Kordian Juliusza Słowackiego – dramat romantyczny: geneza, bohaterowie i problematyka

Picture Description

Overview:
The photo shows a surveillance room or a security center. At the top of the image, there is a large blue slogan that says "WE'RE WATCHING YOU!".

Who and where:
In the foreground, we can see at least two people, probably security guards, who are shown from the back. They are sitting at their workstations in a dark room.

What they are doing:
The people are monitoring many different screens. They seem to be very focused on their job.

Details and background:
In the middle and in the background, there is a huge wall covered with numerous monitors. The screens show various CCTV camera views, such as hallways, offices, parking lots, and server rooms.

Atmosphere and interpretation:
The atmosphere seems serious and professional, but also a bit dark and mysterious. It looks as if the building is under very strict protection.

POLSKI

Geneza

Dramat wydany anonimowo w Paryżu w 1834 r. Miał być pierwszą częścią trylogii zatytułowanej SPISEK KORONACYJNY. Nie doczekał się jednak kontynuacji – druga część nie powstała, a część trzecią zniszczył poeta.

Gatunek

Dramat romantyczny

Kompozycja otwarta

• Wiele scen dramatycznych
• Brak informacji o dalszych losach bohatera

Odejście od zasady trzech jedności

• Miejsca
• Czasu
• Akcji

Synkretyzm

Mieszanie elementów świata rzeczywistego i fantastycznego.

Wyjątkowość bohatera

Przechodzi przemianę wewnętrzną.

Niesceniczność

Czas i miejsce akcji

• Scena przygotowania rozgrywa się w Karpatach na przełomie wieków, w nocy z 31 grudnia 1799 r. na 1 stycznia 1800 r.
• Właściwa akcja toczy się w latach 1825–1829:
  • wiejski obraz,
  • akt I – Londyn, Włochy, Watykan,
  • akt III – Warszawa.

Tematyka

Dramat przedstawia historię dojrzewania Kordiana oraz – zgodnie z patriotyzmem romantycznym – próbę zamachu na cara Mikołaja I. Główny bohater, ze względu na wewnętrzną słabość, nie jest w stanie dokonać zamachu, a car uchodzi z życiem.

Słowacki szuka przyczyn klęski pokolenia powstańców.

Bohaterowie

Kordian

Główna postać dramatu, ulega wewnętrznym przemianom. Poznajemy go jako 15-letniego chłopca, obdarzonego poetycką wrażliwością, odczuwającego jałowość życia, nieszczęśliwie zakochanego, cierpiącego na melancholię. Próba samobójcza Kordiana jest rodzajem inicjacji w dojrzałość. Późniejsze doświadczenia podważają idealizm bohatera i dają mu gorzką wiedzę o świecie. Emocjonalna wrażliwość, która każe Kordianowi dokonać zamachu na cara, staje się jednocześnie jego największą przeszkodą. Bohater jest słaby psychicznie i duchowo, brakuje mu determinacji i woli. Jego plan samobójstwa od początku był skażony złem moralnym i miał charakter szatański.

Laura

Ukochana młodego Kordiana, lubi jego towarzystwo, ale nie zwraca uwagi na jego uczucie. Jej pierwowzorem była prawdopodobnie Ludwika Śniadecka – pierwsza miłość Słowackiego.

Grzegorz

Stary sługa, od dzieciństwa opiekujący się Kordianem. Prosty uosobienie ludowej mądrości, patriotyzmu oraz praktycznego podejścia do życia.

Wioletta

Postać schematyczna, wprowadzona, by rozwiać wątpliwości Kordiana dotyczące bezinteresownego charakteru kobiet w zepsutym świecie. Jej udawana miłość staje się chłodna i opryskliwa na wieść o tym, że Kordian stracił cały majątek.

Papież

Postać wzorowana na Grzegorzu XVI.

Problematyka

Dramat jednostki

Kordian patrzy na świat oczami romantyka. Dostrzega małość dążeń współczesnych mu ludzi. Pragnie poświęcić się dla ojczyzny i dokonać zamachu na cara, choć się waha, nie ponosi klęski. Ma poczucie, że publiczna egzekucja zapewni mu wielkość i chwałę, a jednocześnie wskaże rodakom właściwą drogę postępowania.

Polemika z Mickiewiczem

Kordian jest odpowiedzią na Dziady – to próba poetyckiej rywalizacji. Utwór Mickiewicza przyniósł negatywny obraz doktora Bécu, ojczyma Słowackiego. Polemika wynikała także z różnej diagnozy sytuacji Polaków po klęsce powstania listopadowego i odmiennej wizji działania na rzecz niepodległości.

Winkelriedyzm

W monologu wygłoszonym na szczycie Mont Blanc (odpowiednik Wielkiej Improwizacji z części III Dziadów) Kordian, jak Konrad, odwołuje się do idei ofiary.

Bohater Słowackiego nie wierzy w nadnaturalną sprawiedliwość. Nie chce czekać na boską interwencję, wzywa Polaków do politycznego i militarnego czynu.

Arnold Winkelried – legendarny średniowieczny bohater szwajcarski z okresu walk przeciw Habsburgom. W bitwie pod Sempach w 1386 r. miał rzucić się do walki z okrzykiem „Drogę do wolności!”, przyjąć na siebie ciosy przeciwników, tworząc w ten sposób wyłom w szyku wroga i umożliwiając zwycięstwo swoim rodakom.