Europako Estatuak, EB eta EAE: Egitura eta Antolaketa

Enviado por Comunidad Wikiteka y clasificado en Historia

Escrito el en euskera con un tamaño de 2,98 KB

1. Europako Gaur Egungo Estatuak

Europako Estatuen Arteko Ezberdintasunak

Hedadura, kokapena, forma, biztanleria eta aberastasunari dagokienez, Europako estatuen artean nabarmenak dira ezberdintasunak.

2. Europar Batasuna (EB)

Europar Batasunaren Historia

  • 1957: Europako Ekonomia Erkidegoa sortu zen, merkatu bateratua eratzeko.
  • 1992: Europar Batasuna (EB) bihurtu zen.
  • Gaur egun, 27 herrialdek osatzen dute.

Gaur Egungo Europar Batasuna

EBren azken helburua estatu handi bat osatzea da, ekonomia sistema, lege, justizia eta defentsa bateratuak ezarriz.

  • Batasun ekonomikoa izugarri aurreratu da.
  • Batasun politikoa atzerago dabil.

Beste arazo bat kide diren herrialdeen artean dagoen alde handia da.

EB Munduan

Munduko aberastasunaren %30 sortzen du eta merkataritza potentzia nagusia da.

3. Espainiako Estatua

Sistema Politikoa

1978ko Konstituzioaren arabera (Espainiako lege gorena), Espainia zuzenbide sozial eta demokratiko estatua da. Honako hauek osatzen dute:

  • Koroa.
  • Gorte Nagusiak edo Parlamentua.
  • Gobernua.
  • Botere judiziala.

Lurralde Antolaketa

Espainia honela dago antolatuta:

  • 8.100 udalerri baino gehiago.
  • 50 probintzia.
  • 17 autonomia erkidegotan eta bi hiri autonomotan (Ceuta eta Melilla) banatuta dago.

Autonomia erkidego bakoitzak autonomia estatutua du.

5. EAE-ko Gobernuzko Erakundeak

Euskal Autonomia Erkidegoaren Jatorria

Euskal Autonomia Erkidegoa euskal lurraldeetako hiruk osatzen dute: Bizkaia, Gipuzkoa eta Araba. 1936an Lehen Autonomia Estatutua onartu zen. Gaur egungo autonomia estatutua 1979an egin eta onartu zen.

Autogobernuko Erakundeak

  • Eusko Legebiltzarra: 75 legebiltzarkide daude, hiru lurralde historikoetako bakoitzetik 25.
  • Lehendakaria: Eusko Jaurlaritzaren burua da eta hura zuzentzen du.
  • Eusko Jaurlaritza: Lehendakariak izendatutako sailburuek osatzen dute. Sailburu bakoitzak arlo baten ardura du.

6. Euskal Autonomia Erkidegoaren Lurralde Antolaketa

Lurralde Historikoak

Lurralde historiko bakoitzak erakunde hauek ditu:

  • Batzar Nagusiak: Probintzietako parlamentuak dira. Kideak lau urtetik behin hautatzen dira, eta erakunde horien kudeaketa kontrolatzen dute.
  • Diputazioak (Foru Aldundiak): Euskal diputazioek eskumen garrantzitsua dute, gainerakoek ez dutena: zergak ezartzeko eta biltzeko ahalmena, Kontzertu Ekonomikoa eta Administratiboa betez.

Udalerriak

Euskal Autonomia Erkidegoan 250 udalerri daude. Zenbait zinegotzik eta alkate batek osatzen dute.