Hitzarturiko legea

Clasificado en Historia

Escrito el en vasco con un tamaño de 3,99 KB

Maria Kristinaren gobernuak 

Maria Kristinak lehen ministro izendatu zuen Francisco Cea Bermúndez. Haren garaian Onartu zen Espainiaren gaur egungo banaketa. 1834an Francisco Martínez de la Rosak Hartu zuen Cearen tokia. Liberalismoaren joera kontserbadoreena ordezkaria zen. 1834ko Errege Estatutua gutun aitortu bat zen (Martinez de la Rosak idatzia), eta ez zien Aipamenik egiten ez nazioa subiranotasunari, ez oinarrizko eskubideei. Bi ganberak Osatutako Gortea. Goi Ganbera, edo Handikien Estamentua, erreginak nobleen artetik, Elizako hierarkiatik eta burges dirudunen artetik hautatutako pertsinek osatua zen. Behe Ganbera, edo Prokuradoreen Estamentua, berriz, sufragio oso murritu baten bidez Hautatutako kideek osatuta zegoen. Errege Estatutuak liberalismo moderatuaren printzipioak bildu zituen. Liberalismo Progresistak berriz, 1812ko Konstituzioa zuen oinarri. Politika ekonomian, moderatuak Protekzionismoaren alde zeuden, eta progresistak, aldiz, truke askearen alde. Erreginordea progresisten joerara hurbilduz joan zen, eta, 1835ean, Juan Álvarez Mendizabal izendatu zuen gobernuburu. Mendizabalek hauteskunde legea berritu zuen, Partaidetza sustatzeko xedez; gobernuak bere arduren kontuak Gorteei emateko Betebeharra ezarri zuen; milizia berrantolatu zuen, eta probintzietako diputazioak finkatu Zituen. Haren gobernuaren erabaki aipagarriena, desamortizazio prozesua abian jartzea Izan zen. Mendizabalen desamostizazioa 1836an jarri zen abian. Haren bidez: 
-Ongasunaren egoera onbideratu
 -Zor publikoa deuseztatu 
-Landa ingurunean kapitalismoa garatu 
-Lurjabeen klase bat sortu nahi zuen. Hau dena, erregimen liberalari sendotasuna ematearren. Elizaren ondasunei eragin zion Prozesu hark batik bat. 
Erlijio komunitateak desegin zituzten, estatuak haien ondasunak konfiskatu, eta Jendaurreko enkantera atera zituen. Karlistaldia finkatzeko diru premia zuenez, zegokien Prezioaz azpitik saldu behar izan zituen. 1836an Mendizabalen ordez Francisco Javier Isturiz moderatua izendatu izanak Progresisten protesta ergin zuen. La Granjako sarjentu matxinada antolatu zuten. 1812ko Konstituzioa zin egitera behartu zuten erreginordea. Gertaera haren ondoren, Gobernu progresista eratu, eta Gorteetako hauteskundeak antolatu zituen. Gorte haiek 1837ko Konstituzioa idatzi zuten. Hauek ziren Konstituzio berriaren ezaugarri Aipagarrienak:
 -Nazio subiranotasunaren aitortza eta erregearen boterea mugatzea.
 -Eskubide adierazpen zabala, inprimatze eta argitaratze eskubideak.
 -Gorteek legegintza eskumena zuten eta bi ganberak osatuta zeuden: Diputatuen Kongresua zegoen batetik, sufragio zentsitarioz aukeratua, eta Senatua, bestetik, Erreginak aukeratutako zerga ordaintzaile handiek osatua.
 -Estatu konfesional katolikoa ezartzen zuen, eta estatuak gurtza eta haren ministroak Mantentzeko konpromisoa zuen. 
Konstituzioa onartu ondoren, zenbait gobernu moderatu egon ziren agintean. 1840an, Espartero jeneralak, progresisten buruak, ageriko liskarra (udalen legea: alkateak eta Zinegotziak ezingo zituen herriak aukeratu, barne ministroak baizik) izan zuen Erreginordearekin, eta, krisia konpontzearren, Gobernuko presidente izendatu zuen hark. Esparterok, ordea, erregeordetza partekatzea eskatu zuen.

Entradas relacionadas: