Farmakologia: Efektuak eta Oinarrizko Kontzeptuak

Efektu Farmakologikoa

Efektu farmakologikoa: organismoak sendagaiari ematen dion erantzuna da (adibidez, efektu diuretikoa). Farmakoaren edo bere metabolitoen molekulen eta organismoaren molekulen arteko elkarreraginaren ondorioa da.

Efektu motak

• Efektu terapeutikoa: efektu primarioa eta terapia-adierazpenaren arrazoia da. Lortu nahi den efektua, alegia.
• Nahi ez diren ondorioak: Medikamentu batek dosi terapeutikoetan sortutako edozein efektu, administrazioaren bidez bilatzen den efektuaz bestelakoak. Honela sailka daitezke (lehenengo biak desberdintzea zaila izan ohi da):

1. Albokoa: farmakoaren ekintza farmakologikoak berak eragiten du ondorio hori, baina hura aplikatzean ez da nahi izaten.
2. Bigarren mailakoa: ez da efektu farmakologikoaren zuzeneko ondorioz sortzen, baizik eta ekintza farmakologikoaren aldi baterako ondorioa da. Adibidez: bakterio-flora normalaren orekaren aldaketarekin lotutako beherakoa, tratamendu antibiotiko baten ondoren.
3. Idiosinkrasia: genetikoki aurrezarritako erreakzio jakin bat, gizabanako batzuek farmako mota baten aurrean duten erantzun anormala ezaugarri duena.
4. Erreakzio alergikoa: farmakoek edo haien metabolitoek antigeno gisa jokatzen dutenean gertatzen da.
5. Mendekotasuna: farmako bat kontsumitzeko premia edo nahi konpultsiboa, eta farmakoaren kontsumoa eteteko zailtasun handia.

Medikamentuen dosi-erantzun kurben irudikapen grafikoak aukera ematen du medikamentuen profil farmakologikoak konparatzeko (Grafikoa).

Egia ala Gezurra (E/G)

1. Farmakologiak farmakoen efektuak aztertzen ditu organismoan. Egia.
2. LADMEko “M” metabolitoa kanporatzea da. Gezurra: metabolismoa farmakoa eraldatzea da; kanporatzea egiten duena iraizketa ("E") da.
3. Bioerabilgarritasuna farmakoa odolera iristen den zatia da. Egia.
4. Antiinflamatorio ez-esteroideoak esteroideak dira. Gezurra: AINEak ez dira esteroideak.
5. Farmakoen eta alkoholaren arteko interakzioak intoxikazioa eragin dezake. Egia.
6. LADME farmakodinamikaren parte da. Gezurra: LADME farmakozinetika da; farmakodinamika efektuak dira.
7. Exzipientea sendagaiaren printzipio aktiboa da. Gezurra: exzipientea substantzia inaktiboa da.
8. Alkoholarekin farmakoak hartzea arriskutsua izan daiteke. Egia.
9. Bioerabilgarritasuna farmakoaren kantitatea da. Gezurra: ez da kantitate osoa, odolera iristen den zatia baizik.
10. RAM erreakzio kaltegarria izan daiteke. Egia.
11. Farmakozinetikak farmakoen efektuak aztertzen ditu. Gezurra: farmakozinetikak gorputzak farmakoari zer egiten dion adierazten du; efektuak farmakodinamika dira.
12. Hedapena farmakoa ehunetara iristea da. Egia.
13. Iraizketan farmakoa odolera sartzen da. Gezurra: iraizketa kanporatzea da, ez sartzea.
14. Farmakoen interakzioek RAM eragin dezakete. Egia.
15. Ibuprofenoa antiinflamatorio ez-esteroideoa da. Egia.
16. Metabolismoa farmakoa eraldatzeko prozesua da. Egia.
17. Metabolismoa batez ere gibelean gertatzen da. Egia.