organizacja międzynarodowa mająca utrzymać pokój po I wojnie.
• Hiszpanka – pandemia grypy po I wojnie światowej.
• New Deal – program reform gospodarczych prezydenta Roosevelta w USA.
• „Mein Kampf” – książka Hitlera opisująca jego ideologię i poglądy.
• Pucz monachijski – nieudana próba przejęcia władzy przez Hitlera w 1923 roku.
• Państwa osi – sojusz Niemiec, Włoch i Japonii przed II wojną światową.

Ważne postacie historyczne

• Mustafa Kemal Atatürk – twórca nowoczesnej Turcji.
• Woodrow Wilson – prezydent USA, autor 14 punktów pokojowych.
• Franklin D. Roosevelt – prezydent USA w czasie Wielkiego Kryzysu i II wojny światowej.
• Lew Trocki – rewolucjonista rosyjski, współtwórca ZSRR.
• Greta Garbo – słynna aktorka filmowa XX wieku.

4 cechy państwa totalitarnego

1. Jedna partia rządząca.
2. Kult wodza.
3. Terror i ścisła kontrola społeczeństwa.
4. Propaganda oraz cenzura.

Pierwszy obóz koncentracyjny w Niemczech

• Dachau – pierwszy obóz koncentracyjny utworzony przez nazistów.

Najważniejsze daty

• 28 VI 1919 – podpisanie traktatu wersalskiego.
• 23 VIII 1939 – pakt Ribbentrop–Mołotow.
• 30 I 1933 – Adolf Hitler zostaje kanclerzem Niemiec.
• 1925 – podpisanie paktów w Locarno.
• 1929 – wybuch Wielkiego Kryzysu gospodarczego.
• 1932–1933 – Wielki Głód na Ukrainie.
• XI 1938 – Noc Kryształowa.