Nauki biologiczne: czynności życiowe, metody badawcze i mikroskopia – zadania z rozwiązaniami

🧬 Grupa A

1. Wymień czynności życiowe organizmu.

Odżywianie, oddychanie, wydalanie, wzrost i rozwój, rozmnażanie, reagowanie na bodźce, utrzymywanie homeostazy (równowagi wewnętrznej).

⸻

2. Wyjaśnij, czym zajmują się następujące nauki biologiczne.

• Mykologia – nauka o grzybach.
• Fizjologia – nauka o funkcjonowaniu organizmów i ich narządów.
• Genetyka – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów.

⸻

3. Wymień 3 dziedziny życia człowieka, w których mają zastosowanie nauki biologiczne.

Medycyna, rolnictwo, biotechnologia.

⸻

4. Na czym polega doświadczenie jako metoda naukowa.

Na celowym wprowadzaniu zmian (zmiennych) w warunkach badania, aby sprawdzić ich wpływ na wynik, z użyciem próby kontrolnej.

⸻

5. Oceń, które z badań to obserwacja (O), a które doświadczenie (D).

1. Badanie wpływu zasolenia gleby na wzrost fasoli – D
2. Sprawdzanie liczby jaj w gniazdach bocianów – O
3. Liczenie osobników żaby trawnej na łące – O
4. Badanie częstości praworęczności wśród uczniów – O

⸻

6. Doświadczenie z jabłkami i bananami

• A) Problem badawczy: Czy dojrzałe jabłka wydzielają etylen, który przyspiesza dojrzewanie bananów?
• B) Hipoteza: Dojrzałe jabłka wydzielają etylen powodujący szybsze dojrzewanie zielonych bananów.
• C) Próba kontrolna (1): Słoik z samym zielonym bananem.
• Próba badawcza (2): Słoik z zielonym bananem i dojrzałym jabłkiem.

⸻

9. Cechy obrazu w mikroskopie elektronowym skaningowym

✅ 😎 Powiększenie do 200 000×, trójwymiarowy.

⸻

10. Obraz w mikroskopie świetlnym

✅ A) Rzeczywisty, powiększony, odwrócony.

⸻

11. Obserwacja mikroskopowa

• Powiększenie całkowite = 200×
• Powiększenie obiektywu = 20×
• Powiększenie okularu = 200 ÷ 20 = 10×

⸻

12. Uszereguj obiekty od najmniejszego do największego

(1) mrówka, (2) komórka zwierzęca, (3) jądro komórkowe, (4) białko, (5) wirus

➡️ (4) białko → (5) wirus → (3) jądro komórkowe → (2) komórka zwierzęca → (1) mrówka

⸻

13. Wykres słupkowy – żaba trawna i grzebiuszka ziemna

Żaba trawna: 128 + 150 = 278 osobników
Grzebiuszka ziemna: 70 + 85 = 155 osobników

• Oś X: Gatunek płaza
• Oś Y: Liczba osobników (szt.)
• Słupki:
  • Żaba trawna – 278
  • Grzebiuszka ziemna – 155

⸻

🧫 Grupa B

1. Wymień 3 cechy charakterystyczne dla wszystkich organizmów.

Budowa komórkowa, metabolizm (przemiana materii), rozmnażanie.

⸻

2. Wyjaśnij, czym zajmują się następujące nauki biologiczne.

• Mikrobiologia – nauka o mikroorganizmach (bakterie, wirusy, grzyby, protisty).
• Ewolucjonizm – nauka o rozwoju życia i powstawaniu gatunków w procesie ewolucji.
• Anatomia – nauka o budowie wewnętrznej i zewnętrznej organizmów.

⸻

3. Wymień 3 dziedziny życia człowieka, w których mają zastosowanie nauki biologiczne.

Medycyna, ochrona środowiska, przemysł spożywczy.

⸻

4. Na czym polega obserwacja jako metoda naukowa.

Na systematycznym oglądaniu i opisywaniu zjawisk bez ingerencji badacza.

⸻

5. Oceń, które z badań to obserwacja (O), a które doświadczenie (D).

1. Badanie częstości barwy czerwonej w grochu – O
2. Badanie wielkości kolonii pleśniaka w różnych temperaturach – D
3. Badanie wpływu odżywek na długość łodygi żyta – D
4. Określanie różnorodności roślin w lesie – O

⸻

6. Doświadczenie z poziomkami

• A) Problem badawczy: Czy odchwaszczanie wpływa na liczbę owoców poziomek?
• B) Hipoteza: Poletko odchwaszczane wytworzy więcej owoców niż nieodchwaszczane.
• C) Próba kontrolna (1): Poletko nieodchwaszczane.
• Próba badawcza (2): Poletko regularnie odchwaszczane.

⸻

9. Cechy obrazu w mikroskopie elektronowym transmisyjnym

✅ A) Powiększenie do 1 000 000×, dwuwymiarowy.

⸻

10. Obraz w mikroskopie świetlnym

✅ A) Rzeczywisty, powiększony, odwrócony, 2D.

⸻

11. Obserwacja mikroskopowa

• Powiększenie okularu = 5×
• Powiększenie obiektywu = 40×
• Powiększenie całkowite = 5 × 40 = 200×

⸻

12. Uszereguj obiekty od najmniejszego do największego

(1) włos, (2) komórka roślinna, (3) wirus, (4) kwas DNA, (5) komórka bakterii

➡️ (4) kwas DNA → (3) wirus → (5) komórka bakterii → (2) komórka roślinna → (1) włos

⸻

13. Wykres słupkowy – kwas nikotynowy

• Alcaligenes faecalis – 77 mg/g
• Escherichia coli – 62 mg/g

• Oś X: Gatunek bakterii
• Oś Y: Ilość kwasu nikotynowego (mg/g)
• Słupki:
  • A. faecalis – 77
  • E. coli – 62