Lehen eta Bigarren Mundu Gerra: Gakoak eta Ondorioak

1. Lehen Mundu Gerrako bandoak

Lehen Mundu Gerran bi bando nagusi borrokatu ziren:

• Inperio Zentralak: Alemania, Austria-Hungaria, Turkia eta Bulgaria.
• Aliatuak: Britainia Handia, Frantzia, Errusia, Italia (Aliantza Hirukoitza utzi ondoren), Estatu Batuak, Errumania eta Grezia.

2. Versaillesko Ituna

Aliatuek Alemaniari ezarritako neurri zigortzaile nagusiak hauek izan ziren:

• Baliabide militarrak nabarmen murriztea.
• Renania eskualdearen administrazioa galtzea.

3. 1929ko krisi ekonomikoa

• Noiz: 1929ko urriaren 24an.
• Non: Wall Street, New York.
• Izena: Ostegun Beltza.

4. Faxismoaren ezaugarriak

Mussolinik sortutako faxismoaren ezaugarri nagusiak:

• Esku-hartze ekonomikoa: Estatuak ekonomia kontrolatzen zuen herrialde autosufizientea lortzeko.
• Totalitarismoa: Buruzagi ahalguztidun batek (Duce) estatua modu autoritarioan zuzentzen zuen.

5. Nazismoaren liderrak

Hitlerrez gain, nazismoaren lider garrantzitsuenak hauek izan ziren: Himmler, Goebbels eta Göring.

6. Hitlerren pentsamolde espantsionista

• Pangermanismoa: Alemaniar jatorriko herrialde guztiak estatu bakar batean batzeko helburua.
• Bizi-espazioaren teoria (Lebensraum): Goi mailako arraza ariarrak behe mailako arrazen kontura lurraldeak konkistatzeko eskubidea zuela zioen teoria.

7. Bigarren Mundu Gerraren hasiera

1939an, Alemaniak Polonia inbaditu zuen. Polonia Frantziaren eta Britainia Handiaren babespean zegoenez, herrialde horiek gerra deklaratu zioten Alemaniari, horrela Bigarren Mundu Gerra hasiz.

8. Bigarren Mundu Gerrako protagonistak

• Afrika Korps-eko jenerala: Rommel.
• Vichyko Frantziako presidentea: Philippe Pétain.
• Salo Errepublikaren buruzagia: Benito Mussolini.

9. Kontzientziaren krisia

Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, bi arrazoi nagusirengatik sortu zen krisi morala:

1. Gizakiak gai diren bihozgabekeriaz jabetzea.
2. Aliatuek nazien kontzentrazio-esparruak aurkitu eta haien izugarrikeriak ezagutaraztea.