Kompletne Vademecum Medyczne: Ortopedia, Diagnostyka i Aktywność Fizyczna

Ocena i Diagnostyka Ortopedyczna

Kąt Cobba oraz Rotacja Kręgosłupa

• Kąt Cobba: Służy do oceny wielkości skoliozy na RTG. Wyznacza się najbardziej nachylony kręg górny i dolny, prowadzi linie po płytkach granicznych i prostopadłe, a kąt przecięcia to kąt Cobba (skolioza ≥10°).
• Rotacja wg Raimondiego: Ocena rotacji kręgów na RTG w skoliozie.
• Wskaźniki progresji skoliozy: Wiek kostny/Risser, szybki wzrost, płeć żeńska, duży kąt Cobba, rotacja kręgów, lokalizacja piersiowa, niska dojrzałość kostna.
• POTSI: Wskaźnik asymetrii tułowia oceniany od tyłu w diagnostyce skoliozy.

Badanie Miednicy i Kończyny Dolnej

• Ocena miednicy: Ustawienie przodo- i tyłopochylenia, symetria kolców biodrowych i talerzy biodrowych, ocena długości kończyn.
• Wskaźnik miedniczo-wzrostowy: Stosunek parametrów miednicy do wzrostu, używany pomocniczo w ocenie proporcji ciała i progresji deformacji.
• Złuszczenie głowy kości udowej (SCFE): Przemieszczenie głowy kości udowej względem szyjki przez chrząstkę wzrostową, najczęściej u dzieci z otyłością. Objaawy: ból biodra lub kolana, utykanie, ograniczenie rotacji wewnętrznej.
• Choroba Blounta: Zaburzenie wzrostu przyśrodkowej części piszczeli powodujące szpotawość kolan.

Złamania i Zabiegi Chirurgiczne

• Złamanie Collesa: Złamanie dalszej nasady kości promieniowej po upadku na wyprostowaną rękę (charakterystyczne ustawienie bagnetowe lub widelcowate).
• Odkorowanie: Usunięcie warstwy korowej kości w celu pobudzenia zrostu kostnego.

Otyłość i Jej Konsekwencje Metaboliczne

Leczenie i Wskaźniki Antropometryczne

• Operacje bariatryczne: Chirurgiczne leczenie otyłości, np. sleeve gastrectomy, gastric bypass, opaska żołądkowa. Wskazania: BMI ≥40 lub ≥35 z chorobami towarzyszącymi.
• WHR (Wais-to-Hip Ratio): Stosunek obwodu talii do bioder, służący do oceny rozmieszczenia tkanki tłuszczowej.
• WHtR (Waist-to-Height Ratio): Stosunek obwodu talii do wzrostu; ryzyko metaboliczne występuje przy wartościach >0,5.

Powikłania Otyłości

• Konsekwencje otyłości: Nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2, miażdżyca, choroba niedokrwienna serca, zwyrodnienia stawów, bezdech senny, obniżona wydolność oraz problemy psychospołeczne.

Aktywność Fizyczna i Fizjoterapia

Zalecenia Ruchowe

• Regularna umiarkowana aktywność aerobowa: Poprawia wydolność krążeniowo-oddechową, obniża ciśnienie, zmniejsza ryzyko chorób serca, poprawia gospodarkę lipidową i glikemię, redukuje masę ciała oraz poprawia samopoczucie i sen.
• Zalecenia WHO: 150–300 minut umiarkowanej aktywności tygodniowo lub 75–150 minut intensywnej, w połączeniu z ćwiczeniami siłowymi 2 razy w tygodniu.
• Wzór na tętno maksymalne: $\text{HR}_{max} = 220 - \text{wiek}$.

Specyfika Opieki Fizjoterapeutycznej

• OIOM – konsekwencje pobytu: Osłabienie i zanik mięśni, odleżyny, przykurcze, zaburzenia oddechowe, spadek wydolności, delirium.
• Rola fizjoterapeuty: Fizjoterapeuta nie prowadzi farmakoterapii i nie wykonuje zabiegów inwazyjnych.

Statystyka Medyczna w Diagnostyce

• Czułość: Zdolność testu do wykrywania chorych (charakteryzuje się małą liczbą wyników fałszywie ujemnych).
• Swoistość: Zdolność testu do wykrywania zdrowych (charakteryzuje się małą liczbą wyników fałszywie dodatnich).