Indar kontzerbakorrak

Azken hamarkadetan, feminismoak gizartearen egitura askoren berrikuspena ekarri du, bereziki genero-berdintasunari dagokionez. Hala ere, oraindik ere nabarmena da zaintza-lanen banaketa desorekatua, bai etxean bai gizartean. Emakumeek, neurri handi batean, zaintza-lanen ardura nagusia hartzen dute (haurren zaintza, adinekoen arreta, etxeko lanak), askotan aitortzarik eta ordainsaririk gabe. Egoera hau justizia sozialaren aurkakoa al da? Eta nola lotzen da berdintasun etikoarekin?

Ikuspegi etiko batetik, justizia sozialak baliabideen, aukeren eta kargen banaketa bidezkoa eskatzen du. Zaintza-lanen banaketa desorekatuak, ordea, emakumeak egoera desabantailatsu batean jartzen ditu, lan-merkatuan aukera gutxiago izanik eta autonomia ekonomiko txikiagoa edukiz. Bestalde, egoera hau lotu daiteke Simone de Beauvoir pentsalariaren planteamenduarekin. Bere ustez, emakumea historikoki “bestea” bezala eraiki da, gizonaren osagarri gisa, eta ez subjektu autonomo gisa. Zaintza-lanen esleipen tradizionalak rol hori indartzen du, emakumea etxeko esparru pribatura mugatuz eta bere garapen pertsonala eta soziala baldintzatuz.Hala ere, badaude alde positibo batzuk kontuan hartzeko. Azken urteotan, gero eta kontzientzia handiagoa dago gai honen inguruan, eta politika publikoak eta gizarte mugimenduak aurrerapausoak ematen ari dira. Aitzitik, oraindik ere erronka handiak daude. Genero-rol tradizionalek indar handia dute, eta askotan zaintza-lanak ez dira sozialki edo ekonomikoki baloratzen.

Amaitzeko, zaintza-lanen banaketa desorekatua argi eta garbi justizia sozialaren aurkakoa da. Ez da soilik banaketa praktiko baten arazoa, baizik eta desberdintasun etiko sakon baten adierazpena. Berdintasun etikoak pertsona guztiek aukera eta erantzukizun berdinak izatea eskatzen du, eta gaur egungo egoerak baldintza hori ez du betetzen. Gainera, Simone de Beauvoir-en ideiek oraindik ere gaurkotasun handia dute: emakumea askotan rol jakin batera mugatuta jarraitzen du. Horregatik, beharrezkoa da aldaketa kultural eta sozial sakonago bat, ez bakarrik legeetan, baita mentalitatean ere. Laburbilduz, zaintza-lanen banaketa desorekatua arazo etiko eta sozial garrantzitsua da, eta berdintasunaren printzipioarekin talka egiten du. Aurrerapen batzuk egon arren, oraindik bide luzea dago egiteko benetako berdintasuna lortzeko.