Geografia Polski: Położenie, Granice, Surowce i Ukształtowanie Terenu

1. Najdalej wysunięte punkty Polski

• Północ: Jastrzębia Góra
• Południe: szczyt Opołonek
• Wschód: zakole Bugu
• Zachód: zakole Odry

2. Matematyczno-geograficzne konsekwencje równoleżnikowej i południkowej rozciągłości Polski

Rozciągłość równoleżnikowa: 10°02′ (689 km)

• Występuje różnica czasowa na wschodzie i zachodzie Słońca. Na krańcach wschodnich wschód Słońca jest odnotowany o ok. 40 minut wcześniej niż na zachodzie.
• Polska jest położona w dwóch strefach czasowych, co wiąże się z dwukrotną zmianą czasu w ciągu roku.

Rozciągłość południkowa: 5°50' (694 km)

• W czasie przesilenia letniego na północy Polski obserwuje się najdłuższy dzień (17 godzin), dłuższy niż na południu.
• W czasie przesilenia zimowego noc na północy trwa godzinę dłużej niż na południu.
• Na południowych krańcach kraju kąt wysokości Słońca nad horyzontem jest większy niż na północy zarówno w czasie przesilenia letniego, jak i zimowego.

3. Powierzchnia i granice Polski

• Obszar Polski stanowi zaledwie 0,2% lądowej powierzchni Ziemi.
• Pod względem wielkości powierzchni zajmuje 9. miejsce w Europie.
• Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 722 km², a całkowita 322 743 km².
• Całkowita długość granic Polski: 3511 km (w tym morskich 440 km)

Długość granic z poszczególnymi państwami

• Rosja – 210 km
• Litwa – 104 km
• Białoruś – 418 km
• Ukraina – 535 km
• Słowacja – 541 km
• Czechy – 796 km
• Niemcy – 467 km

4. Megaregiony

• Pozaalpejska Europa Środkowa
• Niż Wschodnioeuropejski
• Karpaty
• Podkarpacie
• Nizina Panońska

5. Jednostki tektoniczne Polski

• Obszar fałdowań alpejskich
• Platforma paleozoiczna
• Hercynidy
• Kaledonidy
• Pokrywy lawowe
• Platforma wschodnioeuropejska
• Pozostałe platformy

6. Podział surowców mineralnych

1) Energetyczne

• Węgiel kamienny, brunatny
• Ropa naftowa
• Gaz ziemny

2) Metaliczne

• Rudy miedzi, żelaza, cynku i ołowiu
• Srebro
• Złoto

3) Chemiczne

• Sól kamienna
• Sole potasowe
• Siarka
• Fosforyty

4) Skalne

• Piaski i żwiry
• Gliny
• Wapstena i dolomity (Wapnienie i dolomity)
• Kreda
• Marmury i granity
• Gips

7. Surowce mineralne Polski i miejsca ich występowania

• Węgiel kamienny: Nizina Śląska, Sudety, Wyżyna Lubelska
• Węgiel brunatny: okolice Bełchatowa, Konina, Bogatyni, Pojezierze Wielkopolskie, Nizina Wielkopolska
• Ropa naftowa: Pogórze Karpackie, okolice Kamienia Pomorskiego, polsko-wielkopolski szelf bałtycki na północ od Rozewia
• Gaz ziemny: Pojezierze Wielkopolskie, Nizina Południowowielkopolska, Pogórze Karpackie
• Rudy miedzi: Nizina Śląska, okolice Polkowic i Lubina
• Sól kamienna: Bochnia, Wieliczka, okolice Kłodawy, Inowrocław

Polska jest krajem zasobnym w urozmaicone surowce mineralne.

8. Czynniki wpływające na ukształtowanie Polski

• Ruchy górotwórcze paleozoiczne, alpejskie
• Zlodowacenia i rzeźby polodowcowe

9. Formy rzeźby polodowcowej w Polsce

• Jeziora rynnowe
• Bryły martwego lodu
• Moreny czołowe
• Rynny polodowcowe
• Moreny denne
• Ozy
• Kemy
• Sandry
• Pradoliny
• Zagłębienia po martwym lodzie
• Głazy narzutowe

10. Cechy ukształtowania powierzchni Polski

• Przewaga terenów nizinnych
• Nachylenie powierzchni w kierunku północno-zachodnim
• Pasowy układ rzeźby terenu

11. Pasy rzeźby w Polsce

• Pas pobrzeży
• Pas pojezierzy
• Pas nizin
• Pas wyżyn
• Pas kotlin
• Pas gór (Sudety i Karpaty)