Kordian – pesymizm, wolność i dylematy romantycznego bohatera: sprawdzian z lektury i omówienie tekstu

Strona 1

1. Na podstawie akapitu 1. wypisz trzy przyczyny pesymizmu Kordiana.

• Przeżywanie nieszczęść innych ludzi.
• Śmierć bliskich mu osób.
• Niewola ojczyzny.

2. Autor pisze, że Kordian „pyta i walczy”. O co pyta, a o co walczy bohater?

• Pyta o: sens własnego życia na świecie oraz o sens historii swojego narodu.
• Walczy o: zmianę świata na lepsze i o to, żeby nie poddać się przeznaczeniu.

3. Podaj nazwę wartości, która według autora tekstu jest podstawową ideą romantycznej literatury.

Wolność człowieka.

4. Co według autora tekstu łączy Kordiana z innymi dramatami romantycznymi?

To, że bohater jest wolny, ale musi się mierzyć z koniecznością (losem), co wywołuje w nim wewnętrzne rozterki.

Strona 2

5. W akapicie 3. jest mowa o pięciu rolach społecznych Kordiana. Wymień je.

Młody chłopak, kochanek, filozof, podróżnik, spiskowiec.

6. Zacytuj hasło, które stało się ideą Kordiana w stosunku do Polski.

„Polska Winkelriedem narodów!”

7. Wyjaśnij, dlaczego według autora idea Kordiana jest „dwuznaczna”.

Bo z jednej strony zagrzewa do walki, ale z drugiej zapowiada, że bohater poniesie klęskę.

8. Co według badaczy historii było przyczyną upadku powstania listopadowego?

To, że młodzi rewolucjoniści słuchali autorytetów, które miały zbyt konserwatywne poglądy.

9. Na podstawie akapitu 7. sformułuj trzy pytania związane z ogólnoeuropejskim aspektem sprawy Polski.

• Jakie zasady kierują wydarzeniami historycznymi?
• Jaką rolę ma człowiek w świecie pełnym nagłych zmian?
• Czy historia jako proces jest w ogóle moralna?

10. Wskaż dwa człony dylematu, o którym mowa w ostatnim akapicie tekstu.

Sprawiedliwy Stwórca (Bóg) <---> Wrogi człowiekowi bieg historii.

11. Na czym polega różnica w przedstawianiu tego dylematu przez Adama Mickiewicza i przez Juliusza Słowackiego?

U Mickiewicza świat i historia są poukładane (harmonia), a u Słowackiego panuje totalny nieład. Słowacki pokazuje, że historia jest zła i rządzi nią Szatan, a Bóg popiera konserwatystów.

12. Prawda/Fałsz:

• P
• F (uległ Prezesowi pod drzwiami sypialni cara)
• P
• P

13. Tabela z pytaniami

• Akapit 1: d
• Akapit 3: a
• Akapit 4: c

14. Ustal, jakie relacje zachodzą między akapitami 4. i 5.

Akapit 4 pokazuje porażkę samego Kordiana, a akapit 5 tłumaczy to szerzej, pokazując przyczyny upadku całego powstania.

15. Przekształć podany równoważnik w zdanie podrzędnie złożone.

Zdanie: Kordian to postać, która jest zarażona pesymizmem paraliżującym wolę.

Rodzaj zdania: Podrzędne przydawkowe.

16. Z ostatniego akapitu tekstu zacytuj peryfrazę zastępującą nazwisko Słowacki.

„autor Kordiana”

17. Nazwij podkreślone w wypowiedzi części mowy (Pytająca i walcząca).

Imiesłowy przymiotnikowe