Euskal Sinonimoak eta Esamoldeak: Hiztegi Praktikoa

Sinonimoak eta Hiztegi Aberatsa

• Tenkatu: gogortu, zurrundu.
• Emeki: astiro, geldiro.
• Eskarmentu: ikasbide, aztura.
• Ari eta ari: jo ta ke, ekin eta ekin.
• Samurra: goxoa, eztia (haserrearen eta amorruaren kontrakoa).
• Maisutasun: trebetasun, abilezia.
• Pozarren: oso pozik, poz-pozik.
• Azken batean: azkenik, buruenik.
• Kausitu: topatu, aurkitu.
• Oroitu: bururatu, gogoratu.
• Gai: materia, ekai.
• Laguntza: eskukaldi, laguntasun.
• Parada: abagune, aukera.
• Jaio: sortu, munduratu.
• Imintzio: keinu, ihakin.
• Bitxikeria: xelebrekeria.

Hitz Elkartuak eta Lokuzioak

Bihurgune, joan-etorri, huts egin, ezkonberri, pausaleku, ozta-ozta, izen-deiturak, neskazale, azpiegitura, hutsegite, aurrez aurre, biziberritu.

Euskal Esamoldeak eta Beren Esanahiak

• Azpijanean ari: Norbaitek kalte egiten ari zaizula esateko.
• Zazpi azal ditu horrek: Lotsagabea dela adierazteko.
• Kopeta daukazu: Zerbaiterako aurpegia edo azala izan (ezer egin ez duzula esateko).
• Putzontzi halakoa: Norbait harroa dela esateko.
• Koipea eman: Lausengatzen ari zaiola adierazteko.
• Sardinari igerian erakutsi: Ezer berririk ez aurkitu.
• Ihesi doan zakurrari buztanean su eman: Lehengoaz gainera, hautsak gehiago harrotu.
• Sasiak sutu: Burua berotu.
• Otsoari ihesi eta hartzak atzeman: Txarretik okerrera joan.
• Kea asmatu: Edonork jakingo lukeen zerbait jakin.
• Hitzetik hortzera: Maiztasuna edo bat-batean.
• Gibelak eguzkitara atera: Hil.
• Asto izan eta mando bizi: Egoera kaskarrean egon.
• Txintik ez atera: Tutik ez esan.
• Burutik eginda dago: Eroa dagoela adierazteko.
• Aho bete hortz: Harritzen zarenean.
• Norbaiten lepotik bizi: Besteen kontura bizi.
• Begitan hartu: Gorroto izan.
• Goian zerua eta behera lurra: Ezer gabe egon.
• Egunak joan eta egunak etorri: Denbora pasa ahala.
• Gau eta egun: Jo ta ke, etengabe.
• Tutik ere ez izan: Ezer ez izan.
• Bereak eta bi esan: Errieta handia egin.

Sentimenduak eta Jarrerak Adierazteko Moduak

• Adarra jo: Zirikatu, txantxetan ibili, ederra sartu, tronpa jo, harpa jo.
• Amorratuta egon: Hortzak ahoan egon, piperminduta egon, antzarak ferratzera bidali, bereak eta bi esan, pikutara bidali.
• Maiteminduta egon: Zora-zora eginda ibili, baba dariola egon, txolinduta egon, begiz jota eduki.