Konstruktywizm, cele kształcenia i taksonomia Blooma w dydaktyce – kompletne opracowanie

1. Konstruktywizm w procesie kształcenia

Uczeń aktywnie konstruuje wiedzę, a nie tylko ją odbiera. Nauczyciel jest organizatorem środowiska uczenia się, a nie wyłącznie nadawcą wiedzy. Ważne są doświadczenia, wcześniejsza wiedza ucznia, współpraca i refleksja.

2. Cele kształcenia, wychowania, taksonomia, kategorie

• Cele kształcenia – dotyczą wiedzy i umiejętności
• Cele wychowania – dotyczą postaw i wartości
• Taksonomia – klasyfikacja celów (np. Blooma)
• Kategorie celów: poznawcze, emocjonalno-motywacyjne, społeczne, psychomotoryczne

Taksonomia Blooma

Poziomy celów poznawczych:

1. Zapamiętywanie
2. Rozumienie
3. Zastosowanie
4. Analiza
5. Synteza
6. Ocena

Służy do planowania nauczania i oceniania.

3. Koncepcja prof. Niemierki – taksonomia pedagogiczna

Wyróżnia:

• wiedzę
• umiejętności
• postawy

Podkreśla znaczenie operacjonalizacji celów (czyli formułowania ich w sposób mierzalny).

4. Treści kształcenia

To zakres wiedzy, umiejętności i postaw, które mają być przekazane uczniowi.

Dobierane są zgodnie z celami edukacyjnymi i podstawą programową.

5. Program nauczania / edukacyjny – co to jest

Dokument określający:

• cele
• treści
• metody
• formy pracy
• sposoby oceniania

Stanowi podstawę pracy nauczyciela.

Kryteria wprowadzania treści do programu

• zgodność z celami kształcenia
• potrzeby uczniów
• aktualność wiedzy
• możliwości rozwojowe uczniów
• uwarunkowania społeczne i kulturowe

6. Uczenie się i nauczanie

• Uczenie się – proces wewnętrzny zachodzący u ucznia
• Nauczanie – celowe organizowanie warunków do uczenia się przez nauczyciela

Przedmiotowe i podmiotowe ujmowanie dziecka

• Przedmiotowe – dziecko jako odbiorca poleceń
• Podmiotowe – dziecko jako aktywny uczestnik procesu edukacji

Nurt adaptacyjny i emancypacyjny

• Adaptacyjny – przystosowanie do społeczeństwa
• Emancypacyjny – rozwijanie autonomii, krytycznego myślenia i samodzielności

7. Edukacja jako emancypacja

Celem jest wyzwolenie jednostki, rozwój świadomości, samodzielności i odpowiedzialności. Uczeń uczy się myśleć krytycznie i działać świadomie.

Koncepcja transgresyjna

Człowiek przekracza własne ograniczenia, rozwija się poprzez działanie twórcze, podejmowanie wyzwań i innowacyjność.

8. Pedagogika etnograficzna i międzykulturowa

• Etnograficzna – badanie edukacji w kontekście kultury
• Międzykulturowa – dialog kultur, tolerancja, przeciwdziałanie wykluczeniu

Wskaźniki charakterystyki treści programowych

Treści mogą być:

• uniwersalne
• konkretne
• spiralne
• zintegrowane

9. Dydaktyka – przedmiot i zadania

Dydaktyka – subdyscyplina pedagogiki zajmująca się nauczaniem i uczeniem się. Zajmuje się: celami, treściami, metodami, formami i ocenianiem.

10. Metodyka

Dotyczy praktycznego sposobu realizacji dydaktyki w konkretnym przedmiocie. Obejmuje cele i metody nauczania.

Zadania dydaktyki

• planowanie procesu kształcenia
• realizacja nauczania
• kontrola i ocena efektów
• doskonalenie procesu dydaktycznego

11. Kształcenie i ocenianie

• Ocenianie tradycyjne
• Ocenianie kształtujące
• Samoocena
• Informacja zwrotna