Napoleon a niepodległość Polski: Księstwo Warszawskie i jego ustrój

Napoleon a sprawa niepodległości Polski

Po trzecim rozbiorze Polski wielu Polaków wyjechało na emigrację do Saksonii i Francji. W 1797 roku generał Jan Henryk Dąbrowski utworzył we Włoszech Legiony Polskie, które walczyły u boku armii francuskiej. Do Legionów wstępowali głównie Polacy służący wcześniej w armiach zaborców. W 1797 roku Józef Wybicki napisał pieśń zaczynającą się od słów „Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy…”. Pieśń ta została później hymnem Polski. Legiony pomagały Francuzom w walkach z Austrią, jednak po zawarciu pokoju z Austrią w 1801 roku Napoleon Bonaparte ograniczył odrębność organizacyjną Legionów.

Powstanie Księstwa Warszawskiego

Napoleon wezwał do siebie Jana Henryka Dąbrowskiego i Józefa Wybickiego oraz obiecał Polakom przywrócenie państwa polskiego, jeśli zaangażują się w walkę po stronie Francji. Dąbrowski i Wybicki wezwali mieszkańców Wielkopolski do powstania przeciwko Prusom. Po zajęciu Warszawy przez Francuzów zaczęto tworzyć polskie organy władzy i wojsko. W 1807 roku utworzono Księstwo Warszawskie — namiastkę państwa polskiego zależną od Francji. Na czele Komisji Rządzącej stanął Stanisław Małachowski, a wojskiem dowodził Józef Poniatowski.

Ustrój Księstwa Warszawskiego

W lipcu 1807 roku Napoleon nadał Księstwu konstytucję. Wprowadzono równość obywateli wobec prawa, wolność osobistą i religijną oraz zniesiono poddaństwo chłopów. Władzę wykonawczą sprawował król Saksonii Fryderyk August I wraz z Radą Ministrów. Władza ustawodawcza należała do sejmu składającego się z izby poselskiej i senatu. Utworzono również polską armię, której dowódcą został Józef Poniatowski.

Wojna z Austrią

W 1809 roku Austria zaatakowała Księstwo Warszawskie. Polacy pod dowództwem Józefa Poniatowskiego stoczyli bitwę pod Raszynem. Mimo oddania Warszawy Austriakom Polacy przenieśli walki do Galicji i zajęli między innymi Lublin, Zamość i Kraków. Po zwycięstwie Napoleona pod Wagram wojna zakończyła się sukcesem Księstwa Warszawskiego. Do jego terytorium przyłączono część ziem odebranych Austrii.

System napoleoński w Europie

Po rewolucji francuskiej we Francji panował chaos polityczny. Napoleon Bonaparte zdobył popularność dzięki sukcesom wojskowym i w 1804 roku koronował się na cesarza Francuzów. Napoleon podporządkował sobie dużą część Europy i tworzył państwa zależne od Francji. W wielu krajach wprowadzał reformy wzorowane na zasadach rewolucji francuskiej.

Polityka wewnętrzna Napoleona

Napoleon przeprowadził wiele reform we Francji. Ustabilizował finanse państwa, utworzył bank państwowy oraz przeprowadził reformę walutową. Rozwijał przemysł i szkolnictwo, między innymi tworząc licea. Wprowadził również Kodeks Napoleona, który gwarantował równość obywateli wobec prawa.

Konkordat

Napoleon podpisał konkordat z papieżem, dzięki któremu poprawiły się stosunki między państwem francuskim a Kościołem katolickim. Kościół odzyskał możliwość legalnego działania we Francji, ale pozostawał pod kontrolą państwa.

Wojny Napoleona

Napoleon prowadził wojny z wieloma państwami europejskimi, między innymi z Austrią, Prusami i Rosją. Najważniejsze zwycięstwa odniósł: pod Austerlitz w 1805 roku przeciw Austrii i Rosji, pod Jeną i Auerstedt w 1806 roku przeciw Prusom, pod Frydlandem w 1807 roku przeciw Rosji.