Inperialismoa eta Afrikaren Banaketa

Inperialismoa eta XIX. mendeko hedapena

Frantzia eta Erresuma Batua izan ziren lehenak inperialismo honetan, eta, ondoren, gainerako herrialde industrializatuak batu ziren. Inperialismoaren hiru oinarri nagusiak hauek izan ziren: ekonomia-egoera, industrializazioaren hedapena eta Afrikako okupazio azkarra.

XIX. mendean, mundua menderatzeko lehia handia zegoen Europako industria-potentzia nagusien, Estatu Batuen eta Japoniaren artean (Europa ere oso interesatuta zegoen Afrikako lurraldeetan).

Industria garatzearekin batera, herrialde horiek hainbat lurralde menderatu zituzten: Afrika ia osoa, Asia, Ekialde Hurbila eta Pazifikoko uharteak.

Inperialismoaren faktore nagusiak

1. Ekonomikoak: Merkatu berriak aurkitzea, lehengai merkeak eta energia-iturri berriak lortzea (salgaien merkatua zabaltzeko) eta kolonietan kapitala inbertitzea.
2. Politikoak: Itsas ibilbideak estrategikoki kontrolatzea eta menderatzea; potentziek prestigioa eta botere-nahia zituzten helburu.
3. Ideologikoak: Nazionalismoaren gorakada, arrazakeria ekarri zuena. Arraza zuriaren nagusitasuna defendatzen zen beste herri batzuen gainetik.
4. Erlijiosoak: Kristautasuna zibilizatu gabeko herrialdeetan hedatzeko nahia.
5. Zientifikoak: Esplorazio-bidaiak egitea inguru berriak ezagutzeko eta ikertzeko.

Afrikaren banaketa eta okupazioa

Hedapen inperialista Afrikan hasi zen. 1870era arte, europarrek fabrika eta esparru kolonial txiki batzuk besterik ez zituzten, itsasotik gertu zeuden eremuetan. Baina mende horren azken herenean, lurraldea erabat okupatu zuten. Okupazio bizkor horrek gatazka ugari sortu zituen herrialde kolonizatzaileen artean.

Berlingo Konferentzia (1884-1885)

Potentziek, Afrika oso aberatsa zela ikusita eta bertan interes bereziak zituztenez, Berlingo Konferentzia antolatu zuten lurraldeak banatzeko. Konferentzia hau Otto von Bismarckek antolatu zuen 1884-1885 urteetan, Berlinen. Guztira 14 herrialdek hartu zuten parte: Europako 12k eta beste biek (Turkia eta Estatu Batuak).

Bileran hartutako erabaki nagusietako batzuk hauek izan ziren:

• Niger eta Kongo ibaietan merkataritzan eta nabigazioan aritzeko askatasuna.
• Esklabotzaren debekua.
• Kongoko Estatu Librearen onarpena (Leopoldo II.a Belgikako erregearen kolonia pertsonala zen).