Literatura wojenna i powojenna: Baczyński, Krall, Herling-Grudziński – Odpowiedzi do zadań maturalnych

Zadanie 1. Pokolenie Kolumbów i poezja wojenna

1.1. Tragizm pokolenia Kolumbów

Tragizm pokolenia Kolumbów polegał na tym, że młodzi ludzie dorastający podczas II wojny światowej musieli walczyć i ginąć, zamiast rozwijać się, spełniać marzenia i prowadzić normalne życie. Wojna bezpowrotnie odebrała im młodość oraz szansę na szczęśliwą przyszłość.

1.2. Obrazowanie apokaliptyczne

Tak, poeta stosuje obrazowanie apokaliptyczne. Przedstawia okrutny świat wojny, pełen przemocy, cierpienia i śmierci. Obrazy te ukazują totalne zniszczenie świata oraz tragiczny los młodego pokolenia.

1.3. Funkcja zdrobnień

Zdrobnienia podkreślają młodość, niewinność i bezbronność chłopca. Zestawienie ich z brutalnością wojny wzmacnia tragizm jego losu oraz uwypukla miłość i cierpienie matki.

Zadanie 2. Krzysztof Kamil Baczyński – „Inny erotyk”

2.1. Wymowa tytułu utworu

Tytuł jest nietypowy, ponieważ wiersz nie przedstawia miłości w sposób radosny i spokojny. Uczucia podmiotu lirycznego są nierozerwalnie związane z lękiem, cierpieniem i wojną. Miłość zostaje ukazana na tle śmierci i nieustannego zagrożenia.

2.2. Rozstrzygnięcie (Prawda / Fałsz)

1P, 2P

2.3. Funkcja językowa

Dominuje funkcja ekspresywna, ponieważ podmiot liryczny bezpośrednio wyraża swoje emocje, lęk, niepokój i poczucie zagrożenia związane z realiami wojennymi.

2.4. Znaczenie metafory

Metafora oznacza, że podmiot liryczny codziennie doświadcza bezpośredniego zagrożenia śmiercią. Czuje się tak, jakby już umarł, chociaż nadal żyje fizycznie. Ukazuje to głęboki tragizm egzystencji w czasie wojny.

Zadanie 8. Hanna Krall – „Zdążyć przed Panem Bogiem”

8.1. Pojęcie tragizmu w utworze

Tragizm polega na konieczności dokonania trudnego wyboru, w którym każda decyzja nieuchronnie prowadzi do cierpienia lub straty. W tekście, w realiach Zagłady, bohaterowie zmuszeni są podejmować dramatyczne decyzje dotyczące ratowania ludzkiego życia, mimo świadomości, że nie są w stanie ocalić wszystkich.

8.2. Gatunek utworu i jego cechy

Odpowiedź: C. reportażem.

Cechy reportażu:

• przedstawia autentyczne wydarzenia i prawdziwe osoby;
• wykorzystuje relacje świadków oraz udokumentowane fakty.

Zadanie 10. Gustaw Herling-Grudziński – „Inny świat”

10.1. Postawa Kostylewa

Kostylew buntował się przeciwko nieludzkiemu systemowi łagrów, celowo przypalając sobie rękę w ogniu, aby uniemożliwić pracę na rzecz obozu. W ten heroiczny sposób próbował zachować wewnętrzną wolność, niezależność i sprzeciwić się eksploatacji więźniów.

10.2. Rola środka stylistycznego

Porównanie podkreśla odczłowieczenie więźniów (dehumanizację). Pokazuje, że obozowy system niszczy ich zarówno fizycznie, jak i psychicznie, traktując ludzi wyłącznie jako zużywalne narzędzia.

Zadanie 11. Dopasowanie wydarzeń do utworów

• „Inny świat” – A
• „Proszę państwa do gazu” – F
• „Zdążyć przed Panem Bogiem” – 4