Evolutietheorie: Darwin versus Lamarck en de Mechanismen van Soortvorming

Het verschil tussen Lamarck en Darwin

Lamarck: Hij ging uit van modificaties. Dit houdt in dat organismen veranderen tijdens hun leven en deze verworven eigenschappen doorgeven aan hun nakomelingen.

Darwin: Hij baseerde zijn theorie op variaties. Verschillen tussen individuen bestaan al van nature; de best aangepaste organismen overleven en planten zich voort (natuurlijke selectie).

Seksueel dimorfisme en de goudvink

Goudvink: Hoe noem je het verschijnsel waarbij het mannetje en het vrouwtje er anders uitzien? Dit noemen we seksueel dimorfisme.

Volgens Darwin werden mannetjes met een rodere kleur vaker gekozen door vrouwtjes (seksuele selectie). Daardoor kregen zij meer nakomelingen en werd de rode kleur in de populatie steeds sterker.

Vier typen soortvorming

1. Allopatrisch: Er vindt een scheiding plaats door afstand of een fysieke barrière.
2. Peripatrisch: Een kleine, afgescheiden groep vormt een nieuwe soort.
3. Parapatrisch: Naburige populaties passen zich op verschillende manieren aan hun omgeving aan.
4. Sympatrisch: Er ontstaat een nieuwe soort binnen hetzelfde geografische gebied.

Het experiment van Miller

In het experiment van Miller maakte hij de omstandigheden van de oeraarde na in een glazen toestel met gassen en bliksem (elektrische stroom). Zo wilde hij testen of de eerste bouwstoffen van het leven spontaan konden ontstaan. Tijdens dit experiment werden er inderdaad aminozuren gevormd.

Micro-evolutie en het voortbestaan van soorten

Micro-evolutie: Dit zijn kleine veranderingen binnen één soort doordat individuen variaties hebben en de best aangepaste organismen vaker overleven en zich voortplanten, waardoor bepaalde eigenschappen in de populatie vaker voorkomen.

Waarom leeft een soort nog?

Een soort leeft nog omdat ze goed aangepast is aan haar omgeving en in staat is om zich succesvol voort te planten (natuurlijke selectie).

Wat had Lamarck fout?

Lamarck dacht onterecht dat verworven eigenschappen erfelijk zijn. Dat klopt niet: veranderingen die een organisme tijdens zijn leven doormaakt, geef je niet door via de genen.

De evolutie van de olifantenslurf volgens Darwin (4 stappen)

• 1. Variatie: Sommige olifanten hadden van nature een iets langere slurf.
• 2. Voordeel: Een lange slurf hielp beter bij het bereiken van voedsel en water.
• 3. Selectie: Die olifanten overleefden vaker.
• 4. Voortplanting: Ze kregen meer jongen, waardoor de eigenschap 'lange slurf' steeds vaker voorkwam.

Verschil tussen macro- en micro-evolutie

Micro-evolutie:

• Kleine veranderingen binnen één soort.
• Verandering in genen of eigenschappen.
• Vindt plaats op de korte termijn.
• Er ontstaat geen nieuwe soort.

Macro-evolutie:

• Grote evolutionaire veranderingen.
• Het ontstaan van nieuwe soorten.
• Vindt plaats op de lange termijn.
• Veroorzaakt door soortvorming en isolatie.