Euskara: hitz parekotasunak eta esamoldeak

1. Esamoldeak eta baliokideak

• Ate jokatu aritu zen goiz osoan = maneiatu
• Jo dezagun: oilo batek astean zehar sei arrautza erruten dituela = demagun
• Han dartza aldera jo zuten = abiatu ziren
• Kaletik berandu etortzen bada, gurasoek jo egiten diote = jipoitu
• Bihotzekoak jota hil da = infartua
• Ekialdeko haizeak gogor jotzen du leku honetan = astindu
• Bigarren solairutik eroritako loreontziak buruan jo du gizargoa = kolpada
• Mirariren osobak bost instrumentu jotzen ditu = menderatu

2. Hitz‑paralelismoak eta azalpenak

• Itsasontziaren atzealdea = popa
• Begiaren erdiko beltzunea, biribila = ninia
• Goiera handia duena = garaia
• Aurpegitik ate ematen duen musu = muina
• Gai bat, arlo bat… landu, aztertu = jarraitu
• Historia barruko unea edo aldia = garaia
• Animalien hezur gehienen barnealdea betetzen duen gai bigun eta zarixka = muina
• Ipurtalda = popa
• Haurra, haur txikia = ninia
• Lur landuetan belar txarrak aitzurka kendu = jarraitu

3. Gaztelaniazko slang eta baliokideak

• cursi = pinpirin
• bronca = errieta
• rollo = erretolika
• ligar = neskatan, mutilen egin
• chulo = harroputz
• broma = tantxa
• chollo = pagotxa
• morro = mutur

4. Adin‑taldeak eta ekialdeko baliokideak

• haur = haurtzaro = niñez / infancia
• gazte = gaztaro = juventud
• heldu = helduaro = madurez
• zehar = zahartzaro = vejez

5. Portaera-oharrak

Ez diote elkarri agurtzen elkar kalean ikusten dutenean.

6. Esaerak eta itzulpenak

1. 1. Kaka ez izan eta mokordoa dela ustea = creer lo que no eres
2. 2. Zenbat buru, hainbat buru = cada uno es como es; para gustos, los colores
3. 3. Kalean uso, etxean atso = las apariencias engañan
4. 4. Non gogoa, han zangoa = donde pongo el ojo, pongo la bala
5. 5. Jakiteak ez du ogirik jaten = el saber no ocupa lugar
6. 6. Dagoenean bonbon; ez dagoenean, egon = cuando hay, hay; cuando no hay, todos a aguantarse
7. 7. Haizeak nora, zapiak hora = a donde va Vicente, va la gente
8. 8. Lan laster, lan aldera = el trabajo para última hora no sirve para nada
9. 9. Zozoak beteari igorbeltz = la sartén le dijo al cazo: «¡apártate, que me manchas!»
10. 10. Errorez ikasten da oinez = de los errores se aprende