Industria Iraultza: Faktoreak, Garapena eta Ondorioak

Industria Iraultzaren faktoreak

Industria Iraultza Erresuma Batuan sortu zen, XVIII. mendearen erdialdean. Prozesu hau faktore batzuen ondorioz gertatu zen:

• Sistema politikoa: Parlamentuaren bidez, erregearen boterea mugatuta zegoen eta burgesiak botere handia zuen.
• Demografia: Biztanleriaren hazkundea.
• Baliabideak: Lehengai ugari izatea.
• Garraioa: Garraiorako erraztasuna (ibaiak eta kanalak).
• Merkataritza: Inperio kolonialari esker, merkatu handia sortu zen.

Ehungintza

XVIII. mendean indianen merkataritza oparoa zen. Kotoia ehun leuna da, artilea baino higienikoagoa eta merkeagoa.

Mekanizazio-prozesua bi asmakuntzarekin hasi zen: anezka hegalaria (ehuntze-prozesua bizkortzeko) eta irute-makinak (produktibitatea handitzeko). Azken urratsa ehungailu mekanikoa izan zen.

Siderurgia

XVIII. mendean burdinaren eskaria asko igo zen:

• Koke-ikatza: Siderurgiaren garapena bultzatu zuen lehen berrikuntza izan zen, ikatz-meatzaritzaren hazkundea sustatuz.
• Bessemer bihurgailua: Altzairua (burdinaren eta karbonoaren nahasketa) ekoizteko aukera eman zuen.

Ikatzaren eta burdinaren meatzaritza

Mineralak lehengai gisa erabiltzeko joera hedatu zen, ikatza energia-iturri nagusi bihurtuz eta siderurgia-industriak sortuz.

Merkataritzaren hedapena

Industria Iraultzak merkatu-ekonomia ekarri zuen. Garraio-sistemen hobekuntzari esker, barne-merkataritzak hazkunde handia izan zuen. Gainera, kanpo-merkataritzak Erresuma Batuari industria-garapena indartzeko aukera eman zion.

Garraioaren iraultza

• Trena: Lurrun-makinaz mugitutako lehen ibilgailua. Stephensonek asmatu zuen tren-makina.
• Lurrunontziak: XIX. mendean erabiltzen hasi ziren.

Kapitalismoa

Jabetza pribatuan oinarritutako ekonomia-sistema da, etekinik handiena lortzea helburu duena. Industrializazioak banku-erakundeen garapena eragin zuen eta enpresa berriak finantzatzeko Sozietate Anonimoak (S.A.) eratu ziren.

Langile-elkarteak

Proletarioen lehen erreakzioa ludismoa izan zen (Ingalaterra, XIX. mendea), makinak apurtuz. Ondoren, langileak defendatzeko Elkarri Laguntzeko Elkarteak eta lehen sindikatuak sortu ziren, hala nola Great Trade Union, elkartzeko eskubidea aldarrikatuz.