Makroekonomiaren Oinarriak: BPGd, Inflazioa eta KPI

Makroekonomiaren oinarrizko kontzeptuak

Makroekonomia ekonomia osoaz eta haren funtzionamendu orokorraz arduratzen da; mikroekonomiak, berriz, osotasun horren atal batzuk soilik aztertzen ditu.

• Jarduera, langabezia eta okupazio tasak: Herrialdeko enplegu maila adierazten dute.
• Kontsumo Prezioen Indizea (KPI): Prezioen bilakera aztertzen du eta inflazioa neurtzen du.
• Barne Produktu Gordina (BPGd): Herrialde batean denboraldi batean ekoizten diren azken ondasun eta zerbitzuen balioa da, dirutan neurtua.

BPGd-aren ezaugarriak

1. Moneta bat erabiltzen da neurtzeko.
2. Aitortutako jarduerak soilik izaten ditu kontuan.
3. Azken ondasunen balioak soilik adierazten ditu.
4. Herrialde bateko mugen barruan ekoizten denaren balioa neurtzen du.
5. Aldi batean ekoitzitakoa neurtzen du (normalean urtebetean).

Kontabilitate nazionala eta deflaktatzea

Deflaktatzea: Inflazioak magnitude edo balio batean duen eragina kentzea da.

Kontabilitate nazionala: Herrialde baten barnean aldi jakin batean egiten diren ekonomia jarduerei buruzko informazioa jaso eta jakinarazten duten adierazleen multzoa da.

Inflazioa: kontzeptua eta ondorioak

Inflazioa ekonomia bateko prezioek oro har eta modu jarraituan gora egitea da. Prezioek behera egiten dutenean, deflazioa edo inflazio negatiboa dela esaten da.

Inflazioaren ondorioak:

• Erosteko ahalmena galtzea.
• Ziurgabetasuna sortzea.

Nola sortzen da inflazioa?

Inflazioa eskaera eta eskaintza desorekatzeagatik, diru-eskaintza handitzeagatik edo lehengaiak eta kostuak garestitzeagatik sortzen da.

KPI harmonizatua eta azpiko inflazioa

KPI harmonizatua: Inflazioaren neurri bateratua ematea helburu duen estatistika-adierazlea da, nazioarteko alderaketak egiteko. Azpiko inflazioa (edo oinarrizko inflazioa) prezioek luzera izango duten bilakaera aurreikusteko erabiltzen da.

Adibide praktikoa: Ikasleen saskia

"Bigarren urtean ikasleen saskia, hau da, ikasleek gehien erosten dituzten ondasun eta zerbitzuen prezioak %14,97an igo dira. Hau da, ikasle-bizitza, arlo materialean, ia %15 garestitu da bigarren urtean."

BPGd-aren kalkulua

BPGd mp = Familia kontsumoa + Enpresa inbertsioa + Gastu publikoa + (Esportazioak - Inportazioak)

BPGd fk = Soldatak + Alokairuak + Interesak + Enpresa etekinak

BPGd mp = BPGd fk + Zeharkako zergak - Diru-laguntza ofizialak