Industrializazioaren Hastapena
INDUSTRIALIZAZIOAREN HASTAPENA:
1. Testuinguru historikoa:
XIX. Mendea, liberalak industriaren eta merkataritzaren liberazioa bultzatu (pribilegio eta gremioen desagerpena 1936tik Aurrera).
2. Atzerapen kasuak (XIX. Mendean espainan mantxoagoa):
- Hazkunde demografiko mugatua
- Garraio-sare aula
- Lehengaien urritasuna
- Atzerapen teknologikoa
- Kapital gehiena lurrak erosteko
- Modernizazioa falta
- Pentsamolde kapitalista eza
3. Ehungintza:
(XIX. Mende hasieran lehenak industrializatzen, Katalunian hasiera eman oihalgintzari esker)
à a) zer eragin zuen: independentzia gerrak eta kolonien galera, gobernu liberal progresistaren neurriak: kataluniako ehungintza industria bultzatu, b) kataluniako ehungintzaren mekanizaziorako hasiera (1830ko hamarka): britaniar eta lurrun makinak inportatuà produkzioa handitu à “kostuak jeitsi”, c) Espainar merkatua oso ahulaà neurri protekzionistak (ezin inportatu kanpo kotoia)àkataluniako ehungintza merkatu nazionala bereganatu. 4. Burdingintza, a) siderurgia (XIX. Mendearen bigarren erdialdean), ·burdina eta duten lekuak: labe garaiak antzinako burdinola eta ssutegi zaharren lekua hartu, 1830-1850 à andaluzia, 1860ko hamarkada à Asturias, 1870tik Aurreraà Bilbao (Bilbao-cardiff ardatza), b) 1868an meategien legeak à meatzaritzaren liberazioa à utsiapen masiboa ·estatuak dirua beharàatzerritako empresen esku utzi. 5. Trenbidea: 1 Aurrerapen iraultzaileaà merkeago eta arinagoa, ubide-sarerik eta ibai nabigagarririk ez zegoen, mugikortasunaren oztopoak gainditzen lagundu; 2 garapen à beste herrialdeak baino garrai-sistema atzeratuagoak, trenbidearen lehen zatia: 1848an Bartzelona – Mataró; 3. 1855eko trenbidearen legeakà hurrengo ehun urteko ekonomia baldintzatu: egitura erradialak industria handieneko eskualdeen arteko harremana zaildu, burdinbideen zabalera à europakoa baino handiago zenez harremanak oztopatu, Europan trenbidearen eraikuntzak burdingintza sektorearen eskaera handitu baina Espainan ez (importazioak zergak ordaindu gabe); 4. Ekonomiaren hobekuntzaà trenbidearen eraikuntzak ikatzaren eskariak handitu à 125.000 lanpostu sotu eta merkatu nazionala eratzen lagundu.
vasco con un tamaño de 2,22 KB